Peridoto

Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Peridoto
Caracteristicas chenerals
Categoría: Nesosilicatos
Clase: 9.AC.05
Formula quimica: (Mg,Fe)2SiO4
Propiedatz fisicas
Color: Amariella verdenca, verde olivacia, a vegatas verde lima
Raya: Blanca
Lustre: Vitrio
Sistema cristalín: Ortorrombico
Trencadura: Concoidal
Dureza: 6,5 - 7
Densidat: 3,5

O peridoto[1] ye a forma de l'olivín que se fa servir como chema.

Un chacimiento muit important de peridoto se troba en a isla de Sant Chuan (tamién dita Zabargad u Zebirguet) en a Mar Roya, explotau mientres 3.500 anyatas.

Etimolochía

A etimolochía d'a parola ye dubdosa. Beluns la fan remontar a l'arabe faridat, que significa "chema". En o Oxford English Dictionary suchieren que ye una alteración d'a parola anglonormanda pedoretés, d'o latín clasico pæderot, una clase d'opalo.

Tamién existe a denominación de "crisolita". Ye dubdoso que o Chrysolithos de Plinio o Viello fuese o peridoto, y beluns creyen que debeba estar o topacio.

En a traducción aragonesa d'o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" nombran tanto a la crisolita como a lo peridoto:

Item por de jus la tabla de lemp(er)ador & las otras tablas de cerca / et por de juso vna p(ar)tida dela sala ay vna viyn(n)a de fin oro q(u)i es estendida por de suso et y a muchas grapas de vuas bla(n)cas de amariellas vermeillas verdes & negras todas de piedras p(re)ciosas. las blanca son de xp(ist)al & de berula & de yris / las amariellas son destopacio las vermeillas son de Rubis de granas & de alebandine / et las verdes son desm(er)alda de perides & crisolites / Et las neg(r)as son de onices & de geratices / et son todas assi p(ro)p(r)iame(n)t fechas que sembla q(ue) sean drechas vuas

En os manuscritos alchamiaus d'Almonezir de la Sierra trobamos a parola zabarchud que Touria Bohmehdi Tomasi traduz como "topacio" u "crisolita",[2] y que etimolochicament se relaciona con la isla a on ye o celebre chacimiento de peridoto.

Referencias

  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. Touria Bouhhedi Tomasi: Una miscelánea aljamiada y doctrinal. Edición y estudio del manuscrito junta 27 del CSIC Madrid. Institución Fernando el Católico, 2012 p 489

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.