Ten artykuł dotyczy budynku w Katowicach. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Altus

Uni Centrum; Business Center 2000

Altus od strony północnej (2015)
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Miejscowość	Katowice
Adres	ul. Uniwersytecka 13, 40-007 Katowice
Typ budynku	budynek biurowo-usługowy
Architekt	Dieter Paleta
Wysokość całkowita	125 m
Wysokość do dachu	106 m
Kondygnacje	30
Powierzchnia użytkowa	66 469,6 m²
Rozpoczęcie budowy	1998
Ukończenie budowy	listopad 2003
Ważniejsze przebudowy	2015
Pierwszy właściciel	Wolfgang Werder
Kolejni właściciele	Investplan, Business Centrum 2000, Reliz
Obecny właściciel	Izera
Położenie na mapie Katowic Altus
Położenie na mapie Polski Altus
Położenie na mapie województwa śląskiego Altus
50°15′41,70″N 19°01′29,63″E/50,261583 19,024897
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Altus (od łac. altus – wysoki^[1]; dawniej Uni Centrum^[2], Business Center 2000^[3]) – budynek biurowo-usługowy w Katowicach, znajdujący się przy ulicy Uniwersyteckiej 13, w granicach dzielnicy Śródmieście.

Został zbudowany w latach 2001–2003 według projektu Dietera Palety i do 2022 roku był najwyższym wieżowcem w mieście, o wysokości całkowitej sięgającej 125 m. W budynku prócz biur działa hotel marki Courtyard by Marriott, restauracja na 27. piętrze oraz różnego typu punkty handlowo-usługowe w atrium.

Altus położony jest przy ulicy Uniwersyteckiej 13 w Katowicach, na terenie dzielnicy Śródmieście^[4][5], nieopodal Rynku oraz alei W. Korfantego^[4].

Znajduje się pomiędzy siedzibą Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach a hotelem Katowice^[6][3], w sąsiedztwie Spodka i Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach^[7].

Bezpośrednio przy Altusie, na ulicy Uniwersyteckiej znajduje się przystanek Katowice Uniwersytet Śląski, obsługiwany przez Zarząd Transportu Metropolitalnego (ZTM)^[8].

Budowa Altusa (pierwotnie Uni Centrum) miała pierwotnie rozpocząć się w 1997 roku, lecz kilkukrotnie zmieniali się właściciele działki, jak i inwestorzy. Rozpoczęto ją rok później. Pierwszy inwestor, pochodzący z Berlina Wolfgang Wendler, z przyczyn finansowych zdołał jedynie zrealizować fundamenty budynku Uni Centrum. Następnie miejsce to przejęła warszawska spółka Investplan, która także miała problemy z funduszami. Mostostal Zabrze celem dokończenia budowy budynku powołał spółkę Business Center 2000. Przedsiębiorstwo najpierw finansowało budowę wieżowca z własnych pieniędzy, a potem zaciągnęło pożyczki w Kredyt Banku, lecz nie byli w stanie ich spłacić. Bank stał się właścicielem wszystkich akcji Business Center 2000, a Mostostalowi powierzył generalne wykonawstwo^[9].

W lutym 2000 roku trwały prace nad kopaniem fundamentów pod wieżowiec. Wykonywano je metodą górniczą – najpierw powstał poziom -1, a następnie kopano niżej. Z wykopu wywieziono łącznie około 100 tys. m³ urobku. Do września 2000 roku gotowe były trzy podziemne kondygnacje budynku^[10].

5 kwietnia 2001 roku wmurowano akt erekcyjny budynku Uni Centrum^[11], a w uroczystości tej brali udział m.in. prezydent Katowic Piotr Uszok, prezes Mostostalu Zabrze Ryszard Dereń oraz bp Stefan Cichy^[12]. W maju 2001 roku konstrukcja budynku była już prawie w całości ukończona, a w całości wzniesiono ją w ciągu ośmiu miesięcy – średnio jedną kondygnację na tydzień^[10]. 31 sierpnia 2001 roku zawieszono wiechę^[9].

Do końca lutego 2002 roku budynek został skomercjalizowany na poziomie około 70 procent^[13], a w marcu tego samego roku rozpoczęto prace wykończeniowe^[10]. 8 czerwca 2002 roku zmieniono decyzję o pozwoleniu na budowę, gdyż dotyczyła ona budowy budynku 22-kondygnacyjnego, a faktycznie wzniesiono wieżowiec 30-kondygnacyjny. Zmianę tłumaczono pomyłką ze strony urzędu^[6][14].

Po tym, jak okazało się, że inwestycja przestaje się opłacać, w czerwcu 2003 roku spółka Business Center 2000 wystawiła budynek Uni Centrum na sprzedaż za 201 mln złotych. 10 lipca 2003 roku został on sprzedany spółce Reliz^[9].

28 listopada 2003 roku powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w Katowicach wydał pozwolenie na użytkowanie Uni Centrum, co było równoznaczne z zakończeniem budowy wieżowca^[15]. W momencie ukończenia był on najwyższym budynkiem usługowo-handlowym w południowej Polsce^[4] i pierwszym na Górnym Śląsku, który przekroczył wysokość 120 m^[6]. Projekt budynku opracował Dieter Paleta z Biura Architektonicznego „Arkat”^[16] i powstawał w latach 1996–2003^[17].

Najemcą kina w budynku Uni Centrum pierwotnie miała być spółka Kinoplex, lecz jego miejsce zajął Helios^[9], który 27 grudnia 2003 roku uruchomił swoje dziewięciosalowe kino^[18]. 26 marca 2004 roku w wieżowcu rozpoczął działalność czterogwiazdkowy Qubus Hotel Prestige, który na piętrach od 19. do 26. ulokował 150 pokoi i apartamentów, a także sale konferencyjne i restaurację. Na 27. piętrze otwarto Sky Bar, z którego zaczęli korzystać także goście spoza hotelu^[9].

W lipcu 2004 roku gmach przemianowano na Altus^[9][4].

6 stycznia 2008 roku w Altusie odbyły się mistrzostwa Polski w biegu po schodach, w których brało udział około 100 osób. Uczestnicy mieli do pokonania 1,8 tys. stopni. W kolejnych latach także organizowano zawody tego typu^[9].

22 stycznia 2010 roku odbył się jubileusz Altusa, któremu towarzyszył finał Miss Altusa prowadzony przez Marcina Prokopa i Ilonę Felicjańską oraz występy Mietka Szczęśniaka i Urszuli Dudziak^[19].

W 2012 roku w budynku działały: pięciogwiazdkowy hotel „Qubus”, kasyno, klub fitness, oddziały banków PKO BP, Citibank i Kredyt Bank, kawiarnia, restauracja oraz inne placówki handlowo-usługowe^[3].

Na początku 2013 roku syndyk masy upadłościowej spółki Reliz wystawił na sprzedaż Altusa za 260 mln złotych, lecz ostatecznie został on sprzedany za 185 mln złotych^[9]. Nowym właścicielem wieżowca została spółka Izera, którego głównym udziałowcem był katowicki biznesmen Maciej Jaglarz. Był on wówczas właścicielem m.in. Separatora i Katowickiego Centrum Biznesu^[6][20][21].

15 grudnia 2013 roku Altusa opuściło kino sieci Helios^[22][23], a w jego miejsce 14 lutego 2014 roku działalność zaczęło kino Planet Cinema^[24], po czym zostało ono zlikwidowane^[25].

W 2015 roku trwały prace remontowe obejmujące m.in. przestrzenie zlikwidowanego kina, a także biura i parkingi podziemne, gdzie przemalowano posadzkę, sufity i ściany. Odnowiono granitowe schody przed głównym wejściem od strony ulicy Uniwersyteckiej, a także oczyszczono aluminiowe ramy okien. Przebudowano recepcję i hol części biurowej Altusa. Łączny koszt wyniósł około 20 mln złotych, a prace te zostały zaprojektowane przez Dietera Paletę^[26].

W marcu 2016 roku w przestrzeniach dawnego kinowego foyer na 2. piętrze otwarto siłownię Altus Fitness, zajmując powierzchnię 1,4 tys. m²^[25]. We wrześniu tego samego roku nowym najemcą Altusa została firma Colliers International(inne języki), zajmując biura na 13. piętrze^[27]. W miejscu po sali kinowej na początku października 2016 roku otwarto korty do squasha^[28].

Hotel sieci Qubus działał w Altusie do grudnia 2016 roku^[29], a po przebudowie, w kolejnym roku do wieżowca weszła marka Courtyard by Marriott^[6]. Prace remontowe przeprowadzono etapami, a remont samej restauracji na 27. piętrze zakończono we wrześniu 2017 roku^[29].

W lutym 2022 roku został oddany do użytku biurowiec .KTW II, detronizując Altusa jako najwyższy wieżowiec w Katowicach^[30][31]. 27 września 2024 roku odsłonięto rzeźbę beboka o imieniu Floorek którą umieszczono na 27. piętrze Altusa^[32].

Altus to budynek biurowo-usługowy^[16] o konstrukcji szkieletowej monolitycznej żebrowanej w części podziemnej i cokołowej, a powyżej wzniesiony na stalowych słupach i belkach oraz z żelbetowymi stropami^[4]. Na elewacji zastosowano stolarkę aluminiową, szkło oraz płyty granitowe płomieniowane, z czego 80% powierzchni (ok. 10,5 tys. m²) stanowi szkło – duże okna wprawione w kratownicę wykonaną z kamienia^[4].

Budynek liczy 30 kondygnacji nadziemnych i trzy podziemne^[17]. Wysokość budynku do dachu wynosi 106 m, a wraz z masztem 125 m^[17]. Powierzchnia całkowita Altusa wynosi 6 8815 m²^[33], powierzchnia zabudowy 7318 m² (bądź 7868 m²^[33]), powierzchna użytkowa 66 469,6 m²^[17], całkowita powierzchnia biurowa netto 15 220 m²^[34], natomiast kubatura 270 430 m³^[17].

Altus tworzy trzy połączone ze sobą bryły (w tym wieża w północno-wschodnim narożniku^[4]), których wspólnym elementem jest rozległe, przeszklone, liczące cztery kondygnacje atrium^[3]. Znajduje się ono w najniższej bryle wieżowca. Prowadzą do niego cztery pasaże, a komunikację wewnątrz zapewniają schody ruchome oraz dwie windy^[4] – łącznie w całym budynku jest ich 18, z czego jedna może działać w trakcie pożaru^[1][35].

Biurowiec Altus zalicza się do tzw. inteligentnych budynków. Posiada on system BMS (Building Management System), który w sposób scentralizowany steruje i nadzoruje pracę wszystkich instalacji wieżowca^[4][33].

Biura zlokalizowane są na wyższych kondygnacjach^[7], a ponadto Altus dysponuje ośmioma salami konferencyjnymi o łącznej powierzchni 600 m², wyposażonymi w sprzęt multimedialny^[36].

W części podziemnej znajduje się trzypoziomowy parking z 568 miejscami postojowymi^[4].

W wieżowcu mieszczą się między innymi (stan na początek 2026 roku): restauracja 27th Floor Bar & Restaurant znajdująca się na ostatnim, 27. piętrze (91,5 m) z widokiem na cztery strony świata^[9][37], czterogwiazdkowy hotel marki Courtyard by Marriott na piętrach od 19. do 26., dysponujący 151 pokojami i apartamentami o różnym standardzie^[38][29][39], klub Get-Fit Fitness^[40], biura klasy A+ (swoją siedzibę lub biura mają m.in. ATM, Eniro Polska, itWorks, Knauf, Michael Page czy Segro^[41]), oddział banku PKO BP^[42], restauracje Kyoto Sushi, Via Toscana i Winiarnia Burgundia^[43] oraz salon fryzjerski i kosmetyczny Rojan Cosmatica^[42].

W Altusie pracuje łącznie ponad półtora tysiąca osób^[33].

Wieżowiec jest również obiektem nadawczym dla Radia RMF Classic (częstotliwość 94,1 MHz) oraz emisji w systemie DAB+ na kanale 10B (211,648 MHz)^[44].

• Wielka Nagroda Prezydenta Izby Budownictwa dla spółki Mostostal Zabrze Holding za realizację inteligentnego budynku Uni Centrum (2001)^[45]

• 
  Budynek z placu przy pomniku Powstańców Śląskich (2007)
• 
  Altus widziany z ulicy J. Kochanowskiego (2015)
• 
  Budynek w porze nocnej; widok z ronda gen. J. Ziętka (2020)
• 
  Altus widziany z hotelu Katowice (2022)
• 
  Altus widziany z ul. Piastowskiej (2026)
• 
  Altus (po lewej) wraz z kompleksem biurowców .KTW (2023)
• 
  Altus widziany z ronda gen. J. Ziętka (2024)

• MichałM. Bulsa MichałM., GrzegorzG. Grzegorek GrzegorzG., BeataB. Witaszczyk BeataB., Domy i gmachy Katowic, Katowice: Wydawnictwo Prasa i Książka, 2013, ISBN 978-83-63780-00-5  (pol.).
• JerzyJ. Pleszyniak JerzyJ., Przewodnik miejski „Katowice …na co dzień i na weekend”, Katowice: Wydawnictwo Alatus, 2009, ISBN 978-83-60503-54-6  (pol.).
• BarbaraB. Szczypka-Gwiazda BarbaraB., Czas II wojny światowej. Architektura i sztuka po 1945 roku, [w:] AntoniA. Barciak, EwaE. Chojecka, SylwesterS. Fertacz (red.), Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, t. 2, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2012, s. 62–94, ISBN 978-83-87727-29-1  (pol.).

• Oficjalna strona budynku (pol.)