Trillo

Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Iste articlo tracta sobre o trillo que ye una ferramienta de cultura. Ta atros emplegos d'a parola «trillo» se veiga Trillo (desambigación).
Un trillo.

O trillo[1] (d'o latín <tribŭlum,[2] con o mesmo significau) ye un traste que s'emplega, en agricultura, ta la fayena de a trilla d'os cerials. Consiste, tipicament, en una tabla de madera firme de grans dimensions, feita por regular con diferents fustas recias ensambladas horizontalment y con lascas de piedra (por l'usual de pedrenya) u rodetas de metal por debaixo, a cual se fa pasar por alto d'a pallada con a fin de tallar y estricallar as cabezas d'o cerial y fer-ne desprender os grans.

Funcionamiento

O trillo estricalla mecanicament as garbas cuan se lo fa pasar por alto d'ellas. Pa fer ixo, os cerials cullius en o proceso d'a siega s'esparden por tierra en una era, tot formando lo que se diz a pallada, de maniera que se pueda recorrer a extensión cubierta d'éls en fendo-ie eslizar o trillo en corroldes, estirau por abríos. Pa potenciar l'acción erosiva d'o trillo, iste gosa ser feito de madera recia y buen peso, y se i amonta personas alto pa incrementar a masa; tipicament un adulto que lieva as riendas d'os abríos y uno u mas d'un crío que se'n fa divertimento.

L'acción de conchunta d'as patas d'os abríos y d'a pedrenya prevoca la rompida d'as garbas y que o grano caiga. O proceso posterior d'aventau de a mezcla sirve ta deseparar a palla, que pesa menos y marcha con l'aire, de o grano, que caye directament ta tierra.

Se veiga tamién

Referencias

  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. (es) MOTT, Brian L.. Diccionario etimológico chistabino-castellano castellano-chistabino. Institución «Fernando el Católico». Zaragoza, 2000. ISBN 84-7820-553-5

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.