Een lingam (Sanskriet: लिङ्गं; ook linga of Shiva linga) is in het hindoeïsme een fallusvormig, langwerpig voorwerp, meestal een kleine pilaar of zuil, dat de scheppingskracht van de god Shiva representeert. Lingams zijn bijna altijd van steen.

Tijdens een ritueel wordt melk of water over de lingam gegoten. Vervolgens worden er bloemen op gelegd. Veel lingams hebben een yoni, dit is een rand rondom de lingam waarin de geofferde vloeistoffen worden opgevangen. De yoni representeert dan het vrouwelijke, terwijl de lingam het mannelijke representeert.

Op sommige lingams is het gezicht van Shiva afgebeeld. Dit wordt een "ekamukha-lingam" genoemd. Een lingam met vier gezichten wordt een "chaturmukha-lingam" genoemd. Deze vier gezichten symboliseren dan de vier aspecten van Shiva.^[1]

In India zijn een aantal door de natuur gevormde lingams te vinden. Een bekend voorbeeld is een ijspegel die elke winter aangroeit in de Amarnathgrot in Kasjmir. Jaarlijks bezoeken duizenden pelgrims de grot.

Mogelijk werd de lingam in India al aanbeden voordat het shaivisme ontstond (de cultus waarin Shiva als belangrijkste godheid wordt gezien). Hoewel lingams in het boeddhisme geen rol spelen, zijn door boeddhisten in grotten gebouwde stoepa's door shaivisten als lingam in gebruik geraakt nadat de boeddhisten deze grotten achterlieten. Dit is het geval in een aantal grotten in de Indiase deelstaat Maharashtra.

Zie de categorie Lingam van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.