Romanín

Romani chib
Faláu en
Faláu en Albania, Austria, Bosnia y Herzegovina, Colombia, Dinamarca, Finlandia, Alemaña, Hungría, Kosovu, Montenegru, Macedonia del Norte, Noruega, Polonia, Rumanía, Serbia, Eslovaquia y Suecia
Númberu de falantes
Falantes Tipu Añu
46 000 000
Datos
Familia Llingües indoaries centrales
Estáu de vulnerabilidá 3 definitivamente en peligru
Sistema d'escritura alfabetu llatín, alfabetu cirílicu y devanágari
Códigos
ISO 639-2 rom
ISO 639-3 rom
Mapa de distribución
Cambiar los datos en Wikidata

El romanín[1] ye una llingua indoeuropea, del grupu indoariu septentrional, tamién ye nomada llingua xitana por ser la fala vernácula d'esta etnia. Por mor de les migraciones de los romá (endonome de los xitanos), dende'l noroeste de la India; la llingua sufrióu munches aportaciones y alteraciones; tando anguaño mui dixebrada. Orixinaria de la zona noroeste de l'antigua India y el centru de Paquistán, arriquecida con pallabres emprestaes de les llingües que se falaben nos países polos que los xitanos foron pasando. Calcúlase que tien más de 1.000 años d'esistencia y anguaño ye falada n'Europa, oeste d'Asia, norte d'África y América.

El númberu de falantes nun ta claru pero paez que sería d'ente 6 y 10 millones; destacando pola so vitalidá y población les variantes vlax (valaca) y balcánica del romanín.

Dellos Estaos pertenecientes al Conseyu d'Europa (organismu qu'axunta a tolos Estaos d'Europa, sacantes Bielorrusia por falta de garantíes democrátiques y Kosovo por ser recién la so independencia y nun tar reconocíu por toos) roblaron el tratáu internacional Carta Europea de les Llingües Minoritaries o Rexonales comprometiéndose a protexer esta llingua.

Nesti tratáu cada Estáu escueye los idiomes a protexer y en qué midida. Los que falen de protexer el romanín son; Alemaña, Austria, Eslovaquia, Eslovenia, Finlandia, Montenegro, Países Baxos, Rumanía, Serbia y Suecia. Queda ensin protexer la llingua en comunidaes d'Albania, Bosnia y Herzegovina, Bulgaria, Croacia, República Checa, España, Estonia, Francia, Grecia, Hungría, Italia, Letonia, Lituania, Macedonia, Moldavia, Noruega, Polonia, Portugal, Reinu Xuníu, Rusia, Suiza, Turquía y Ucraína.

División interna

  1. Asiáticu.
  2. Armeniu.
  3. Européu:
    1. Vlax
    2. Balcánicu
    3. Central
    4. Septentrional

Pola mestura al traviés de los sieglos d'esta llingua, anguaño cada greyu ye sodividíu en variedaes plenas y paravariedaes. La diferencia ta en que nel primer casu ye una variedá propia del romanín (romanín de Gales) y na otra ye que la llingua mayoritaria del país poseye la gramática y la estructura mientras que'l romanín apúrre-y el léxicu, como ye'l casu del caló.

Referencies

  1. ↑ Esti términu apaez nel Diccionariu de l'Academia de la Llingua Asturiana. Ver: «romanín».

Enllaces esternos

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.