Prepress (ook wel drukvoorbereiding genoemd) is het geheel van processen en technieken die plaatsvinden tussen het ontwerp van een publicatie en het daadwerkelijke drukken of digitaal publiceren ervan. Het woord betekent letterlijk "voor de druk".^[1] Het doel van prepress is het technisch en visueel correct voorbereiden van bestanden zodat deze zonder fouten kunnen worden geproduceerd.

De grafische industrie houdt zich bezig met het ontwerpen, produceren en verspreiden van visuele communicatie, zoals drukwerk en digitale media. Onder drukwerk behoren diverse producten, bv. tijdschriften, boeken, kranten, verpakkingen en posters.

Prepress vormt een essentiële schakel binnen deze grafische industrie.^[2] In deze fase worden digitale ontwerpen gecontroleerd, gecorrigeerd en geoptimaliseerd voor reproductie. Dit omvat onder andere kleurbeheer, beeldbewerking, opmaakcontrole en het aanmaken van drukklare bestanden. Een goed uitgevoerde prepress-fase voorkomt productiekosten door productiefouten, kleurafwijkingen en kwaliteitsverlies te vermijden.^[3]

Oorspronkelijk bestond prepress uit handmatige processen zoals zetwerk, montage en het maken van drukplaten met behulp van film. Met de opkomst van digitale technologie in de jaren 1980 en 1990 verschoof prepress grotendeels naar computergebaseerde workflows. Desktop publishing, digitale beeldbewerking en directe plaatbelichting (CtP: computer-to-plate) hebben de efficiëntie en nauwkeurigheid sterk vergroot.^[4]

Het controleren van resolutie, afloop (bleed), snijtekens, lettertypen en kleurinstellingen.^[5]

Kleurbeheer zorgt ervoor dat kleuren consistent worden weergegeven op verschillende apparaten. Dit gebeurt met behulp van ICC-profielen, kleurconversies (bijvoorbeeld RGB naar CMYK) en proefdrukken.^[6]

Afbeeldingen worden aangepast op scherpte, contrast, kleur en formaat. Onjuiste beeldbewerking kan leiden tot kwaliteitsverlies in het eindproduct.^[7]

Impositie is het correct positioneren van pagina’s op een drukvel, zodat deze na het drukken, plooien en snijden in de juiste volgorde staan.^[8]

Een proefdruk (digitaal of analoog) geeft een representatie van het uiteindelijke resultaat en dient ter controle door klant en producent.^[9]

Veelgebruikte software bij de opmaak is:^[10]

• QuarkXPress
• Adobe InDesign
• Adobe Illustrator
• Adobe Photoshop

Veelgebruikte complete prepress-workflowsoftware is:^[11]

• Agfa Apogee Prepress
• Fujifilm XMF Workflow
• Heidelberg Prinect

Deze worden al dan niet gebruikt in combinatie met specifiekere software, bv. het impositie-programma Kodak Preps, of Enfocus PitStop voor het bewerken van PDF-bestanden.^[12][13]

Hoewel prepress traditioneel gericht is op drukwerk, worden vergelijkbare processen toegepast bij digitale publicaties zoals e-books en online magazines. Hierbij ligt de nadruk op schermresolutie, kleurweergave en compatibiliteit met verschillende apparaten.^[14]

Prepress-specialisten werken vaak als DTP’er, grafisch vormgever of prepress-operator. In Nederland en België bestaan mbo- en hbo-opleidingen binnen de grafische en media-technologie die aandacht besteden aan prepress.^[15]