Khasic
Asụsụ Khasic ma ọ bụ Khasian bụ ezinụlọ nke asụsụ Austroasiatic sitere na Shillong Plateau ma ndị Khasi, Pnar na ndị ọzọ metụtara ya na-asụ. Ọtụtụ n'ime ha bi na steeti Meghalaya nke dị na ugwu ọwụwa anyanwụ India ebe ọtụtụ ndị na-asụ Khasi na-asụ ọtụtụ mmadụ. A na-ahụ obere obere akpa ndị na-asụ Khasic na ngalaba Assam, Manipur, Mizoram na Sylhet nke Bangladesh.[1]
Asụsụ
Sidwell (2018: 27-31) kewara asụsụ Khasian dị ka ndị a: Ụdị dị iche iche a na-akpọ Bhoi bụ olumba nke Pnar na Khasi.
Mmekọrịta mpụga
Paul Sidwell (2011) na-atụ aro na Khasian na Palaungic nwere njikọ chiri anya, na-etolite alaka Khasi-Palaungic..
Sidwell achọpụtala isoglosses asatọ na-esonụ nke Khasian-Palaungic (2018: 32).
| Nkọwa | Proto-Khasia (Sidwell 2018) |
Proto-Palaungic (Sidwell 2015) [2] |
|---|---|---|
| ọbara | *nriːm | *nriːm |
| mkpịsị aka | __ibo____ibo__ *Treesị | *rənsiːm |
| ntutu isi | *sɲuʔ | *ɲuk |
| nwoke/di | trmɛ (Amwi) | *-meʔ |
| Mmiri ozuzo | *slap; slɛ (Amwi) |
*clɛʔ |
| igwu mmiri | *ɟŋiː | Ndị Kraịst |
| abụọ | *ʔaːr | *ləʔaːr |
| mmiri | *ʔum | *ʔoːm |
Ihe ọhụrụ e ji emepụta okwu
Sidwell (2018: 23) depụtara ihe ọhụrụ Khasian lexical formations (ya bụ, ịkọwapụta ụdị lexical forms) nke dị naanị na alaka Khasian, mana ọ bụghị na ngalaba Austroasiatic ndị ọzọ).
| Nkọwa Bekee | Ndị Ọmụmụ Ihe nke Asia | Lyngam | Maram | Khasi | Pnar | Mnar | Agha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| osikapa e siri esi | *Aː | __ibo____ibo__ Ọdịdị | __ibo____ibo__ Ọdịdị | Ja Ja Ja Ja | __ibo____ibo__ Ọdịdị | ihe ndị ọzọ | __ibo____ibo____ibo__ Ọdịdị |
| ọnwa | *bnəːj | bni | bne | bnai /bnaːi/ | bnaj | pni | pnʊ |
| ịbụ abụ | *rwəːj | N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ | Rwej | Rwanda /rwaːi/ | Rịa | - | rvʊ |
| anọ | *saːw | saw | saw | saw /saːw/ | ya mere | sɔu | ria |
| osimiri | *waʔ | - | na-adị | wah /waːʔ/ | na-adị | na-adị | na-adị |
| niile | *baronụ | prok | barɔʔ | baroh /barɔːʔ/ | warɔʔ | - | Leftɒʔ |
| Ezì | *sniaŋ | Akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ | sniaŋ | sniang /sniaŋ/ | sniaŋ | chɲaŋ | rniŋ |
| ájá | *ịdị arụsị | Isiokwu | __ibo____ibo__ Akwụkwọ bụ́ Xizi | shyiap /ʃʔiap/ | Isiokwu | ʃʔip | ʃʔiap |
| ịṅụ mmanya | *di:ʔ/c | dec | Na-arụ ọrụ na ya | dih /diːʔ/ | diʔ | deʔ | deʔ |
| okooko osisi/kpakpando | *khloːr | khlor | Khandar | khlúr //kʰloːr// | khlor | - | khlʊə |
| ire | *thnləːc | Mkpụrụ osisi | Isiokwu | thyllied //tʰɨlleːc// | Isiokwu | khlut | Klit |
| ice/freeze | *thaʔ | thaʔ | thaʔ | __ibo__ Ịnọzọn //tʰaːʔ// | thaʔ | thaʔ | thaʔ |
Ihe owuwu
Paul Sidwell (2018) emegharịala Proto-Khasian na Proto-Pnar-Khasi-Lyngngam. A na-eme atụmatụ na Proto-Khasian malitere ihe dị ka afọ 2,000-2,500 gara aga, ebe Agha kewara site na ụdị asụsụ Khasian ndị ọzọ ihe dị ka afọ 1,500 gara aga (Sidwell 2018: 20).
Ụdị ọdịdị Proto-Khasian gụnyere *pN- prefix na *-r- infix (Sidwell 2018: 66-67).
Ihe ndị na-esonụ e wughachiri na nke mechiri emechi na Proto-Khasian sitere na Sidwell (2018: 51-67).
- Aha nnọchiaha
| Ụmụ nwoke | Ụmụ nwanyị | Ọtụtụ | |
|---|---|---|---|
| Onye nke mbụ | *ŋa (isi okwu / oblique); *ʔɔ (mmejọ) |
*ŋa (isi okwu / oblique); *ʔɔ (mmejọ) |
*ʔi |
| Onye nke abụọ | *m | *pha | *phi |
| Onye nke atọ (animate) |
*ʔu | *ka | *ki |
| Onye nke atọ (inanimated ~ obere) |
*ʔi | *ʔi | *ʔi |
- Ihe ngosi
- *na 'onye dị nso'
- *ị 'mesị'
- *taj 'nke a na-ahụ anya'
- *te 'mesioproximal'
- *tɛ 'ihe dị anya (nke a na-adịghị ahụ anya) '
- Ndị na-ajụ
- *ʔ eji 'ọ bụghị'
- *ham 'adịghị'
- *ta 'ọ bụghị'
- Okwu mbido / akara akara
- *ha 'locative/oblique'
- *Anyị nwere
- *da 'ihe eji eme ihe'
- *ba (?) 'na/na'
- *tV 'gbagọrọ agbagọ'
- Ụdị ụda / ọdịdị
- *la:j 'ịga'
- *dɛp 'ọgwụgwụ'
- *diʔ 'ịga'
- *daː 'nwere'
- * *Same'
- Ihe ngosi ọdịdị
- *pN- 'prefix'
- *-r- 'okwu'
- Ọnụ ọgụgụ
| Nkọwa | Ndị Ọmụmụ Ihe nke Asia | Proto-Pnar-Khasi-Lyngngam |
|---|---|---|
| otu | *wiː~*miː | |
| otu | * * * * | |
| abụọ | *ʔaːr | |
| atọ | *laːj | |
| anọ | *saːw | |
| ise | *san | |
| isii | *n'ihi ya: | |
| asaa | *hnɲəw | |
| asatọ | *phraː | |
| itoolu | *khndaːj | |
| iri | *phəw |
Mgbanwe ụda
Sidwell (2018) depụtara mgbanwe ụda ndị a site na Pre-Khasian (ya bụ, ọkwa nna nna nke Khasian nke bu Proto-Khasian ụzọ) gaa na Proto-Kh Asian.
- Pre-Khasian *b- > *p-, *ɓ- > *b- chain shift Proto-Austroasiatic *b-> proto-Khasian*p- Proto-Austrasiatic *ɓ-> proto -Khasian * b-
- Proto-Austroasiatic *b- > proto-Khasian *p-
- Proto-Austroasiatic *ɓ- > proto-Khasian *b-
- Pre-Khasian *d- > *t-, * ɗ- > *d- chain shift Proto-Austroasiatic *d-> proto-Khasian*t- Proto-Austrasiatic *ɗ- > proto-Kh Asian *d-
- Proto-Austroasiatic *d- > proto-Khasian *t-
- Proto-Austroasiatic *ɗ- > proto-Khasian *d-
- Tupu Khasian *-l > *-n/*-Ø
- Tupu Khasian *-h > *-s > *-t
- Pre-Khasian *-ʔ > *-Ø >, *-k > *-ʔ chain shiftMgbanwe nke eriri
- Tupu Khasian *g- > *k-
Hụkwa
- Ndepụta nke Proto-Khasian reconstructions (Wiktionary)
Edensibia
- ↑ Sidwell, Paul. Khasian Languages Project.
- ↑ Sidwell, Paul. 2015. The Palaungic Languages: Classification, Reconstruction and Comparative Lexicon Archived 2019-10-23 at the Wayback Machine. München: Lincom Europa.
- [Ihe e dere n'ala ala peeji] 2011. Proto-Khasian na Khasi-Palaungic. Journal of the South East Asia linguistics society E debere ya na Wayback Machine, Vol. 4.2, peeji nke 144-168, December 2011.
- [Ihe e dere n'ala ala peeji] 2011b. Proto-Khasian (ma ọ bụ -War-Khasi); nrụzigharị na nkewa. E gosipụtara ya na SEALS 21, Mahadum Kasetsart, Bangkok, Thailand.
- [Ihe e dere n'ala ala peeji] 2018. Asụsụ Khasian: Nchịkọta, Nrụzigharị, na Comparative Lexicon. Asụsụ nke Ụwa 58. Munich: Lincom Europa. ISBN 9783862889143
Ịgụ ihe ọzọ
- Sidwell (2014). Proto Khasian: An Emerging Reconstruction. Asia-Pacific Linguistics.
Njikọ mpụga
- Khasian Languages Project (nke Paul Sidwell)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.