Seneca-effect
Het Seneca-effect, de Seneca-klif of -instorting, is een wiskundig model dat door de Italiaanse chemicus Ugo Bardi[1] werd ontwikkeld en een dynamiek beschrijft waarbij een fenomeen vele malen sneller afneemt dan het gegroeid is. Een extreem voorbeeld is het kaartenhuisje dat plots instort, maar veel tijd kostte om op te bouwen.
Dit model is nauw verbonden met het werk van de Club van Rome en hun baanbrekend rapport De grenzen aan de groei uit 1972. Het wordt voornamelijk gebruikt voor het beschrijven van economische fenomenen gerelateerd aan pieken in fossiele brandstoffen, en/of vervuiling.
Het effect is genoemd naar de Romeinse filosoof Seneca die in zijn Brieven aan Lucilius schrijft “op een dag, een uur, is één moment genoeg voor het omverwerpen van (keizer)rijken” (brief 91).
Literatuur
- Ugo Bardi, The Seneca Effect: Why Growth is Slow But Collapse is Rapid, 2011, ISBN 9783319572062
- Ugo Bardi, Extracted: How the quest for mineral wealth is plundering the planet, 2014, ISBN 9781603585422
- Ugo Bardi, Before the collapse, 2019, ISBN 9783030290375.
Zie ook
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Effet Sénèque op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.