Bretons

Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Bretons
Bretoned
Rechions con comunidaz importants
Bretanya 3.318.904
Francia 6–7 millons
Canadá 14.290
Estaus Unius
Idiomas
Bretón, galó y francés
Relichión
Catolicismo con heterodoxias
Pueblos relacionaus
Galeses, cornualleses
Mapa

Bretanya en Europa

Os bretons[1] (en bretón bretoned u breizhiz) son os habitants de Bretanya, (Francia). Tienen una luenga celtica y una luenga d'oil propias (bretón y galó), pero a mayoría parla tamién francés. Son cristianos catolicos con heterodoxias.

Luenga

Ta mas detalles, veyer l'articlo idioma bretónveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].
Ta mas detalles, veyer l'articlo idioma galóveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].

En l'alta Edat Meya a luenga yera d'alto u baixo a mesma en Galas, Cornualla y Bretanya. Manimenos con l'aislamiento y a perdua d'as relacions maritimas regulars dende o periodo vikingo l'idioma britonico evolucionó enta luengas diferents en as tres arias on subsistiba.

Existe a teoría que diz que o dialecto de l'aria de Vannes ye una continación de l'idioma galo celta autoctono influenciato por o britonico traito por os refuchiatos d'a isla de Bretanya.

En a Edat Meya l'idioma bretón cuasi no s'escribiba y os monches preferiban fer servir o latín. Manimenos i heba una literatura popular en bretón mantenita por bardos dondeyadors, literatura on se troba una mitolochía bretona d'orichen celta y con muitos elementos comuns con a mitolochía galesa.

Relichión

Os bretons son catolicos, pero tienen uns santos que no son admesos por a Ilesia Catolica y que a vegatas se remontan a dioses celtas (Sant Korneli, Sant Gobrien) u a personaches semi-historicos como Sant Gurthiern u Konan Meriadek, que fan parte d'una curiosa mitolochía bretona.

Historia

Ta mas detalles, veyer l'articlo Historia de Bretanyaveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].

Cuan a caita de l'Imperio Romano os galorromanos d'a Peninsula Armoricana s'autogobernaban, manimenos o norte d'a peninsula cayó en poder d'os refuchiatos bretons (d'a Isla de Bretanya) que fuyiban d'a invasión saxona. Os refuchiatos se facioron tan importants como pa fer cambiar o nombre a la peninsula y pa que os suyos habitants fuesen conoixitos como bretons. Os bretons independients aduyoron a los francos de Clodoveu I a forachitar a los visigodos d'Occitania y fer desapareixer o Reino Visigodo de Tolosa. Bels bretons plegoron a establir-sen en Gascunya. Os francos siempre preboron de sozmeter Bretanya, y creyoron una marca en territorio bretón. Chuan Ferrández d'Heredia dedica o capítol CXCV d'a "Cronica de los Conquiridors" a Como Karles subiugo a los Longobardos, los Saxones, los Bretones, los Bajoarios et otras muchas nationes.

Os franceses, hereus politicos d'os francos tamién preboron d'anexionar Bretanya a Francia, feito que se consumó con a Revolución Francesa, cuan desapareixioron os privilechios rechionals propios de l'Antigo Rechimen.

Referencias

  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.