Llingua franca mediterránea, sabir Llingua franca, Sabir
Rexón	mar Mediterraneu
Falantes	llingua muerta (s. XIX)
Familia	Pidgin   Pidgin romance     Sabir
Estatus oficial
Oficial en	Nengún país
Reguláu por	Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1	nengún
ISO 639-2	{{{iso2}}}
ISO 639-3	pml

El sabir, orixinalmente llingua franca, foi un pidgin (dacuando consideraos varios y non yá unu) güei desapaecíu que s'utilizó ente los sieglos XIV y XIX polos maríns y mercaderes del mar Mediterraneu, nos puertos y países de llingües d'orixe románicu.^[1][2] Especialmente xenoveses y venecianos pa la comunicación ente falantes de llingües distintes.

Los pidgins suelen definise como sistemes llingüísticos bien amenorgaos que s'empleguen pa contactos puntuales ente falantes de distintes llingües y que nun son natives de nenguna comunidá o grupu (De Camp, 1971).

El sabir tomó'l so léxicu y parte de la so gramática de distintes Llingües romániques y otres llingües mediterránees. Envalórase que la versión más temprana adoptó direutamente términos del llatín, afaciéndose depués principalmente a la evolución del italianu (el 70% de les sos pallabres rellacionar con dialeutos italianos, especialmente'l xenovés^[3]), y secundariamente del español, del occitanu, del catalán y del portugués.

Darréu incorporó un pocu de vocabulariu árabe, turcu y griegu.^[4]

Foi utilizáu tamién nel mar Roxu y nel océanu Índicu, como demuestra'l so usu pa nomar nel norte de Somalia el cabu Guardafui (qu'en dialeutu xenovés significa 'mira-escapa': guarda '¡mira!' y fuggi/fui '¡escapa!'). El primer usu documentáu remontar a 1353 en Djerba, nel actual Tunicia. Colos años, na mariña tunecina y arxelina foi nutriéndose amás del francés.

Acordies con el Ethnologue, anguaño ye posible qu'esista una variedá nes islles del mar Exéu, en que la sintaxis ye predominantemente árabe, ente que'l vocabulariu nutrir del italianu (65-70%), l'español (10%), el xudeoespañol, el francés, el catalán y el turcu.

El Padre Nuesu:

Padri di noi,
ki star in Cyelo,
noi voliri ki nomi di ti star saluti.
Noi volir ki il paisi di ti star kon noi,
i ki ti lasar ki tuto il populo fazer volo di ti na tera,
syemi syemi ki nel Cyelo.

El dramaturgu parisín Molière (1622-1673) escribió delles pallabres en sabir, na so obra Le Bourgeois gentilhomme, onde se nota la influencia del dialeutu de la República de Xénova:

Se ti sabir...........Si tu sabes (en dialeutu de Xénova: se ti sabir)
ti respondir,........tu respuendes (Genoves: ti respondir),
se non sabir.......si tu nun sabes (Genoves:se non sabir)
tazir, tazir............callate, cállate (Genoves: tazer, tazer).

• Llingua vehicular (Llingua franca)

• Appel & Muysken, Bilingüísmo y contautu de llingües, Ariel, 1987, ISBN 8434482215.
• Bruni, Francesco. Storia della Llingua Italiana: III.5 Gli scambi linguistici nel Mediterraneo y la llingua franca (de Italica.rai.it)
• Cifoletti, Guido. La llingua franca barbaresca. Il Calamo editore. Roma, 2004

• Referencia nel Ethnologue (n'inglés)