Luc

Luc
Miniatur o Luc yn llyfr oriau Anna, Duges Llydaw (1503–8) gan Jean Bourdichon
GanwydUnknown Edit this on Wikidata
Antiochia Edit this on Wikidata
Bu farw84 Edit this on Wikidata
Thebai Edit this on Wikidata
Galwedigaethmeddyg, arlunydd, ysgrifennwr, eiconograffwr, efengylwr Edit this on Wikidata
Blodeuodd1 g Edit this on Wikidata
Swyddapostol Edit this on Wikidata
Adnabyddus amYr Efengyl yn ôl Luc, Actau'r Apostolion Edit this on Wikidata
Dydd gŵyl18 Hydref Edit this on Wikidata

Sant Cristnogol oedd Luc (o'r Groeg Λουκᾶς, Loukás), un o'r pedwar Efengylydd ynghyd â Mathew, Marc a Ioan. Yn ôl traddodiad ef oedd awdur yr Efengyl yn ôl Luc ac Actau'r Apostolion, dau o lyfrau'r Testament Newydd. Dethlir ei ddydd gŵyl ar 18 Hydref.

Mae bron y cyfan a wyddom am Luc yn dod o'r Testament Newydd. Yn ôl Llythyr Paul at y Colosiaid (4:14) roedd yn feddyg, a honir o Col. 4:11 ei fod yn Roegwr; mae natur idiomatig ei iaith yn ategu'r ddamcaniaeth hon. Roedd yn ddisgybl i'r apostol Paul ac yn gydymaith iddo ar ei deithiau i wlad Groeg a Rhufain. Honir ei fod wedi pregethu yn yr Aifft a gwlad Groeg wedi marwolaeth Paul. Ef yw nawddsant meddygon ac arlunwyr. Ych adeiniog yw ei symbol.

Yn 356–7 OC trosglwyddwyd ei greiriau o Thebes i Gaergystennin, a phan adeiladwyd eglwys yr Apostoleion yn y ddinas honno fe'i harddongoswyd yno. Mae traddodiad hwyrach bod Luc wedi bod yn arlunydd, ac ei fod wedi peintio portread y Forwyn Fair. Yn yr oesoedd canol, priodolwyd peintiad o Fair yn eglwys Santa Maria Maggiore yn Rhufain iddo.

Portreadir ef yn aml gyda phen llawn o wallt, barf hir, ac o'i gwmpas lo, ychen, sgroliau, llyfrau neu foddion.[1]

Delwedd o Luc yn Llyfr Sant Chad (Llyfr Teilo); lluniwyd yn ne Cymru yn ail hanner yr 8g
Delwedd o Luc yn Llyfr Sant Chad (Llyfr Teilo); lluniwyd yn ne Cymru yn ail hanner yr 8g 
Rogier van der Weyden, Sant Luc yn tynnu llun y Forwyn Fair, tua 1435–40, Amgueddfa Gelfyddyd Gain Boston
Rogier van der Weyden, Sant Luc yn tynnu llun y Forwyn Fair, tua 1435–40, Amgueddfa Gelfyddyd Gain Boston 
Hen eglwys Sant Luc, Abercarn, Caerffili (1923–6)
Hen eglwys Sant Luc, Abercarn, Caerffili (1923–6) 

Eglwysi cysegredig i Luc yng Nghymru

Gweler hefyd

Cyfeiriadau

  1. "Images of St. Luke as Evangelist and Painter". www.christianiconography.info. Cyrchwyd 2025-11-25.
  2. (Saesneg) Church of St Luke, Abercarn. British Listed Buildings. Adalwyd ar 29 Medi 2015.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.