Chulo

En l'Alto Aragón recibiban o nombre de chulos[1][2] u muit a sobén en diminutivo, chulez,[3][4] os ninos que entraban a servir en casas grans a cambio de sustento y bellas veces d'un salario.[2] Yera una practica asociada a la pobreza en o contexto d'economía agraria y de subsistencia d'antes mas. Os pais achustaban a sus fillos con a finalidat d'incrementar os ingresos familiars,[3] pero tamién pa sacar-se una boca que alimentar. Tamién yera regular que estasen os propios pais os que recibiban a remuneración en pagas por ixe treballo, por cuentas d'os propios ninos.
Benito Coll describió este concepto asinas:
Como forma de treballo infantil, ye una practica desapareixida en o sieglo XX y son numerosas as leis que la guardan de que se pueda seguir.
Os chulez podeban fer fayenas muit diversas en función d'as necesidaz d'a casa y a edat d'os infants. Asinas, os ninos mas chicoz, que podeban comenzar a servir con nomás 4 u 5 anyos,[3] feban fayenas simples como escobar u limpiar con trapos as ferramientas de l'amo, mientres que os que s'iba fendo mas grans se ninviaban a fer de repatans, y atras fayenas mas duras como a cargar lenya, augua pa la casa, aduyar a labrar, etc.
Como se puede pensar, tamién yeran os críos mas exposaus a mals tractos y no yera raro que sufrisen bromas, mazadas y inocentadas d'os adultos d'a casa aon serviban, por pura diversión.[3] Tamién podeba pasar que, de cabo ta cuan, bel uno no tornase d'a transhumancia u, en o caso d'os que se ninviaba a servir ta Francia, que suposadament s'hese quedau pasando la muga. En as val axials d'o Pireneu abundan as historias de chulez muertos de frío en hibierno, minchaus por os lobos, etc. d'as que nunca se podrá saber si son verdat.
Referencias
- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Varios autors y LÓPEZ SUSÍN, José Ignacio (ed.), El Diccionario Aragonés. Colección de voces para su formación (1902) (Facsímil). Aladrada ediciones. Zaragoza, 2009. ISBN 978-84-937101-1-8
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 SATUÉ OLIVÁN, Enrique. El Pirineo Contado. Ed. PRAMES. Zaragoza, 2014. ISBN 978-84-8321-403-9.
- ↑ BLAS GABARDA, Fernando y ROMANOS HERNANDO, Fernando, Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano; Institución «Fernando el Católico» + Gara d'Edizions. Zaragoza, 2008. ISBN 978-84-8094-061-0
Se veiga tamién
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.