Leit

Articlo d'os 1000
Un vaso de leit de vaca.

A leit[1][nota 1] (pron. /lei/~/ʎei/, d'o latín < lacte(m)) ye a secreción d'as glandulas mamarias d'as fembras d'os mamifers. Tien una color que va dende o blanco dica l'amarillenco, seguntes a especie animal de que en provienga.

Ye especialment adaptata a las necesidaz alimentarias d'os natons, y a sobén en ye o solo suyo alimento. Seguntes a especie a lactancia materna puet durar dende semanas dica anyos.

Os sers humans son os solos mamifers que bebemos a leit d'atras especies (uella, vaca, craba, etc), fueras de bels animals domesticos (can, mixín) que'n han ito adquirindo os mesmos habitos.

Os humans tamién son os solos animals que en consumen en a edat adulta. Iste feito ye una adaptación chenetica relativament moderna prevocata por o descubrimiento d'a ganadería u domesticación d'atras especies animals, y bi ha diversos grupos humans (y personas individuals) que encara no han feito ista adaptación y tienen intolerancia a la lactosa, uno d'os components d'a leit.

A leit ye una materia prima con que se pueden fer muitos d'atros productos alimentarios, como manteca, queso, yogurt, nata, cuallata, etc.

A leit tien a propiedat de trigar-se,[2] esto esdevién cuan os microorganismos que se crían en a leit degradan a lactosa producindo acido lactico, o que fa baixar o pH dica un punto en o que as caseínas precipitan.

Notas

  1. Con as variants leite, lleit, llet, lete y leito

Referencias

  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. Fernando Blas Gabarda, Fernando Romanos Hernando: Diccionario Aragonés: chistabín-castellano. (Bal de Chistau). Gara d'Edizions, 2008

Se veiga tamién

Vinclos externos

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.