Factchecking
Factchecking (Nederlands: feitencontrole) is het beoordelen van de juistheid van feiten in informatie of beweringen van bijvoorbeeld politici en deskundigen.
Factchecking is onder te verdelen in een externe en interne vorm. In de externe vorm wordt een analyse gepubliceerd van de juistheid van een politieke bewering, nieuwsbericht of andere openbare tekst. In de interne vorm controleert de uitgever zelf de informatie om te voorkomen dat onjuiste inhoud wordt gepubliceerd.[1] Deze vorm is afkomstig uit de Amerikaanse journalistiek van de periode tussen 1920 en 1940, toen publicatietijdschriften personeel aanstelden met factchecking als enige taak.[2]
Methoden en technieken
CRAAP-test
De CRAAP-test is een test om de betrouwbaarheid van bronnen te beoordelen. Deze is in 2004 ontwikkeld door Sarah Blakeslee, een voormalige bibliothecaris aan de California State University in Chico.[3] Het acroniem staat voor:
- Currency: De actualiteit van de informatie.
- Relevance: Het belang van de informatie voor jouw behoeften.
- Authority: De bron van de informatie, zoals de auteur, uitgever of organisatie.
- Accuracy: De betrouwbaarheid, waarheidsgetrouwheid en juistheid van de inhoud.
- Purpose: De reden waarom de informatie bestaat.[4]
Toulmin-model
Het Toulmin-model is ontwikkeld door Stephen Toulmin, een Britse filosoof. Het model bevat zes componenten, waarvan de eerste drie het doel hebben om het argument te analyseren en evalueren en de laatste drie verband houden met de mate van zekerheid. De elementen zijn:
- Het standpunt, dit is de bewering die de auteur probeert te bewijzen.
- De gegevens, dit zijn het bewijs en de feiten die de bewering ondersteunen.
- De rechtvaardiging, dit zijn de veronderstellingen die het gegeven aan de bewering koppelt.
- De onderbouwing, die extra ondersteuning biedt voor de rechtvaardiging.
- Het voorbehoud, waarmee wordt aangegeven onder welke omstandigheden het standpunt mogelijk niet opgaat.
- De concessie, waarin wordt erkend dat er ook andere geldige manieren zijn om naar de situatie te kijken.[5]
Bekende factcheckers
- Vlaanderen
- VRT-factcheck[6]
- Knack-factcheck, de arbiter (Twitteraccount @ArbiterOfTweet)
- factcheck.vlaanderen[7]
- Nederland
- Nieuwscheckers, een project van de Universiteit Leiden.[8][9]
- Internationaal
- Verenigde Staten: Snopes, Politifact en projecten van het Poynter Institute zoals het International Fact-Checking Network[9]
- Frankrijk: Acrimed[10]
Zie ook
- ↑ Graves, Lucas (25 februari 2019). Fact-Checking as Idea and Practice in Journalism. Oxford Research Encyclopedia of Communication (Oxford University Press). DOI: 10.1093/acrefore/9780190228613.013.808.
- ↑ Strijd om het feit: De opkomst van factcheckers binnen en buiten de journalistiek. Factchecken (1 februari 2017). Geraadpleegd op 6 december 2025.
- ↑ (en) Wolnick, Meridith, LibGuides: Source Evaluation: CRAAP. guides.lib.virginia.edu. Geraadpleegd op 6 december 2025.
- ↑ (en) Fötsch, Norma, LibGuides: Literature search: CRAAP: quality assessment. libguides.ru.nl. Geraadpleegd op 6 december 2025.
- ↑ Toulmin Argument - Purdue OWL® - Purdue University. owl.purdue.edu. Geraadpleegd op 6 december 2025.
- ↑ VRT-factcheck. Gearchiveerd op 8 februari 2023.
- ↑ factcheck.vlaanderen
- ↑ Nieuwscheckers. Gearchiveerd op 1 juni 2023.
- ↑ a b De strijd tegen nepnieuws (2): Wie checkt de factcheckers? 27 februari 2018. Gearchiveerd op 21 mei 2023.
- ↑ Acrimed. Gearchiveerd op 30 juni 2023.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.