Alphecca

α Coronae Borealis
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Korona Północna
Rektascensja	15h 34m 41,268s[1]
Deklinacja	+26° 42′ 52,89″[1]
Paralaksa (π)	0,04346 ± 0,00028″[1]
Odległość	75,05 ± 0,45 ly 23,01 ± 0,14[2] pc
Wielkość obserwowana	2,22m[2]
Ruch własny (RA)	120,27 ± 0,19 mas/rok[1]
Ruch własny (DEC)	−89,58 ± 0,20 mas/rok[1]
Prędkość radialna	1,7 ± 0,9 km/s[1]
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	gwiazda zmienna zaćmieniowa
Typ widmowy	A: A1 IV[1] B: G5 V[3]
Masa	A: 2,7 M☉ B: 0,92[3] M☉
Promień	A: 2,7[3] R☉
Wielkość absolutna	0,41m[2]
Jasność	67 L☉[3]
Okres obrotu	10[3] d
Prędkość obrotu	133 km/s[3]
Temperatura	~10 000 K[3]
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	Centrum Galaktyki
Półoś wielka	9133[2] pc
Mimośród	0,2250[2]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 5 CrB 2MASS: J15344125+2642529 Bonner Durchmusterung: BD +27°2512 Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 578 Boss General Catalogue: GC 20947 Katalog Gliesego: GJ 9524 Katalog Henry’ego Drapera: HD 139006 Katalog Hipparcosa: HIP 76267 Katalog jasnych gwiazd: HR 5793 SAO Star Catalog: SAO 83893 Gemma, Gnosia; GCTP 3519.00

Alphecca (Alfa Coronae Borealis, α CrB) – najjaśniejsza gwiazda konstelacji Korony Północnej, odległa od Słońca o około 75 lat świetlnych.

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Alphecca, wywodzi się od arabskiego ‏ناير الفكة‎ Al Nāʽir al Fakkah, oznaczającego „jasną [gwiazdę] naczynia”^[4], bądź „pękniętego pierścienia”^[3]. Inna nazwa tej gwiazdy, Gemma, oznacza „klejnot” i odnosi się do centralnego położenia tej jasnej gwiazdy w koronie^[3]. Jeszcze inna nazwa, Gnosia (Stella Coronae), występuje w „Georgikach” Wergiliusza^[4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła nazwę Alphecca dla określenia tej gwiazdy^[5].

Alphecca to biała gwiazda ciągu głównego^[2][3] (choć klasyfikowana także jako podolbrzym^[1]). Należy do typu widmowego A1^[1][2].

Jest to gwiazda podwójna, zmienna zaćmieniowa podobna do Algola (Beta Persei)^[1]. Drugi składnik co 17,3599 doby powoduje zaćmienie jaśniejszej gwiazdy, skutkiem czego jest spadek jasności o około 0,1^m. Składniki dzieli w przestrzeni odległość zaledwie 0,13–0,27 au (średnio 0,20 au), około połowa odległości Merkurego od Słońca^[3].

Jaśniejsza Alfa Coronae Borealis A to gwiazda o temperaturze około 10 tysięcy kelwinów, 67 razy jaśniejsza od Słońca. Jej promień i masa są 2,7 raza większe niż odpowiednie parametry Słońca. Gwiazda obraca się z prędkością 133 km/s na równiku, co odpowiada okresowi obrotu około 10 dni. Otacza ją dysk pyłowy, podobnie jak Wegę^[3].

Słabszy składnik Alfa Coronae Borealis B to żółty karzeł o masie 0,92 masy Słońca. Emituje on silne promieniowanie rentgenowskie, co wskazuje na dużą aktywność magnetyczną i młody wiek (kilka milionów lat)^[3].

Gwiazda należy do tzw. Gromady Wielkiej Niedźwiedzicy – luźnej gromady otwartej zawierającej m.in. pięć jasnych gwiazd Wielkiej Niedźwiedzicy^[3].

• lista gwiazd w gwiazdozbiorze Korony Północnej
• lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
• najjaśniejsze gwiazdy