Jacob Merkelbach
| Jacob Merkelbach | ||||
|---|---|---|---|---|
Merkelbach (zelfportret, met retoucheerbril)
| ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboren | Amsterdam, | |||
| Land(en) | ||||
| Overleden | Amsterdam, 6 februari 1942 | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | fotograaf | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1908–1942 | |||
| Werklocatie(s) | Amsterdam | |||
| Rechten | auteursrechten op oeuvre verlopen | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | Nederlandsche Fotografen Patroons Vereeniging (NFPV) | |||
| Werken in collectie | Nationaal Museum van Wereldculturen,[1] Nederlands Fotomuseum,[2] fotocollectie van de Openbare Bibliotheek van New York, Nationaal Museum Paleis het Loo,[3] Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis,[4] Het Scheepvaartmuseum,[5] Anne Frank Huis[6] | |||
| Links | ||||
| RKD-profiel | ||||
| Media op | ||||
| ||||

Jacobus (Jacob) Merkelbach (Amsterdam, 29 april 1877 – Amsterdam, 6 februari 1942)[7] was oprichter van een van de bekendste Amsterdamse ateliers gespecialiseerd in portretfotografie van de twintigste eeuw. De chic ingerichte zaak was gevestigd boven modehuis Hirsch & Cie aan het Leidseplein en werd vooral door de elite bezocht. Welgestelde Amsterdammers en bekende persoonlijkheden uit de kunst- en theaterwereld, zoals Mata Hari, Fien de la Mar, Theo Mann-Bouwmeester, Willem Mengelberg en Abel Herzberg, lieten er zich vastleggen op de gevoelige plaat.
Leerperiode
Jacob was zoon van J.W. Merkelbach, eigenaar van Merkelbach & Cie, die eind 19e eeuw apparaten zoals camera's, stereoscopen en toverlantaarns was gaan verkopen, maar ook technisch speelgoed in vuurwerk.[8] Boven de winkel van zijn vader aan de Nieuwendijk 57-59 in Amsterdam was het atelier voor fotoportretten van Jacobs zwager Machiel Laddé gevestigd. Na enige tijd voor zijn vader te hebben gewerkt, kwam Jacob rond 1902 in dienst bij Laddé. Hij werkte daar ca. 10 jaar.
Atelier J. Merkelbach
Nadat zijn vader was overleden, startte Jacob Merkelbach in 1913 een eigen fotozaak op het Leidseplein nummer 29, gevestigd op de vijfde etage van het Hirsch-gebouw. Geïnspireerd door collega-fotografen in Wenen en Berlijn had Merkelbach zijn eigen ideeën ontwikkeld over het maken van portretfotografie, die hij nu in de praktijk kon brengen.
Oeuvre
Merkelbach wilde elegantere foto's maken dan zijn zwager, portretten die meer aansloten bij de nieuwste smaak en mode. Hoewel zijn voornaamste focus gedurende de daaropvolgende jaren altijd het portret is gebleven, waagde hij zich steeds meer op het pad van mode- en reclamefotografie. Zo maakte hij bijvoorbeeld veel filmstills voor de bioscoopetalages. Verder deed Merkelbach met zijn vrije werk af en toe mee aan wedstrijden en exposities.
Archieven
Het Rijksprentenkabinet bezit een aantal van zijn werken in gomdruk en als 'Jos-Pédruk' (in kleur). Ook het Prentenkabinet in Leiden bezit een overzicht van zijn werk.
Het archief van Atelier J. Merkelbach werd op 4 april 2013 online gezet. Het Stadsarchief Amsterdam maakte 40.000 foto’s digitaal toegankelijk en wil met hulp van de bezoekers van de site zo veel mogelijk geportretteerden identificeren. De collectie van het atelier van 150.000 negatieven werd geschonken aan de gemeente Amsterdam.[8]
Persoonlijk
In 1902 trouwde Merkelbach met Josephine Maria Wilhelmina Harmsen.[8] Uit dit huwelijk werd in 1904 dochter Mies geboren, die ook fotograaf zou worden.
Enkele foto's
-
Nola Hatterman (1919)
Collecties
- Joods Historisch Museum Amsterdam
- Theater Instituut Nederland
- Prentenkabinet Leiden
- Rijksmuseum Amsterdam
- Stadsarchief Amsterdam
Externe link
- ↑ NMVW-collectiewebsite; geraadpleegd op: 16 januari 2020; genoemd als: J. (Jacob) Merkelbach; NMVW-identificatiecode: 43803.
- ↑ beeldbank Nederlands Fotomuseum; geraadpleegd op: 20 februari 2020; Nederlands Fotomuseum-identificatiecode voor fotograaf: b999c916-8ea5-d74d-2b17-cc58c13d6a41.
- ↑ "Foto, portret van koningin Wilhelmina, januari 1948"; collectie: Nationaal Museum Paleis het Loo; genoemd als: Jacobus Merkelbach; datum van uitgave: 1948; geraadpleegd op: 5 december 2021.
- ↑ "fo024051: Martha Espagne"; geraadpleegd op: 19 november 2024; auteur (als tekenreeks): Jacob Merkelbach.
- ↑ "Portretfoto van Ernst Crone op 22 jarige leeftijd, 1917"; Collectie online Scheepvaartmuseum Amsterdam; inventarisnummer: 2003.0112; geraadpleegd op: 12 februari 2025; genoemd als: J. Merkelbach; datum van uitgave: 1913.
- ↑ "Afbeelding van Lily Bouwmeester en Cruys Voorbergh op de plaatjeswand in kamer van Anne Frank, 26 april 1940"; inventarisnummer: A_Achterhuis_II_046.A17; genoemd als: Jacob Merkelbach; datum van uitgave: 1940; vermeld in referentie als: Merkelbach, Jacob.
- ↑ Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
- ↑ a b c Jacob Merkelbach. joodsamsterdam. Geraadpleegd op 21 juni 2026.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.