Pozo
| Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |

Un pozo[1] u puzo[1] (d'o latín <PUTĒU)[2] ye un forato en tierra, de profundidat variable, con o cual s'adube o conteniu d'una capa freatica inferior a la d'o suelo. Bi n'ha naturals y atros que son u han estau excavaus por l'hombre. De regular, predominan os que tienen prochección vertical.
En os pozos excavaus por a mano de l'hombre, a misión gosa estar a d'extrayer cualque cosa que se trobás en una capa inferior de a tierra. Tipica, y posiblement a mas antiga d'as finalidaz, heba estau a extracción d'augua, especialment en puestos a on que iste estás un elemento escaso en o environe. Tamién se'n ha feito con utilidat menera, ta baixar os treballadors baixo tierra, u ta quitar recursos cheolochicos liquidos, como o petrolio.
Toponimia
A parola pozo/puzo se troba como formador de toponimos y microtoponimos por a importancia d'os pozos como puntos pa furnir d'augua a personas y animals. A variant puzo se troba muito a sobén en a microtoponimia de cualques zonas de l'Alto Aragón a on actualment se siente pozo en a parla viva. Por eixemplo en a valle de Tella se diz pozo pero bi ha un Plan de Puzo como microtoponimo[3]. Atros autors han sinyalau situacions pareixidas en atras zonas de l'Alto Aragón, por eixemplo en a Val de Benás se diz pozo (pronunciau con seseyo /poso/[4]), pero se troba puzo (/'pu.so/) en a microtoponimia[5], coexistindo con o celebre Posets (/'po.sets/). Microtoponimos con a variant puzo se troban tan a lo Sud como Lobarre (fuente del Puzo[6]), Salas Baixas (El Puzo[6]), La Poblla de Fantova (Coma el Puzo[7]), Güell (El Puzo[7]), y mesmo en a localidat ribagorzana catalanoparlant d'Arén de Noguera (Lo Pusso[8]).
En a macrotoponimia aragonesa trobamos formas derivadas d'a parola pozo con sufixación:
Tamién bi ha toponimos con a parola pozo asociaus a puntos adintro d'os cursos d'augua a on que hi ha unas fonduras destacables que los fan adecuaus pa o banyo (como o Pozo de los Chorros[9] en Belchit), u periglosos, (como o Pozo de Sant Lazaro en Zaragoza).
Imáchens
Referencias
- ↑ 1,0 1,1 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ (es) José María Enguita Utrilla:Un vocabulario agrícola turiasonense de 1382, Turiaso n°8, 1989, ISSN 0211-7207, p.139-178
- ↑ (es) Chabier Lozano Sierra: Aspectos lingüisticos de Tella. Aragonés de Sobrarbe (Huesca), 2010. Gara d'Edizions, pp 29-30.
- ↑ (es) Ángel Ballarín Cornel: Diccionario del Benasqués. Institución Fernando el Católico, Zaragoza, segunda edición 1978. p 397.
- ↑ (es) José Antonio Saura Rami: Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas, Zaragoza, Gara d'Edizions-Institución Fernando el Católico (2003). p 59. As formas referenciadas se pronuncian con seseyo en benasqués.
- ↑ 6,0 6,1 (es) Pachina web d'IDEARAGON
- ↑ 7,0 7,1 (es) Carlos Ángel Rizos Jiménez: Toponimia de Ribagorza. Municipio de Graus III: zona de Fantova. Editorial Milenio, 2007, p 100.
- ↑ (es) Javier Terrado Pablo: Toponimia de Ribagorza. Municipio de Arén. Editorial Milenio, 2001, p 108.
- ↑ (es) María Blasco Lázaro, Red natural de Aragón. num. 6, Campo de Belchite. Prames, 2006. p 45.
Se veiga tamién
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.