Vitrite is een voormalig productiebedrijf van oorspronkelijk lampenvoeten van elektrische gloeilampen in Middelburg in Zeeland. In de 20ste eeuw verkreeg Philips een meerderheidsbelang en werd het een vestiging. Organisatorisch viel het tot begin 2012 onder de businessgroup Automotive van Philips Lighting.

De basis voor het bedrijf was een gloeilampenfabriek, in juli 887 opgericht te Middelburg. Het was de tweede gloeilampenfabriek in Nederland. Oprichter was Johan Boudewijnse samen met M.A. van de Lijé. Deze was vertegenwoordiger voor producten van General Electric in Nederland. De fabriek zou deze maken en een firma die in handen was van zijn broers zou ze installeren. Het Brits-Amerikaanse bedrijf The Vitrite & Luminoid Company, van Theodore Mace en Alfred Swan, leverde de lampvoeten en lamphouders. Deze bevatten een glasachtige vulstof, vitriet genaamd, een mengsel van Mace dat het gebruikelijke gips verving. Dit bedrijf werd in 1889 overgebracht van Engeland naar Middelburg, om de Britse octrooiwetgeving te omzeilen. Zo ontstond The Vitrite Works Ltd. te Middelburg, waar in 1891 45 mensen werkten. De fabriek ging echter failliet in 1893, waarop ze werd overgenomen door Johan Boudewijnse. De naam werd veranderd in NV De Vitrite Fabriek, ook The Vitrite Works genoemd.

Het personeelsbestand groeide via 125 werknemers in 1900 tot 450 in 1913. De productie nam toe van 3 miljoen lampvoeten in 1898 tot 86 miljoen in 1913. Het was en bleef gedurende langere tijd een van de grootste werkgevers van Zeeland en de grootste fabriek van Middelburg. De naoorlogse periode gaf tot circa 1975 groei te zien. Bij het 75jarig bestaan telde Vitrite 600 werknemers, in 1975 950. Maar toen werd voor het merendeel werktijdverkorting verkregen, in 1988 waren er nog 760, in 2000 390, waarvan 90 ontslagen werden. Vanaf de jaren zeventig tot halverwege de jaren tachtig van de 20e eeuw werd het bedrijf verplaatst van het centrum van Middelburg aan de Maisbaai en Loskade naar industrieterrein Arnestein. In april 1973 werd door Prins Bernhard daar de eerste productiehal in werking gesteld. Idem in november 1985 door de toenmalige minister president Lubbers de tweede productiehal. Eind 1985 werden de gebouwen aan de Maisbaai afgebroken. Alleen het (historische) kantoorgebouw, behorend bij de voormalige scheepswerf van de VOC, later de MCC (Middelburgse Commercie Compagnie), bleef bestaan en is daarna omgebouwd tot een appartementen gebouw.

Begin jaren negentig werden er hiervandaan ca. 3.2 miljard componenten per jaar geleverd aan lichtfabrieken over de hele wereld, waaronder Philips.

Al in 1920 nam Philips een meerderheidsbelang in het bedrijf en in de jaren zeventig werd het volledig overgenomen waarna het onderdeel werd van Philips Lighting. Lange tijd heeft Vitrite met messing, aluminium, glazen en hardpapieren lampvoeten vervaardigd voor producenten van gloeilampen, tl-buizen en andere lamptypen. Geleidelijk werd het productiepakket uitgebreid met complexe en hoogwaardige samengestelde onderdelen van staal en hoge temperatuur kunststoffen voor autolampen. De productieactiviteiten voor de meer klassieke producten zijn in het begin van de 21e eeuw overgeheveld naar de Poolse Philips vestiging te Bielsko-Biała. Automatisering en verplaatsing productieactiviteiten leidden in 2005 tot ontslag van 124 van de 226 werknemers. Het personeelsbestand bleef daarna redelijk stabiel met circa 125 vaste werknemers in 2015.

In 1999 wordt er door Philips Lighting and Agilent Technologies een ledlampdochter gevestigd. Een bedrijf voor de productie van ledlampen voor huis, kantoor en auto. Tien jaar later, als bij Philips de focus gaat op medische technologie, gaan de ledlampen voor huis en kantoor via Signify op eigen benen en wordt Vitrite samen met de auto-aciviteiten binnen Lumileds verzelfstandigd. De naam Vitrite verdwijnt en wordt ook Lumileds.

Vitrite gaat verder als productie- en ontwikkelcentrum voor massafabricage van onderdelen van autolampen en optische onderdelen voor ledlampen. Per jaar maakten ze miljoenen automotive lighting componenten, precisiecomponenten van metaal en kunststof voor halogeen- en xenon-lampen in auto's.

In 2017 gaat 80% van Lumileds voor €1.4 miljard naar investeerder Apollo. Philips houdt de rest. In de Europese auto-industrie, de afnemers van Lumileds gaat het inmiddels slechter. In 2022 komt Lumileds in een schuldencrisis die alleen kan worden opgelost via een kapitale schuldsanering. Apollo en Philips doen het bedrijf over aan een groep investeerders.

Er vindt een sanering van activiteiten plaats. In mei 2024 wordt een deel van de activiteiten, waaronder fabrieken in het Duitse Aken, Poolse Pabianice en Songzi in China met tezamen 1700 werknemers, voor €215 miljoen verkocht aan het Amerikaanse First Brands. Dat conglomeraat houdt zich vooral bezig met de verkoop van auto onderdelen als remschijven, oliefilters, ruitenwissers en koplampen.

Ook bij First Brands gaat de sanering gaat door. De bedrijfsnaam wordt Ultinon Motion. Het oorspronkelijke vestigingsadres in Eindhoven blijft op het briefpapier, terwijl juist die vestiging niet tot de deal behoort. Ultinon Motion wordt, via een kantoortje op Schiphol, aangestuurd vanuit de VS.

In 2021 neemt het Zwitsers-Nederlandse Business Creation Investments de onderneming over en wordt de naam van het bedrijf weer Vitrite. In 2022 gaat het bedrijfspand en -terrein via een sale-and-lease-backconstructie over aan het Middelburgse AVV Beheer. De belangrijkste afnemer intussen is na Lumileds (mogelijk?) ook Ultinon Motion.

Een daling van autoproductie in Europa leidt tot een daling van afzet van de onderdelenindustrie. Hierdoor, maar ook door toename van andere kosten brengen het bedrijf Ultinon Motion in moeilijkheden. Er is acuut geldgebrek en betalingen aan toeleveranciers blijven uit. Ook voormalig eigenaar Lumileds wordt slachtoffer. Deze legt in februari 2026 beslag op de Nederlandse bankrekening van Ultinon Motion; daarmee is een faillissement onvermijdelijk.

Intussen werden betalingen aan leveranciers als Vitrite uitgesteld of niet gedaan. In september 2024 leidt dit tot het faillissement van Vitrite met op dat moment ca. 100 werknemers op de loonlijst.

Onder Amerikaanse banken en financiers zijn intussen vermoedens ontstaan, dat er bij Ultinon Motion sprake is geweest van financiële onregelmatigheden. Dat blijkt ook. In januari 2026 worden oprichterbroers van First Brands, dus later Ultinon Motion, Patrick en Edward James door de FBI gearresteerd. De verdenking is o.a. bankfraude en witwassen, leiding geven aan een criminele organisatie.

Aan een mooi Zeeuws bedrijf is na 131 jaar een einde gekomen.

• Lokaal was het bedrijf vooral bekend onder de naam 'De Fitting'. Vandaar ook de Fittinghaven voor de jachthaven waar vroeger het fabrieksgebouw stond.
• De oorspronkelijke locatie in Middelburg was de plaats waar eerder de VOC-werf lag. In het VOC-gebouw aan de Maisbaai, nu een luxeappartementencomplex, waren de kantoren gevestigd.
• Is de Nederlandse koplampengigant en voormalige Philipsdochter Ultinon ‘voor tientallen miljoenen dollars’ leeggeroofd om een omvangrijke bedrijfsfraude in de VS aan de gang te houden en managers te verrijken? In ieder geval hebben het Nederlandse Lumileds en Philips het nakijken; aldus een artikel in Het Parool, 17 april 2026.

• (en) Officiële website (gearchiveerd)