Rotenon
| Rotenon | ||||
|---|---|---|---|---|
| Structuurformule en molecuulmodel | ||||
Structuurformule van rotenon
| ||||
| Algemeen | ||||
| Chemische formule | C23H22O6 | |||
| IUPAC-naam | Zie voetnoot[1] | |||
| Molaire massa | 394,41718 g/mol | |||
| SMILES | Zie voetnoot[2]
| |||
| InChI | Zie voetnoot[3]
| |||
| CAS-nummer | 83-79-4 | |||
| EG-nummer | 201-501-9 | |||
| PubChem | 6758 | |||
| Wikidata | Q412388 | |||
| Beschrijving | Kleurloze kristallen | |||
| Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen | ||||
| H-zinnen | H301 - H315 - H319 - H335 - H410 | |||
| EUH-zinnen | geen | |||
| P-zinnen | P261 - P273 - P301+P310 - P305+P351+P338 - P501 | |||
| Opslag | Gescheiden van voeding en voedingsmiddelen. Goed gesloten bewaren. | |||
| EG-Index-nummer | 650-005-00-2 | |||
| VN-nummer | 2588 | |||
| ADR-klasse | Gevarenklasse 6.1 | |||
| MAC-waarde | 5 mg/m³ | |||
| LD50 (ratten) | (oraal) 60 mg/kg | |||
| Fysische eigenschappen | ||||
| Aggregatietoestand | vast | |||
| Kleur | kleurloos | |||
| Dichtheid | (bij 20°C) 1,27 g/cm³ | |||
| Smeltpunt | 165-166 °C | |||
| Dampdruk | (bij 25°C) Pa | |||
| Goed oplosbaar in | di-ethylether, aceton | |||
| Matig oplosbaar in | ethanol | |||
| Onoplosbaar in | water | |||
| Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar). | ||||
| ||||
Rotenon, de triviale naam voor (2R,6aS,12aS)-1,2,6,6a,12,12a-hexahydro-2-isopropenyl-8,9-dimethoxychromeno[3,4-b]furo(2,3-h)chromen-6-on, is een organische verbinding met als brutoformule C23H22O6. De stof komt voor als kleurloze kristallen, die onoplosbaar zijn in water. De stof werd in 1933 ontdekt als insecticide.
Toepassingen
Rotenon wordt gebruikt als pesticide, insecticide en piscicide. Het wordt vooral ingezet ter bestrijding van de poelslak (Lymnaea stagnalis). De stof valt de mitochondria in de neuronen aan, waardoor het diertje sterft. Handelsnamen van de stof zijn onder andere: Barbasco, Canex, Derrin, Dri-Kil, Fish-Tox, Noxfire, Rotacide, Rotocide, Synpren en Tubatoxin.
Omdat rotenon een van nature voorkomende stof is, is het doorgaans toegestaan als bestrijdingsmiddel in de biologische landbouw. In de Nederlandse biologische landbouw is het middel echter niet toegestaan.[4]
Voorkomen
Rotenon komt van nature voor in enkele plantensoorten, voornamelijk uit het geslacht Lonchocarpus en Derris (beide uit de Vlinderbloemenfamilie):
- Tephrosia virginiana
- Lonchocarpus utilis
- Lonchocarpus urucu
- Derris elliptica
- Derris involuta
- soorten uit het geslacht Duboisia
- Koningskaars (Verbascum thapsus)
- Mundulea sericea
- Piscidia piscipula
Toxicologie en veiligheid
Rotenon is een inhibitor van de oxidatieve fosforylering in mitochondriën door te binden aan het NADH:ubiquinone oxidoreductase complex.
De stof ontleedt bij verbranding, met vorming van irriterende dampen.
De stof is irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen. De stof kan effecten hebben op het centraal zenuwstelsel, met als gevolg stuiptrekkingen en een verzwakte ademhaling.
Herhaald of langdurig huidcontact kan een huidontsteking veroorzaken. Rotenon kan effecten hebben op de nieren en de lever.
Externe links
- ↑ (2R,6aS,12aS)-1,2,6,6a,12,12a-hexahydro-2-isopropenyl-8,9-dimethoxychromeno[3,4-b]furo(2,3-h)chromen-6-on
- ↑ CC(=C)[C@H]1CC2=C(O1)C=CC3=C2O[C@@H]4COC5=CC(=C(C=C5[C@@H]4C3=O)OC)OC
- ↑ 1S/C23H22O6/c1-11(2)16-8-14-15(28-16)6-5-12-22(24)21-13-7-18(25-3)19(26-4)9-17(13)27-10-20(21)29-23(12)14/h5-7,9,16,20-21H,1,8,10H2,2-4H3/t16-,20-,21+/m1/s1
- ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 17 mei 2014. Geraadpleegd op 16 mei 2014.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.