Freca

Freca d'una parella de peixes luitadors de Siam (Betta splendens) en a suya peixera.

A freca[1][2][3][nota 1], freza[1][4][nota 2] (de < fricta*, superlativo d'o latín < fricāre,[5] «fregar-se») u gogada[1] ye, en bel animal acuatico y especialment en os anfibios y os peixes, l'acción de librar os uevos y o esperma en l'ambient pa que se produzca la suya fecundación de forma externa. L'acción de fer a freca u freza se diz "frecar"[1][3][nota 3], "frezar"[1][4][6][nota 4] u "desgogar"[1][nota 5].

Como toz os procedimientos reproductivos d'os animals, a freca va precedida d'una parada nupcial, a tría d'un puesto pa frecar y a construcción d'un niedo en bella especie, que puet tener estructuras muit diversas en función de l'animal.

L'exito en a freca requiere que se sincronice as accions d'a fembra y o masclo, por o cual muitas vegadas fa parte (u en ye a continación) d'a mesma danza y ritual d'aparellamiento propio d'a especie.

Se veiga tamién

Notas

  1. Con a variant frega
  2. Con a variant fresa
  3. Con a variant "fregar"
  4. Con a variant "fresar"
  5. Con as variants "desuegar" y "desuevar"

Referencias

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. (an) PALLARUELO, Severino, O trasgresor piadoso. Xordica Editorial. Zaragoza, 2010. ISBN 978-84-96457-50-8
  3. 3,0 3,1 (es) PARDO ASSO, José, Nuevo diccionario etimológico aragonés (voces, frases y modismos usados en el habla de Aragón); Institución «Fernando el Católico» + Diputación Provincial de Zaragoza + Gara d'Edizions (Ed. Facsímil). Zaragoza, 2002. ISBN 84-8094-101-4
  4. 4,0 4,1 (es) BLAS GABARDA, Fernando y ROMANOS HERNANDO, Fernando, Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano; Gara Edizions. Zaragoza, 2008. ISBN 978-84-8094-061-0 p 304.
  5. (es) Freza en a edición en linia d'o Diccionario de la Lengua española. Consultau o 14 d'agosto de 2018.
  6. (es) Ángel Ballarín Cornel: Diccionario del Benasqués. Institución Fernando el Católico, Zaragoza, segunda edición 1978, pp 203-204.

Vinclos externos

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.