Adam Sandauer

Data i miejsce urodzenia	17 grudnia 1950 Warszawa
Data i miejsce śmierci	15 marca 2023 Warszawa
Zawód, zajęcie	fizyk
Rodzice	Erna Rosenstein, Artur Sandauer
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Adam Marek Sandauer (ur. 17 grudnia 1950 w Warszawie^[1], zm. 15 marca 2023^[2]) – polski doktor fizyki, społecznik.

Założyciel, przez wiele lat przewodniczący, a później honorowym przewodniczącym Stowarzyszenia Pacjentów „Primum Non Nocere”, organizacji domagającej się udzielania natychmiastowej pomocy ofiarom błędów medycznych^[3]. Członek Stowarzyszenia Wolnego Słowa^[4].

Pochodził ze zasymilowanej rodziny żydowskiej^[a][5]; jego ojcem był pisarz Artur Sandauer, matką plastyczka Erna Rosenstein. W 1969 Adam Sandauer został oskarżony o rozpowszechnianie ulotek m.in. protestujących przeciwko aresztowaniom studentów po wydarzeniach marca 1968 i przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. Został za to usunięty ze studiów. Postępowanie karne przeciwko Adamowi Sandauerowi zakończyło ogłoszenie amnestii. Po kilku latach został ponownie przyjęty na studia, które ukończył w 1975. Obronił pracę doktorską z fizyki w IF PAN w 1980.

W 1980 był inicjatorem społecznej akcji zbierania podpisów pod apelem do władz o uwolnienie osób więzionych za przekonania. Na początku lat 90. doradzał klubowi parlamentarnemu Konfederacji Polski Niepodległej, w wyborach parlamentarnych w 1993 bez powodzenia kandydował z ramienia tej partii do Senatu^[6]. Współpraca ta została zakończona w połowie lat 90. W czasie wyborów parlamentarnych w 1997 był rzecznikiem prasowym Krajowego Porozumienia Rencistów i Emerytów RP, z listy którego bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski w województwie krakowskim (otrzymał 1710 głosów)^[7]. W wyborach samorządowych w 1998 bezskutecznie ubiegał się o mandat radnego sejmiku mazowieckiego z listy koalicji Ruch Patriotyczny Ojczyzna^[8].

Jeden z inicjatorów powołania obywatelskiej koalicji pod hasłem Zdrowie prawem, nie towarem^[9].

W 2001 kandydował samodzielnie do Senatu rejestrując Komitet Wyborczy Wyborców „Primum Non Nocere – Po pierwsze nie szkodzić”. Otrzymał ponad 110 tys. głosów^[10] – za mało aby uzyskać mandat senatora.

Został członkiem Warszawskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010^[11], a w 2015 roku uczestniczył w prezydenckiej kampanii wyborczej Andrzeja Dudy^[12].

Od czasu powstania w 1998 Stowarzyszenia Pacjentów „Primum Non Nocere”, apelował o stworzenie prawa zapewniającego pomoc wszystkim poszkodowanym w wyniku błędów i wypadków medycznych. Od 2000 roku prowadził kampanie na rzecz utworzenia urzędu Rzecznika Pacjenta^[13], jako instytucji powołanej dla niesienia pomocy tym osobom.

W 2016 roku został odznaczony przez prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski^[14][15]. W 2018 roku został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności^[16].

• Strona 1 postanowienia prokuratury z 1969 o zastosowaniu amnestii, wobec A. Sandauera
• Strona 2 postanowienia prokuratury z 1969 o zastosowaniu amnestii, wobec A. Sandauera
• Na str. 72 biuletyn IPN wymienia zainicjowaną w 1980 przez Adama Sandauera akcję zbierania podpisów pod petycją o uwolnienie więzionych za przekonania. pamiec.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-17)].