Allicyna
| |||||||||||||||||||||
enancjomer S | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||
| Wzór Hilla |
C6H10OS2 | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
162,27 g/mol | ||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||
Allicyna – siarkoorganiczny związek chemiczny, fitoncyd o charakterystycznym zapachu. Powstaje po uszkodzeniu tkanki cebuli, czosnku i niektórych innych roślin jako produkt (mieszanina racemiczna) przekształcenia alliiny[3] pod wpływem enzymu alliinazy poprzez pośredni kwas allilosulfenowy. W literaturze anglojęzycznej allicyna bywa opisywana jako diallyl thiosulfinate (diallyl tiosulfinian)[4][5].
Występowanie i biosynteza
W nienaruszonej tkance roślinnej związki prekursorowe (m.in. alliina) oraz enzym (alliinaza) są rozdzielone przestrzennie, a po rozdrobnieniu (np. zgnieceniu ząbka czosnku) dochodzi do ich kontaktu i szybkiego wytworzenia tiosulfinianów, w tym allicyny[6]. W badaniach nad rozdrobnionym czosnkiem opisywano, że proces powstawania tiosulfinianów może kończyć się w czasie rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu sekund[6].
W przeglądach wskazywano, że allicyna może stanowić istotną część puli tiosulfinianów powstających po uszkodzeniu tkanki czosnku[4].
Struktura i właściwości fizykochemiczne
Allicyna należy do tiosulfinianów (sulfinotiolanów) i zawiera centrum stereogeniczne w atomie siarki grupy S-tlenkowej, co warunkuje jej chiralność[4][7][8]. W zestawieniach właściwości fizykochemicznych opisywano ją jako ciecz bezbarwną o temperaturze topnienia poniżej 25 °C[9]; podawane wartości rozpuszczalności w wodzie różnią się w zależności od źródła i warunków (m.in. ok. 8 g/L[9]).
Obliczenia teoretyczne wskazują, że wiązanie siarka–tlen nie ma charakteru wiązania podwójnego i najlepiej opisuje je hybryda rezonansowa obejmująca wiązanie pojedyncze i wiązanie jonowe. Analiza elektronowej funkcji lokalizacji (ELF) wokół atomu tlenu wskazuje na występowanie trzech wolnych par elektronowych[10]. Podobnie jak inne dipodstawione S-tlenki disulfidowe, allicyna jest związkiem chiralnym (centrum stereogenicznym jest S-tlenkowy atom siarki)[7][8].
Stabilność i przemiany
Allicyna jest związkiem nietrwałym – w przeglądach i opracowaniach podkreśla się jej skłonność do rozpadu i przekształceń do innych związków siarkoorganicznych[4][6]. W rozdrobnionym czosnku opisywano czas półtrwania allicyny rzędu dni w temperaturze pokojowej (23 °C)[6].
W warunkach in vitro allicyna może rozpadać się do szeregu związków lotnych (np. diallyl sulfidu, diallyl disulfidu i diallyl trisulfidu), a w obecności oleju lub rozpuszczalników organicznych do produktów takich jak ajoen i winyloditiiny[6]. Ze względu na wrażliwość na temperaturę i reaktywność, w literaturze zwraca się uwagę na możliwość artefaktów analitycznych (np. w technikach wymagających ogrzewania próbki)[4].
Aktywność biologiczna
Allicyna budzi duże zainteresowanie naukowców ze względu na swoją aktywność biologiczną. Wykazuje znaczące działanie przeciwnowotworowe wobec różnych typów raka; ma też właściwości antybakteryjne, antywirusowe i przeciwgrzybiczne[10].
Kluczowym elementem aktywności przeciwdrobnoustrojowej allicyny jest jej reaktywność wobec grup tiolowych (–SH) wielu białek i enzymów, co może zaburzać procesy metaboliczne drobnoustrojów[11][4]. Opisywano działanie wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych[11] oraz porównania aktywności przeciwbakteryjnej i przeciwgrzybiczej allicyny i jej analogów tiosulfinianowych[5].
Metabolizm i biodostępność
W opracowaniach dotyczących czosnku i jego związków siarkoorganicznych podkreślano, że nienaruszone ząbki czosnku nie zawierają tiosulfinianów, a w warunkach kwaśnych alliinaza ulega nieodwracalnej inhibicji, co ogranicza powstawanie allicyny w żołądku[6]. Opisywano też, że u ludzi nie wykrywano allicyny w surowicy ani w moczu do 24 godzin po spożyciu 25 g surowego czosnku[6]; wyniki te interpretowano jako zgodne z szybkim rozpadem i/lub metabolizmem allicyny i części jej pochodnych[6].
Historia badań
Allicyna została wyizolowana w 1944 roku przez Chestera J. Cavallito i Johna Hays Bailey, którzy opisali jej właściwości fizyczne oraz aktywność przeciwbakteryjną[12][9]. W kolejnym artykule Cavallito wraz z Johannesem S. Buckiem i C. M. Suterem przedstawił ustalenia dotyczące budowy chemicznej allicyny[13][9]. W źródłach wzmiankowano również o patencie z 1950 roku, w którym opisano syntezę allicyny i pokrewnych związków[9].
Zobacz też
- piperyna, pikantna substancja w pieprzu
- kapsaicyna, pikantna substancja w papryce chilli
- izotiocyjanian allilu, pikantna substancja w gorczycy
Przypisy
- ↑ a b c CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-10, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
- ↑ a b Allicin, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2018-08-25] (ang.).
- ↑ Słownik tematyczny. Biologia, cz. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 11, ISBN 978-83-01-16529-1.
- ↑ a b c d e f Jan Borlinghaus. Allicin, the Odor of Freshly Crushed Garlic: A Review of Recent Progress in Understanding Allicin’s Effects on Cells. „Molecules”. 26 (6), s. 1505, 2021-03-10. DOI: 10.3390/molecules26061505. (ang.).
- ↑ a b Roman Leontiev. A Comparison of the Antibacterial and Antifungal Activities of Thiosulfinate Analogues of Allicin. „Scientific Reports”. 8 (1), s. 6763, 2018-04-30. DOI: 10.1038/s41598-018-25154-9. PMID: 29712980. PMCID: PMCPMC5928221. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h Garlic. Linus Pauling Institute, Oregon State University. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
- ↑ a b Shi Qiu i inni, Chiral Sulfur Compounds Studied by Raman Optical Activity: tert-Butanesulfinamide and its Precursor tert-Butyl tert-Butanethiosulfinate, „Chirality”, 24 (9), 2012, s. 731–740, DOI: 10.1002/chir.22038 [dostęp 2024-11-04] (ang.).
- ↑ a b Suresh Pindi, Jianbin Wu, Guigen Li, Design, Synthesis, and Applications of Chiral N-2-Phenyl-2-propyl Sulfinyl Imines for Group-Assisted Purification (GAP) Asymmetric Synthesis, „Journal of Organic Chemistry”, 78 (8), 2013, s. 4006–4012, DOI: 10.1021/jo400354r, PMID: 23496279, PMCID: PMC3631466 [dostęp 2024-11-04] (ang.).
- ↑ a b c d e Allicin. American Chemical Society – Molecule of the Week, 2024-10-07. [dostęp 2025-12-21]. (ang.).
- ↑ a b Piotr Durlak, Sławomir Berski, Zdzisław Latajka, Theoretical studies on the molecular structure, conformational preferences, topological and vibrational analysis of allicin, „Chemical Physics Letters”, 644, 2016, s. 5–13, DOI: 10.1016/j.cplett.2015.11.038 [dostęp 2024-11-04] (ang.).
- ↑ a b S Ankri. Antimicrobial properties of allicin from garlic. „Microbes and Infection”. 1 (2), s. 125–129, 1999-02. DOI: 10.1016/S1286-4579(99)80003-3. PMID: 10594976. (ang.).
- ↑ Chester J. Cavallito. Allicin, the Antibacterial Principle of Allium sativum. I. Isolation, Physical Properties and Antibacterial Action. „Journal of the American Chemical Society”. 66, s. 1950–1951, 1944. DOI: 10.1021/ja01239a048. (ang.).
- ↑ Chester J. Cavallito. Allicin, the Antibacterial Principle of Allium sativum. II. Determination of the Chemical Structure. „Journal of the American Chemical Society”. 66, s. 1952–1954, 1944. DOI: 10.1021/ja01239a049. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.