Adres IPv6 – 128-bitowy adres IP, używany przez protokół IPv6 do logicznego adresowania urządzeń w sieciach komputerowych^[1].

Protokół IPv4, definiował adres IPv4 jako wartość 32-bitową, natomiast adresy IPv6 mają rozmiar 128 bitów. Dzięki temu przestrzeń adresowa jest 2⁹⁶ razy większa. Umożliwia to przydzielanie publicznego adresu IP do każdego urządzenia, ograniczając użycie NAT^[1].

Rekomendowany pełny sposób zapisu adresów to zapis szesnastkowy, w ośmiu 16-bitowych blokach (po 4 znaki, ang. nibble), oddzielanych od siebie dwukropkiem (np. 2001:0db8:000f:0052:0000:0000:0000:1337). Możliwe są także zapisy skrócone (np. 2001:db8:f:52::1337)^[2].

Zmieniony został również sposób przydzielania adresów:

• W przypadku IPv4 decyzje co adresów są podejmowane na poziomie pojedynczych urządzeń lub grup urządzeń, więc wielkość podsieci zazwyczaj jest zależna od liczby urządzeń.
• W przypadku IPv6 każda podsieć otrzymuje 64-bitowy prefiks adresowy (maska /64), pozwalając na użycie pozostałych 64 bitów w celu adresacji urządzeń, niezależnie od ich liczby. Każde z urządzeń może używać wielu adresów jednocześnie^[1].

Adres IPv6 jest zapisywany jako osiem grup po cztery znaki szesnastkowe, oddzielanych dwukropkami. Każda grupa reprezentuje kolejne 16 bitów adresu^[3].

Przykładowy adres IPv6 oraz jego skrócona wersja (patrz reguły poniżej):

2001:0db8:0abc:0000:0000:8a2e:0070:cafe
2001:db8:abc::8a2e:70:cafe

Pomijanie zer pozwala na bardzo krótki zapis niektórych adresów, np. adres loopback w pełnej i zalecanej postaci to:

0000:0000:0000:0000:0000:0000:0000:0001
::1

Zgodnie z zaleceniami IETF^[3] adresy IPv6 powinny być zapisywane stosując się do zasad:

• Należy używać małych liter do zapisu znaków szesnastkowych. Adres 2001:db8::cafe jest zapisany prawidłowo, a 2001:DB8::CAFE już nie.
• Należy pomijać wiodące zera. Adres 2001:0db8::0001 powinien być skracany do 2001:db8::1.
• Należy używać symbolu :: do pominięcia jak największej liczby bloków zerowych. Adres 2001:db8:0:0:0:0:2:1 powinien być zapisywany jako 2001:db8::2:1. Z kolei adres 2001:db8::0:1 nie jest prawidłowo skrócony, ponieważ można było użyć podwójnego dwukropka do zapisania go jeszcze krócej, tzn. 2001:db8::1.
• Nie powinno się używać :: do pojedynczych bloków z zerem. Przykładowo zapis 2001:db8:0:1:1:1:1:1 jest zalecany, a zapis 2001:db8::1:1:1:1:1 już nie.
• Skracanie zapisu przy pomocy podwójnego dwukropka, jeśli jest więcej niż jedno możliwe miejsce użycia, musi wystąpić przy pierwszym najdłuższym ciągu bloków zerowych. Przykładowo w adresie 2001:0:0:1:0:0:0:1 pierwszy ciąg składa się z dwóch bloków, a drugi ciąg z trzech bloków, dlatego zapis 2001::1:0:0:0:1 nie jest skrócony prawidłowo, a 2001:0:0:1::1 jest skrócony prawidłowo. W przypadku adresu 2001:0:0:2:2:0:0:2 oba ciągi składają się z dwóch bloków zerowych, więc należy skrócić ten pierwszy: 2001::2:2:0:0:2.
• Zapis mieszany (opisany niżej) jest zalecany tylko w sytuacji, gdy używany jest prefiks adresowy, sugerujący użycie zagnieżdżonego adresu IPv4 (np. ::ffff:0:0/96). W tej sytuacji, dla części zapisanej szesnastkowo, dalej obowiązują wcześniejsze zasady, tzn. powinno się użyć zapisu ::ffff:192.0.2.1 a nie np. 0:0:0:0:0:ffff:192.0.2.1.

W niektórych przypadkach, w przestrzeni adresowej IPv6 umieszcza się adresy IPv4^[3]. Dopuszczalne jest wtedy zapisywanie tylko pierwszych 6 bloków (96 bitów) w postaci heksadecymalnej, a kolejne dwa bloki 16-bitowe zastępowane są czterema liczbami 8-bitowymi, w postaci dziesiętnej, oddzielanymi kropkami (tak, jak standardowo zapisywany adres IPv4). Przykładowo:

 0:0:0:0:0:ffff:192.168.12.34

lub, po skróceniu:

 ::ffff:192.168.12.34

Aby określić podsieć w IPv6 należy podać prefiks podsieci (ang. subnet prefix), oznaczający liczbę bitów określających sieć^[4]. Prefiks zazwyczaj zapisywany jest po ukośniku, jako liczba dziesiętna (tak jak w notacji CIDR w IPv4), przykładowo:

 2001:db8::/48

Oznacza to, że w tej podsieci znajdują się wszystkie adresy od

 2001:0db8:0000:0000:0000:0000:0000:0000

do

 2001:0db8:0000:ffff:ffff:ffff:ffff:ffff

Można również zapisać adres węzła i prefiks jednocześnie, przykładowo:

 2001:0db8::1:2:3:4/48

Taki zapis oznacza węzeł (2001:0db8::1:2:3:4) w tej samej podsieci, co wcześniej (2001:db8::/48).

Prefiks dla pojedynczego hosta to 128 (wszystkie bity): 2001:0db8::1:2:3:4/128.

Prefiks obejmujący wszystkie adresy IPv6 to zero: ::/0.

W przeciwieństwie do IPv4, nie stosuje się zapisu maski podsieci w rozwiniętej formie. Dla IPv4 nie ma wielkiej różnicy w długości pomiędzy 192.168.1.99/24 a 192.168.1.99/255.255.255.0. Jednak w przypadku IPv6, dla prefiksu zalecanego w sieciach lokalnych, rozwinięcie dla 2001:db8::1/64 mogłoby wyglądać tak: 2001:db8::1/ffff:ffff:ffff:ffff:: – maska sieciowa byłaby dwa razy dłuższa od samego adresu.