Scripted reality, in het Nederlands schijnrealiteit of net-echttelevisie, is een televisiegenre waarin een (deels) waargebeurde situatie wordt nagespeeld met een verhaallijn die van tevoren is uitgeschreven.^[1] Het verschil met andere vormen van acteren is dat scripted reality helemaal gepresenteerd wordt als reality-tv. Voor de kijker is hierdoor niet, of in ieder geval niet meteen duidelijk dat er acteurs aan het werk zijn.

Het genre onderscheidt zich van gewone speelfilms en soapseries doordat de verhaallijn, of althans het grootste deel daarvan, niet is verzonnen. De nagespeelde situaties bij scripted reality spelen zich doorgaans af in het dagelijkse leven van doorsnee mensen.

De formule was aanvankelijk vooral succesvol in Duitsland,^[bron?] waarna het genre door andere Europese landen werd overgenomen, bijvoorbeeld door Frankrijk in 2011.

Een voorloper van dit genre was 12 steden, 13 ongelukken, een serie van de VARA uit 1990, waarin waargebeurde ongelukken door acteurs werden nagespeeld. Een belangrijk verschil met scripted reality was dat iedere aflevering werd ingeleid door presentator Jan Douwe Kroeske, die uitlegde dat de feiten waren nagespeeld.

In Nederland wordt dit concept sinds 2001 jaarlijks toegepast in het Sinterklaasjournaal. Hier is scripted reality geïntegreerd in een nieuwsrubriek rondom Sinterklaas.

Sinds 2012 maakt met name Net5 veelvuldig gebruik van dit concept, met series als Beschuldigd, Achter Gesloten Deuren en Dokters. Op RTL 5 was Mijn Vieze, Vette, Vervelende Verloofde rond diezelfde periode te zien. De AVRO heeft in samenwerking met NPO in mei 2014 de serie Brugklas uitgebracht. De eerste scripted-reality-jeugdserie in Nederland was Finals die tussen 2000 en 2002 door BNN werd uitgezonden.

Op de Vlaamse zender VTM startte in 2013 de Nederlandse serie Dokters. Vanwege het grote succes werd later beslist om een Vlaamse remake te maken, onder de naam Echte Verhalen: De Kliniek. In februari 2014 werd de eerste aflevering van Echte Verhalen: De Buurtpolitie uitgezonden, waarbij deze keer geen ziekenhuis maar een politiekantoor geviseerd wordt. De eerste Vlaamse scripted realityserie voor jongeren, Teen Scenes, startte begin september 2014 op JIM.

In de literatuur is de non-fictieve roman een vergelijkbaar genre, zij het dat deze vaak net wat meer verzonnen elementen bevat.

• Non-fictie

Zie de categorie Scripted reality van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.