1812
Rządzący państwami w 1812
Wydarzenia w Polsce
- 3 marca – została utworzona Legia Księstwa Warszawskiego.
- 5 marca – Napoleon Bonaparte utworzył złożony z Polaków 5 Korpus Wielkiej Armii.
- 26 maja – Fryderyk August I przekazał pełnię swojej władzy Radzie Ministrów Księstwa Warszawskiego.
- 22 czerwca – w Wyłkowyszkach Napoleon Bonaparte w rozkazie dziennym do armii ogłosił początek II wojny polskiej, co oznaczało wojnę z Rosją.
- 28 czerwca:
- na sesji nadzwyczajnej Sejmu Księstwa Warszawskiego odczytano Akt Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego.
- zawiązała się Konfederacja Generalna Królestwa Polskiego.
- inwazja Napoleona na Rosję: zwycięstwa wojsk polsko-francuskich w bitwach pod Dziawołtowem i Rykontami.
- 1 lipca – Napoleon Bonaparte powołał Komisję Rządu Tymczasowego Wielkiego Księstwa Litewskiego.
- 10 lipca – inwazja Napoleona na Rosję: klęska polskiej dywizji w bitwie pod Mirem.
- 20 sierpnia – otwarto teatr w Płocku.
Wydarzenia na świecie
- 19 stycznia – wojska angielskie pokonały Francuzów pod Ciudad Rodrigo.
- 2 lutego – Rosja założyła faktorię handlową w Fort Ross (Kalifornia).
- 7 lutego – Miasto New Madrid w stanie Missouri nawiedziło ostatnie spośród trwającej od 16 grudnia 1811 roku serii czterech trzęsień ziemi, najpotężniejszych w historii we wschodnich USA.
- 13 lutego – wojna rosyjsko-perska (1804–1813) – Persowie pokonali Rosjan w bitwie nad rzeką Araks.
- 27 lutego – na jednej z wysp na rzece Parana po raz pierwszy podniesiono flagę Argentyny.
- 16 marca – wojska Wellingtona rozpoczęły oblężenie Badajoz, hiszpańskiego miasta bronionego przez wojska Napoleona.
- 19 marca – w Kadyksie została uchwalona pierwsza konstytucja Hiszpanii.
- 26 marca – trzęsienie ziemi w stolicy Wenezueli Caracas zabiło 15–20 tys. osób.
- 6 kwietnia – wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: kapitulacja francuskiego garnizonu w hiszpańskim mieście Badajoz przed wojskami brytyjsko-portugalskimi.
- 8 kwietnia – cesarz Aleksander I ustanowił Helsinki stolicą Wielkiego Księstwa Finlandii.
- 30 kwietnia – Luizjana jako 18. stan dołączyła do Unii.
- 11 maja – premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Spencer Perceval został zamordowany przez zbankrutowanego kupca Johna Bellinghama.
- 28 maja – w Bukareszcie podpisano traktat pokojowy kończący wojnę rosyjsko-turecką (1806–1812). Do Rosji przyłączono Besarabię.
- 8 czerwca – Robert Jenkinson został premierem Wielkiej Brytanii.
- 18 czerwca – początek wojny brytyjsko-amerykańskiej.
- 23 czerwca – początek wojny francusko-rosyjskiej. Wielka Armia przekroczyła Niemen. Rozpoczęła się wyprawa Napoleona na Rosję.
- 28 czerwca – inwazja Napoleona na Rosję: zwycięstwa wojsk polsko-francuskich w bitwach pod Dziawołtowem i Rykontami.
- 6 lipca – w Kilmarnock uruchomiono pierwszą w Szkocji publiczną linię kolejową (dł. 16 km, rozstaw szyn 1219 mm).
- 18 lipca – Wielka Brytania i Rosja zawarły sojusz przeciwko Napoleonowi.
- 22 lipca – klęska armii francuskiej w bitwie z siłami angielsko-hiszpańsko-portugalskimi pod Salamanką.
- 11 sierpnia – Brytyjczycy wkroczyli do Madrytu.
- 12 sierpnia – w Anglii na trasę Middleton – Leeds wyruszyła „Salamanca”, pierwsza w świecie lokomotywa kolei zębatej.
- 16-18 sierpnia – kampania rosyjska Napoleona: bitwa pod Smoleńskiem.
- 17-18 sierpnia – kampania rosyjska Napoleona: I bitwa pod Połockiem.
- 5-7 września – kampania rosyjska Napoleona: bitwa pod Borodino.
- 14 września – kampania rosyjska Napoleona: Wielka Armia Napoleona wkroczyła do ogarniętej pożarem Moskwy.
- 13 października – bitwa pod Queenston Heights pomiędzy wojskami brytyjskimi oraz amerykańskimi.
- 18 października – kampania rosyjska Napoleona: Napoleon opuścił Moskwę. Rozpoczął się odwrót Wielkiej Armii.
- 24 października – kampania rosyjska Napoleona: zwycięstwo Francuzów w bitwie pod Małojarosławcem.
- 25 października – wojna brytyjsko-amerykańska: na południe od Azorów amerykański okręt wojenny USS United States zmusił do poddania brytyjską jednostkę HMS Macedionan, na pokładzie której zginęło wskutek ostrzału 104 marynarzy.
- 1 listopada – Wojna rosyjsko-perska (1804–1813) – podczas kolejnej bitwy nad rzeką Araks zwycięstwo odnieśli Rosjanie.
- 3 listopada – kampania rosyjska Napoleona: bitwa pod Wiaźmą.
- 15-18 listopada – bitwa pod Krasnym pomiędzy wycofującymi się spod Moskwy pozostałościami Wielkiej Armii Napoleona a rosyjską armią pod wodzą Kutuzowa.
- 26-29 listopada – kampania rosyjska Napoleona: resztki Wielkiej Armii przeprawiły się przez Berezynę (bitwa nad Berezyną).
- 5 grudnia – epilog kampanii moskiewskiej: Napoleon wyjechał ze Smorgoń do Paryża, powierzając dowództwo nad resztkami Wielkiej Armii Muratowi.
- 8 grudnia – 40 osób zginęło w trzęsieniu ziemi z epicentrum w rejonie miasta Wrightwood w Kalifornii.
- 20 grudnia – Bracia Grimm opublikowali I wydanie bajek dla dzieci „Kinder- und Hausmärchen”.
- 29 grudnia – wojna brytyjsko-amerykańska: fregata amerykańska USS „Constitution” zatopiła na południowym Atlantyku płynącą do Indii brytyjską fregatę HMS „Java”.
Urodzili się
- 12 stycznia – Herkules Dembowski, astronom włoski polskiego pochodzenia (zm. 1881)
- 13 stycznia – Teodor Tripplin, polski prekursor fantastyki naukowej (zm. 1881)
- 22 stycznia – Aleksandra Faucher, polska pianistka, działaczka społeczna (zm. 1905)
- 7 lutego – Charles Dickens, pisarz angielski (zm. 1870)
- 8 lutego – Agenor Romuald Gołuchowski, arystokrata polski, galicyjski hrabia, austriacki polityk konserwatywny, minister spraw wewnętrznych Austrii (zm. 1875)
- 16 lutego – Henry Wilson, amerykański polityk, wiceprezydent USA (zm. 1875)
- 19 lutego – Zygmunt Krasiński, polski poeta i dramaturg (zm. 1859)
- 26 lutego – Jan Alfons Brandt, polski lekarz, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1846)
- 27 lutego – Samo Chalupka, słowacki poeta romantyczny (zm. 1883)
- 17 marca – Edward Hammond, amerykański prawnik, polityk, kongresman ze stanu Maryland (zm. 1882)
- 19 marca – Władysław Gruszecki, polski prawnik i ekonomista, członek Rady Stanu Królestwa Polskiego (zm. 1876)
- 24 marca – Leopold Kronenberg, warszawski bankier, inwestor (zm. 1878)
- 26 kwietnia – Alfred Krupp, niemiecki przemysłowiec (zm. 1887)
- 18 maja – Franciszek Coll, hiszpański dominikanin, założyciel Dominikanek od Zwiastowania NMP, święty katolicki (zm. 1875)
- 28 maja - Amalie Renner, wrocławska handlarka, związana z Piwnicą Świdnicką (zm. 1884)
- 9 czerwca – Johann Gottfried Galle, niemiecki astronom (zm. 1910)
- 14 czerwca – Antoni Patek, polski zegarmistrz, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1877)
- 28 lipca – Józef Ignacy Kraszewski, polski pisarz i historyk (zm. 1887)
- 31 lipca - Amalia de Beauharnais, cesarzowa brazylijska (zm. 1873)
- 4 sierpnia – Andrzej Seidler-Wiślański, austriacki urzędnik, prezydent Krakowa (zm. 1895)
- 24 sierpnia – Franciszek Pinazo, hiszpański franciszkanin, misjonarz, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1860)
- 8 września – Laura von Hardenberg, niemiecka arystokratka (zm. 1857)
- 16 września
- Anna Louisa Geertruida Bosboom-Toussaint, holenderska pisarka pochodzenia francuskiego (zm. 1886)
- Robert Fortune, szkocki botanik, znany ze sprowadzenia herbaty z Chin do Indii (zm. 1880)
- 14 listopada – Maria Krystyna Sabaudzka, królowa Obojga Sycylii, błogosławiona katolicka (zm. 1836)
- 23 grudnia – Alfred Schouppé, polski malarz, autor pejzaży tatrzańskich, jeden z założycieli Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie (zm. 1899)
- 24 grudnia – Adam Jasiński, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1862)
- data dzienna nieznana:
- Marta Wang Luo Mande, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1861)
Zmarli
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 6 lutego
- Ostatki: 11 lutego
- Popielec: 12 lutego
- Niedziela Palmowa: 22 marca
- Wielki Czwartek: 26 marca
- Wielki Piątek: 27 marca
- Wielka Sobota: 28 marca
- Wielkanoc: 29 marca
- Poniedziałek Wielkanocny: 30 marca
- Wniebowstąpienie Pańskie: 7 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 17 maja
- Boże Ciało: 28 maja
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.