Chelo
O chelo[1][2][3] u chel[1][4] (d'o latín < gelu) ye o estau solido de l'augua (H2O) que se forma cuan se troba en una temperatura inferior d'os 0°C (273,15 K, 32 °F) que ye lo suyo punto de conchelación. Como lo chelo tien una densidat menor que la de l'augua liquida, flota en ista.
O emplego en l'alimentación
O chel tien una gran importancia en a conservación d'os alimentos. Fa uns centenars d'anyadas s'emplegaba cloz de chelo pa almagacenar-ne, y en cualques localidaz conservan edificios ditos "neveros". Actualment s'emplegan neveras y concheladors ta fer o frido amenistable ta la conservación.
Cheolochía
L'acumulación d'a nieu (una mena de chelo) en as cheleras y o suyo movimiento ye un achent d'erosión muit potent, l'achent principal en o sistema morfoclimatico glacial.
Estructura cristalina
Con a presión atmosferica, as moleculas d'augua s'estructuran de modo tetraedrico en virtut d'o vinclo d'hidrocheno. Per ixo, as moleculas de l'augua s'amuntonan de manera compacta, per tanto, a densidat d'o chelo ye menor que la de l'augua (arredol de 0,9). O cristal de chelo tien una estructura hexagonal espaciada (a =7,5 Å, c =7,3 Å). Ista estructura ye clamada "chelo 1 h" u "chelo Ih".
Fuera d'a Tierra, en atros planetas u en satelites en os cuals as condicions de presión y de temperatura son diferents, o chelo puet adoptar atras estructuras mes compactas:
- Chelo lc (baixa temperatura, cubica de facetas centradas, densidat alto u baixo 0,9)
- Chelo II (baixa temperatura, ortorrombica centrau, densidat alto u baixo 1,2)
- Chelo III u Iii (baixa temperatura, tetragonal, densidat alto u baixo 1'1)
- Chelo V (alta presión, baixa temperatura, tetragonal, densidat alto u baixo 1,3)
- Chelo VII (alta temperatura, alta presión, cubica simpla, densidat alto u baixo 1'7)
- Chelo IX (alta presión, tetragonal, densidat alto u baixo 1'2)
- Chelo XII (alta presión, baixa temperatura, tetragonal, densidat alto u baixo 1'3)
Referencias
- ↑ 1,0 1,1 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ (es) Ángel Ballarín Cornel: Diccionario del Benasqués. Institución Fernando el Católico, Zaragoza, segunda edición, 1978. p 99.
- ↑ (an) Silbia Garcés Lardiés y Francho Rodés Orquín: Un borguil de parolas. Bocabulario dialeutal escolar, Gubierno d'Aragón, 2006, ISBN 84-689-7358-0, p.20.
- ↑ (es) Chabier Lozano Sierra y Ánchel Loís Saludas: Aspectos morfosintácticos del belsetán, 2005, Gara d'Edizions, p 103.
Se veiga tamién
Vinclos externos
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.