Patrick Tonnard is een Belgisch plastisch chirurg die werkzaam is in Gent. Hij is vooral bekend om twee technieken die hij samen met zijn collega Alexis Verpaele ontwikkelde: de MACS-lift, een facelift met een kort litteken, en de nanofattransplantatie, waarbij lichaamseigen vetweefsel wordt gebruikt om de huid te verjongen.

De MACS-lift, voluit minimal access cranial suspension lift, verscheen in 2002 in het tijdschrift Plastic and Reconstructive Surgery.^[1] In de vakliteratuur wordt de ingreep daarom ook wel de techniek van Tonnard en Verpaele genoemd.^[2] In datzelfde tijdschrift publiceerde zijn team in 2013 de eerste beschrijving van nanofattransplantatie.^[3] Latere systematische overzichtsartikelen, onder meer in Plastic and Reconstructive Surgery en het Journal of Clinical Medicine, verwijzen naar die publicatie als het beginpunt van de methode.^[4][5]

Tonnard studeerde in 1987 af als arts aan de Universiteit Gent en specialiseerde zich daarna in de plastische heelkunde, deels in Gent en deels in Bordeaux.^[6][7] Sinds 1994 is hij als plastisch chirurg verbonden aan het AZ Sint-Lucas in Gent.^[6]

In 1997 opende hij de privékliniek Coupure Centrum voor Plastische Chirurgie. Alexis Verpaele sloot zich daar in 1999 als vennoot bij aan.^[7] In 2007 openden de twee een tweede vestiging, het Esthetisch Medisch Centrum II (E:MC²), in Sint-Martens-Latem.^[6]

De MACS-lift is een facelift met een kort litteken, uitgevoerd via een omgekeerd L-vormige insnede vóór het oor. Twee permanente tabakszaknaden, verankerd in de diepe slaapfascie, trekken het verslapte weke weefsel van het gelaat verticaal omhoog. Doordat de ingreep beperkt blijft, kan ze onder plaatselijke verdoving gebeuren.^[1] In een overzichtsartikel uit 2009 in de Annales de Chirurgie Plastique Esthétique besprak P. Kestemont een uitgebreide variant, de X-MACS, bedoeld voor het middengezicht.^[2]

Bij nanofattransplantatie wordt vetweefsel dat via liposuctie is gewonnen, mechanisch tot een emulsie verwerkt: het wordt enkele keren via een nauwe connector tussen twee spuiten heen en weer geduwd en daarna gefilterd. Daarbij gaan de levensvatbare vetcellen verloren, maar blijft de stromale vasculaire fractie behouden. De overgebleven vloeistof, rijk aan stamcellen uit vetweefsel, is dun genoeg om met een fijne naald in de lederhuid te worden gespoten.^[3] Onafhankelijke overzichtsartikelen rekenen de techniek tot de mechanische methoden om die stromale vasculaire fractie voor klinisch gebruik te isoleren.^[8] Een systematische review uit 2024 in Plastic and Reconstructive Surgery beoordeelde twaalf klinische studies en zag verbeteringen in littekenbehandeling en huidkwaliteit, maar tekende daarbij aan dat de meeste studies een laag bewijsniveau hadden.^[4]

Tonnard is medeauteur van vier Engelstalige vakboeken over gelaatschirurgie: The MACS-lift: Short-Scar Rhytidectomy (Quality Medical Publishing, 2004), Short-Scar Face Lift: Operative Strategies and Techniques (Quality Medical Publishing, 2007), Centrofacial Rejuvenation (Thieme, 2017)^[9] en Regenerative Facial Surgery (Quality Medical Publishing, 2022).^[10] Daarnaast schreef hij twee Nederlandstalige boeken voor een breed publiek: Schone Schijn, met journalist Laurens De Keyser (Van Halewyck, 2000), en Verliefd op het tweede gezicht, met Verpaele (Houtekiet, 2009).^[6][11]

Centrofacial Rejuvenation, waarin het werk rond nanofattransplantatie centraal staat, kreeg een onderscheiding (Medical Book Awards) van de British Medical Association. De uitgever vermeldt het boek als "Highly Commended" in de categorie chirurgische specialismen van de editie 2018.^[9][12]

In 2006 richtten Tonnard en Verpaele samen met een groep oogartsen de Vlaamse vzw See & Smile op. De organisatie voert chirurgische missies uit in onder meer Myanmar, Cambodja, Mexico en Indonesië: de plastisch chirurgen behandelen er kinderen en volwassenen met een gespleten lip en verhemelte, terwijl de oogartsen vooral staaroperaties uitvoeren.^[6][13]

• Coupure Centrum voor Plastische Chirurgie (officiële website)