Atomo
| Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

Un atomo[1] (d'o latín atomum, y este d'o griego ατομον, intrestallable) ye a menor cantidat d'un elemento quimico que tien existencia mesma, y que no se puet troixar meyant procesos quimicos.
O concepto d'atomo ya fue proposato por bels filosofos griegos como Democrito y os Epicurios. Sin dembargo fue oblidato dica que o quimico anglés John Dalton revisó a ideya en a suya teoría atomica. En o sieglo XIX, gracias a os treballos d'Avogadro, se principió a distinguir entre atomos y moleculas. A visión moderna d'o suyo tarabidato interno habió d'asperar dica la preba de Rutherford en 1911 y o modelo atomico de Böhr. Bels trobos cientificos posteriors, como a teoría cuantica, y os enantos tecnolochicos, como o microscopio electronico, han permeso de conoixer con mayor detalle as propiedaz fisicas y quimicas d'os atomos.
Encara que a mayor parti d'un atomo ye espacio vueito, os atomos son composatos de particlas mas chicotas. Por comenencia se gosa dividir en:
- nuclio: Ye en o centro, composato por os nucleons (protons y neutrons)
- crosta: A parti mas externa que ye formata por una boira de electrons
En o caso d'atomos en estato neutro o numero d'electrons ye identico a lo de protons que ye o que caracteriza a cada elemento quimico. O numero de protons d'un atomo se clama numero atomico y determina a suya posición en a tabla periodica d'os elementos. Os atomos con o mesmo numero atomico, pero distinta masa atómica (por tener diferent numero de neutrons) se claman isotopos.
Referencias
- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.