Anna Chodakowska
Anna Chodakowska (2009) | |
| Data i miejsce urodzenia |
20 lipca 1948 |
|---|---|
| Zawód |
aktorka, aktywistka |
| Lata aktywności |
od 1973 |
| Zespół artystyczny | |
| Teatr Narodowy w Warszawie | |
| Odznaczenia | |
| Strona internetowa | |
Anna Chodakowska (ur. 20 lipca 1948 w Warszawie[1]) – polska aktorka teatralna i filmowa.
W latach 1973–1983 i od 1997 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie. Laureatka nagrody aktorskiej na 13. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (1973) i nagrody na 5. Przeglądzie Piosenki Aktorskiej (1984)[2].
Życiorys
Rodzina i edukacja
Ma przyrodniego brata, Andrzeja, dyplomatę i reżysera filmu Robotnicy ’80 o przebiegu porozumień sierpniowych[3].
Uczęszczała do średniej szkoły muzycznej o specjalności „wokalistyka”[3]. W 1973 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie[3].
Kariera teatralna i estradowa
Za tytułową rolę w spektaklu dyplomowym Antygona (reż. Adam Hanuszkiewicz) zebrała pochwalne recenzje i otrzymała nagrodę aktorską na 13. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w 1973[4]. Po udanym debiucie dostała angaż do Teatru Narodowego w Warszawie, w którym zagrała w kolejnych sztukach w reżyserii Hanuszkiewicza: Ofelię w Hamlecie (1970), tytułową rolę w Balladynie (1974), którą grała od 8 lutego 1974 do 1 czerwca 1977 we wszystkich 368 przedstawieniach (obejrzanych przez 336 911 widzów, co ustanowiło rekord frekwencyjny teatru)[5], tytułową bohaterkę we Śnie srebrnym Salomei (1977)[6] i Andreolę w …I Dekameron (1980)[7]. Poza tym wystąpiła jako Bianka w Białym małżeństwie (1975; reż. Tadeusz Minc) w Teatrze Małym[8] oraz jako główna bohaterka w Troilusie i Kresydzie (1978; reż. Marek Grzesiński) i matka Julii w Romeo i Julii (1981; reż. Ryszard Peryt) w Narodowym[9].
W Teatrze Telewizji zadebiutowała rolą w spektaklu Wojciecha Bieńki Wyruszyć o świcie (1974; reż. Zygmunt Hübner)[10]. Następnie wystąpiła w Radości pisania (1974; reż. Wojciech Siemion) oraz wcieliła się w postać Oliwii w Wieczorze Trzech Króli (1975; reż. Jan Bratkowski) i Shirley w Nie do obrony (1976; reż. Jerzy Gruza)[11]. Za rolę sekretarki w spektaklu telewizyjnym Kartoteka (1979; reż. Krzysztof Kieślowski) otrzymała nagrodę Złoty Ekran[12]. W kolejnych latach wystąpiła także w realizacji telewizyjnego Teatru Sensacji „Kobra” Odwet (1985; reż. Bogdan Augustyniak i kolejnych spektaklach Teatru Telewizji: Stanisława Przybyszewska – Listy (1989; reż. Krzysztof Bukowski), Stolik na pięć osób (1991; reż. Anna Minkiewicz), Listy George Sand (1993; reż. Bukowski) i Kobieta zawiedziona (1994; reż. Andrzej Barański)[13].
Pozostając aktorką Teatru Narodowego, wystąpiła gościnnie w kilku warszawskich teatrach offowych[14]. Zagrała w Pokojówkach (1980; reż. Jacek Zembrzuski) w Starej Prochowni i wcieliła się w Stellę w spektaklu Jean-Paula Sartre’a Przy drzwiach zamkniętych (1981; reż. Romuald Szejd) w Teatrze Scena Prezentacje w Warszawie[15]. Za rolę w śpiewanym monodramie Msza wędrującego (1982; reż. Krzysztof Bukowski) w Starej Prochowni[16] otrzymała w 1984 nagrodę im. Lidii Zamkow i Leszka Herdegena na 7. Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora[17][18]. Materiał z recitalu, oparty o teksty „Missa pagana” Edwarda Stachury, wydała na płycie winylowej[19][18], a sam monodram nagrała także w 1989 dla telewizji pod tytułem Missa Pogana[20]. W 1982 wzięła udział w trasie koncertowej dla amerykańskiej Polonii z projektem aktorsko-wokalnym Kolęda Polska Nocka (reż. Krzysztof Bukowski)[21].
W 1983 odeszła z Teatru Narodowego w geście solidarności ze zdymisjonowanym Adamem Hanuszkiewiczem i wystąpiła w wyreżyserowanym przez niego przedstawieniu Karłowicz (1983) w Teatrze Wielkim w Łodzi[22]. Wcieliła się także w postać Barbary Radziwiłłówny w musicalu Jadwigi Has Ballada o miłości zagrożonej Barbary i Augusta (1983; reż. Wojciech Solarz) w Teatrze na Targówku[22]. Jako aktorka Centrum Sztuki Studio w Warszawie zadebiutowała rolą Grety w spektaklu Tadeusza Różewicza Pułapka (1984; reż. Jerzy Grzegorzewski)[22]. Zagrała także w sztukach: Affabulazione (1984; reż. Tadeusz Łomnicki), Komedia (1985; reż. Antoni Libera, Tadeusz Łomnicki), Katastrofa (1986; reż. Libera, Łomnicki), Działania uboczne (1988; reż. Adam Hanuszkiewicz), Kasandra (1991; reż. Krzysztof Bukowski, Leszek Mądzik) i Lautréamont Sny (1992; reż. Mariusz Treliński)[23].
W 1988 zaśpiewała utwór „Ta kobieta” w duecie z Barbarą Dziekan na Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu[24].
Zagrała tytułową bohaterkę w Fedrze (1993; reż. Bogdan Augustyniak) w Teatr Na Woli i Antygonie (1995; reż. ona sama) w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie[25]. Od 1997 ponownie jest aktorką Teatru Narodowego[26], w którym m.in. zagrała Alicję w sztuce Augusta Strindberga Taniec śmierci (1998; reż. Adam Hanuszkiewicz), Aktorkę C w spektaklu Tadeusza Różewicza Duszyczka (2004; reż. Jerzy Grzegorzewski) i Przodownicę Chóru/Piastunkę/Furię w tragedii Ajschylosa Oresteja (2012; reż. Maja Kleczewska)[27]. W 2009 powróciła do monodramu Msza wędrującego, który po premierze w Teatrze Kamienica w Warszawie zaczęła grać objazdowo w różnych teatrach w Polsce[20].
Kariera filmowa, telewizyjna i radiowa
Podczas studiów zagrała epizodyczną rolę w komedii Hieronima Przybyła Milion za Laurę (1971), ale sceny z jej udziałem zostały wycięte w montażu[28]. Wystąpiła jako zubożała szlachcianka Anna w węgierskim filmie Pála Gábora Epidemia (1976)[28]. Następnie zagrała Barbarę Krajewską w serialu Romana Załuskiego Znaki szczególne (1976)[29]. Wcieliła się ponadto w postać Alicji Stefczyk w filmie obyczajowym Jerzego Kołodziejczyka Wielki podryw (1979) i działaczki socjalistycznej Filipiny Płaskowickiej w superprodukcji Wandy Jakubowskiej Biały mazur (1978)[30]. Za tytułowe role w filmach Gerarda Zalewskiego: Dorota (1978) i Justyna (1979) z Kazimierzem Kaczorem otrzymała w 1979 nagrodę Złoty Ekran[31]. Wystąpiła także w serialu Witolda Lesiewicza Doktor Murek (1979)[29].
Po zagraniu Doroty w krytycznie przyjętym filmie psychologicznym Jerzego Domaradzkiego Bestia (1978) zaczęła często dostawać kolejne role kobiet demonicznych[32]. Zagrała Zulę, jedną z kochanek Ryszarda, w dramacie psychologicznym Stanisława Jędryki Amnestia (1981), amazonkę Berestajkę w horrorze erotycznym Marka Nowickiego Widziadło (1984), ekscentryczną doktorową w filmie fabularnym Barbary Sass Dziewczęta z Nowolipek (1986), prostytutkę Violettę w kryminale Jacka Bromskiego Zabij mnie glino (1988), epizodyczną rolę kobiety w komedii erotycznej Bromskiego Sztuka kochania (1989) i Beatę w komedii erotycznej Krzysztofa Nowaka Co lubią tygrysy (1989)[33]. W międzyczasie wystąpiła w roli wyciszonej lekarki prowadzącej terapię w filmie psychologicznym Barbary Sass Krzyk(1983)[34]. Razem z Krzysztofem Bukowskim zrealizowała film telewizyjny Oto (1985) o Edwardzie Stachurze[18].
Największą popularność wśród telewidzów zyskała dzięki roli Renaty w pierwszej polskiej telenoweli W labiryncie (1988–1991) Pawła Karpińskiego[35]. Następnie wystąpiła jako Alicja Bergman w filmach Jacka Bromskiego: Kuchnia polska (1991) i 1968. Szczęśliwego Nowego Roku (1993)[36].
Zagrała w nigdy niewydanym filmie offowym Minotaur, którego była także współreżyserką (z Piotrem Wojewódzkim) i producentką[37]. W 2010 premierę miało jej autorskie słuchowisko radiowe Maria czyli Piotr, w którym wcieliła się w tytułową Marię Komornicką[28].
Życie prywatne
Przez kilka lat była żoną reżysera Henryka Rozena, a po rozwodzie związała się z reżyserem Krzysztofem Bukowskim[38]. Jest bezdzietna[39].
W 1999 została prezesem Stowarzyszenia Obrońców Zwierząt „Arka”[40].
W 2010 weszła w skład warszawskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego jako kandydata na urząd Prezydenta RP[41]. W wyborach parlamentarnych w 2011[42] i 2015[43] bez powodzenia ubiegała się o mandat senatorski jako bezpartyjna kandydatka z listy partii Prawo i Sprawiedliwość w jednym z okręgów warszawskich. Weszła w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025[44].
Filmografia
- 1976: Znaki szczególne – Barbara Krajewska
- 1977: Trzy po trzy
- 1978: Bestia – wiejska dziewczyna Dorota
- 1978: Wielki podryw
- 1978: Dorota – Dorota
- 1978: Justyna – Justyna
- 1979: Zielone lata
- 1979: Biały mazur – socjalistka Filipina Płaskowicka
- 1979: Doktor Murek – Tunia Czabanówna
- 1981: Amnestia – Zula, jedna z kochanek Ryszarda
- 1981: Gdzie szukać szczęścia
- 1982: Krzyk – lekarka
- 1983: Śledztwo porucznika Tomaszka
- 1983: Widziadło – amazonka Berestajka
- 1984: Dokąd człowieku
- 1985: Dziewczęta z Nowolipek – doktorowa
- 1985: Klatka
- 1986: Zakaz wyjazdu
- 1987: Brawo Mistrzu
- 1987: Zabij mnie glino – prostytutka Violetta
- 1988: W labiryncie – Renata, siostra Ewy Glinickiej
- 1989: Co lubią tygrysy – Beata
- 1989: Sztuka kochania
- 1991–1992: Kuchnia polska – Alicja Bergman
- 1992: 1968. Szczęśliwego Nowego Roku – Alicja Bergman
- 2006: Magda M.
- 2008: Wydział zabójstw
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (nadanie 2015[45]; wręczenie 2017[46])
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005)[47]
- Srebrny Krzyż Zasługi (1977)
- Medal 40-lecia Polski Ludowej
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2013)[48]
- Nagroda indywidualna RSW „Prasa-Książka-Ruch” (1984)[49]
Przypisy
- ↑ Personalidade: Anna Chodakowska (Polônia). InterFilmes.com. [dostęp 2019-07-26]. (port.).
- ↑ Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1993, s. 97. ISBN 83-223-2644-0.
- ↑ a b c Tomasik 2015 ↓, s. 148.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 149–151.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 149, 153, 155.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 156–157.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 168.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 157.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 168, 172.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 161.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 161–162.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 165.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 176, 182–183, 185.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 174–175.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 175, 183.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 175.
- ↑ „Msza Wędrującego” Edwarda Stachury i Anny Chodakowskiej. Niebiańska.pl. [dostęp 2019-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-10)]. (pol.).
- ↑ a b c Tomasik 2015 ↓, s. 177.
- ↑ Anna Chodakowska w bazie Discogs.com (ang.)
- ↑ a b Tomasik 2015 ↓, s. 179.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 185.
- ↑ a b c Tomasik 2015 ↓, s. 180.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 180–181.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 184.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 197–198.
- ↑ Anna Chodakowska. Teatr Narodowy w Warszawie. [dostęp 2019-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-07-16)]. (pol.).
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 197–199.
- ↑ a b c Tomasik 2015 ↓, s. 160.
- ↑ a b Tomasik 2015 ↓, s. 162.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 160–161.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 163–164.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 165–168.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 181–182, 189–190.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 181.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 190.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 197.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 199.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 176, 184.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 187–188.
- ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 188.
- ↑ Warszawski społeczny komitet poparcia. jaroslawkaczynski.info.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2011.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2015.
- ↑ Komitet poparcia Karola Nawrockiego. wszystkoconajwazniejsze.pl, 6 grudnia 2024. [dostęp 2025-04-26].
- ↑ M.P. z 2016 r. poz. 27 (ISAP) – pkt 1.
- ↑ Odznaczenia od Prezydenta RP dla osób związanych z Teatrem Narodowym w Warszawie wręczone w Międzynarodowy Dzień Teatru. prezydent.pl, 27 marca 2017. [dostęp 2025-06-02].
- ↑ M.P. z 2005 r. Nr 74, poz. 1018 (ISAP) – pkt 79.
- ↑ Nagrody dla ludzi teatru. mkidn.gov., 27 marca 2013.
- ↑ Lista nagród indywidualnych i zespołowych RSW, "Rzeczpospolita", nr 172, 20 lipca 1984, s. 2.
Bibliografia
- Krzysztof Tomasik: Demony seksu. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2015. ISBN 978-83-65282-09-5.
Linki zewnętrzne
- Anna Chodakowska w bazie filmpolski.pl
- Anna Chodakowska w bazie IMDb (ang.)
- Anna Chodakowska w bazie Filmweb
- Anna Chodakowska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09].
- Anna Chodakowska w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.