Christusmonogram

Chi-rho-monogram

Het Christusmonogram, ook wel christogram, chi-rho-, rho-tau- of chi-rho-tau-monogram genoemd, behoort – naast het kruis en het ichthussymbool (de vis) – tot de belangrijkste symbolen om Jezus Christus mee aan te duiden (vooral in de late oudheid). Het is een verwijzing naar het oudere zonnerad.

Het is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij in de meeste gevallen de eerste twee letters, Χ (hoofdletter chi) en Ρ (hoofdletter rho), tot een monogram zijn gevormd.[1][2] Volgens een andere traditie gaat het om de Griekse equivalenten van de beginletters van het Latijnse Christus Rex (Christus (is) Koning). Soms wordt dan een N (van Nazarenus) toegevoegd.[3] Het chi-rho-monogram staat in Unicode onder nummer U+2627 (hexadecimaal): ☧

Links: rho-tau. Rechts: chi-rho-tau

Een minder voorkomende variant toont een combinatie van de Griekse hoofdletters Ρ (rho) en T (tau), waarbij de eerstgenoemde letter boven de laatstgenoemde is geplaatst, zodat een Grieks of Latijns kruis ontstaat. Het symbool wordt om die reden ook wel staurogram genoemd. In enkele gevallen worden de drie letters Χ, Ρ en T gecombineerd, een chi-rho-tau-monogram.

Het monogram wordt vaak begeleid door de letters alfa en omega, ontleend aan Openbaring 22:13.[4] Vooral in protestantse kringen – maar niet alleen daar – wordt het Christusmonogram veel gebruikt als decoratie op omslagen van bijbels, liturgie- en liederenboeken, e.d.

Afbeeldingen

  • Romeins christogram in brons uit een Germaanse nederzetting in Neerharen, 375-450 n.Chr. (Gallo-Romeins Museum, Tongeren)
    Romeins christogram in brons uit een Germaanse nederzetting in Neerharen, 375-450 n.Chr. (Gallo-Romeins Museum, Tongeren)
  • Zilveren ring met chi-rho-monogram gevonden op een christelijke begraafplaats in laat-Romeins Tongeren, 4e eeuw (Gallo-Romeins Museum, Tongeren)
    Zilveren ring met chi-rho-monogram gevonden op een christelijke begraafplaats in laat-Romeins Tongeren, 4e eeuw (Gallo-Romeins Museum, Tongeren)
  • Anastasis, symbolische voorstelling van de opstanding van Christus met chi-rho-monogram. Paneel van een Romeinse sarcofaag, ca. 350 na Chr. (Vaticaanse musea)
    Anastasis, symbolische voorstelling van de opstanding van Christus met chi-rho-monogram. Paneel van een Romeinse sarcofaag, ca. 350 na Chr. (Vaticaanse musea)
  • Fragment van vroegchristelijke grafsteen met rho-tau-monogram met alpha en omega en duif, 5e-6e eeuw (lapidarium Sint-Servaasbasiliek, Maastricht)
    Fragment van vroegchristelijke grafsteen met rho-tau-monogram met alpha en omega en duif, 5e-6e eeuw (lapidarium Sint-Servaasbasiliek, Maastricht)

Zie ook

Referenties

  1. ↑ Exploratorium: 'Sierbeslag met christogram' op galloromeinsmuseum.be.
  2. ↑ Exploratorium: 'Vingerring met christogram' op galloromeinsmuseum.be.
  3. ↑ (fr) Lacroix, Paul (1873). Vie Militaire et religieuse au Moyen Age et à l'époque de la Renaissance. Librairie de Firmin Didot Frères, fils et Cie, p. 219.
  4. ↑ Openbaring 22:12-13 (NBV) op bijbelgenootschap.nl.
Zie de categorie Chi Rho van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.