Antyle

Antyle (hiszp. Antillas, ang. i fr. Antilles, niderl. Antillen) – grupa wysp położona w basenie Morza Karaibskiego, rozciągająca się łukowato na długości 4,5 tys. km od Cieśniny Jukatańskiej aż do wybrzeży Wenezueli. Większość wysp jest górzysta, a ich klimat jest wilgotny, równikowy i podrównikowy. Znajdują się na nich plantacje trzciny cukrowej, kakao, kawy, bawełny.
Powierzchnia wysp wynosi około 221 tys. km². Liczba mieszkańców: około 40 mln[1]. Wyspy odkryte zostały przez Krzysztofa Kolumba w latach 1492–1504, następnie częściowo skolonizowane przez Hiszpanów. Od połowy XVI w. były kolonizowane także przez Anglię, Holandię, Francję i Danię. Jako pierwsze niepodległość uzyskały Haiti i Dominikana (1801-1804). Największa z wysp, Kuba, uzyskała niepodległość w 1902.
Nazwa Antyle pochodzi od legendarnej wyspy Antillia.
- podział Antyli
-
Antyle
-
Wielkie Antyle
-
Małe Antyle - Wyspy Zawietrzne
-
Małe Antyle - Wyspy Nawietrzne
Antyle dzielą się na[2]:
- Wielkie Antyle pow. 207 435 km²; 36 934,2 tys. mieszkańców (2009); najwyższy szczyt Pico Duarte 3098 m n.p.m.; największa głębia 9120 m; największa depresja -44 m
- Kuba (Kuba)
- Haiti (Haiti i Dominikana)
- Jamajka (Jamajka)
- Kajmany (brytyjskie)
- Portoryko (USA)
- Małe Antyle
- Wyspy Nawietrzne 3 191,05 km²; 759,7 tys. mieszkańców
- CZĘŚĆ PÓŁNOCNA (Leeward Islands)
- Gwadelupa (departament w granicach z 2006 r.) 1 707,33 km²; 444,40 tys. mieszkańców (2006)
- Gwadelupa (wyspa) 1 434,5 km²; 384,26 tys. mieszkańców (2006)
- Basse-Terre (wyspa) – 847,82 km²; dł. 45 km; szer. 20 km; linia brzegowa 180 km; Soufrière 1467 m n.p.m.; 186,66 tys. mieszkańców (2006); 16°09′00″N 61°40′00″W/16,150000 -61,666667
- Grande-Terre – 586,68 km²; kształt: trójkąt o wys. 40 km; linia brzegowa 260 km; Morne l’Escale 136 m n.p.m.; 197,60 tys. mieszkańców (2006); 16°20′00″N 61°25′00″W/16,333333 -61,416667
- Marie-Galante – 158,01 km²; kształt: owal o średnicy 15 km; linia brzegowa 84 km; Morne Constant 204 m n.p.m.; 12,01 tys. mieszkańców (2006); 15°56′00″N 61°16′00″W/15,933333 -61,266667
- Saint-Martin – 53,2 km²; północna część wyspy Sint Maarten; Pic Paradis 424 m n.p.m.; 35,26 tys. mieszkańców (2006); 18°05′32″N 63°03′23″W/18,092222 -63,056389
- Saint-Barthélemy – 25,5 km²; dł. 10 km; szer. 4 km; linia brzegowa 32 km; Morne Vitet 286 m n.p.m.; 8,40 tys. mieszkańców (2006); 17°54′15″N 62°49′56″W/17,904167 -62,832222
- La Désirade – 21,42 km²; dł. 11 km; szer. 2 km; Grand-Montagne 276 m n.p.m.; 1,60 tys. mieszkańców (2006); 16°19′08″N 61°02′48″W/16,318889 -61,046667
- Les Saintes 12,8 km²; 2,87 tys. mieszkańców (2006); 15°51′40″N 61°36′35″W/15,861111 -61,609722
- Terre-de-Bas – 7,58 km²; Morne Abymes 293 m n.p.m.; 1,03 tys. mieszkańców (2006); 15°51′00″N 61°38′00″W/15,850000 -61,633333
- Terre-de-Haut – 5,22 km²; Morne du Chameau 306 m n.p.m.; 1,84 tys. mieszkańców (2006); 15°52′00″N 61°34′57″W/15,866667 -61,582500
- Petite Terre – 1,70 km²; 8 m n.p.m.; niezamieszkana; 16°10′15″N 61°06′55″W/16,170833 -61,115278
- Îlet du Gosier – ok. 0,2 km²; dł. 1000 m; szer. 300 m; niezamieszkana; 16°11′56″N 61°29′28″W/16,198889 -61,491111
- Îlet Caret – ok. 0,45 ha; dł. 250 m; szer. 20 m; 0,7 m n.p.m.; niezamieszkana; 16°21′21″N 61°37′38″W/16,355833 -61,627222
- Gwadelupa (wyspa) 1 434,5 km²; 384,26 tys. mieszkańców (2006)
- Wyspy Dziewicze 506 km²; 138,1 tys. mieszkańców
- Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych 353 km²; 114,34 tys. mieszkańców
- Saint Croix – 214,66 km²; dł. 45,1 km; szer. 11,3 km; Mount Eagle 355 m n.p.m.; 55,49 tys. mieszkańców (2009); 17°45′00″N 64°45′00″W/17,750000 -64,750000
- Saint Thomas – 80,91 km²; Crown Mountain 474 m n.p.m.; 53,72 tys. mieszkańców (2009); 18°20′00″N 64°55′00″W/18,333333 -64,916667
- Saint John – 50,79 km²; Bordeaux Mountain 389 m n.p.m.; 4,97 tys. mieszkańców (2009); 18°20′00″N 64°44′00″W/18,333333 -64,733333
- Water Island – 1,99 km²; 161 mieszkańców (2000); 18°19′11″N 64°57′12″W/18,319722 -64,953333
- Thatch Cay – 0,93 km²; 152 m n.p.m.; niezamieszkana
- Capella Island – 0,93 km²; niezamieszkana; 18°16′29″N 64°53′16″W/18,274722 -64,887778
- Buck Island – 0,71 km²; niezamieszkana; 17°47′15″N 64°37′17″W/17,787500 -64,621389
- Hassel Island – 0,55 km²; 75 m n.p.m.; zamieszkana; 18°19′44″N 64°56′00″W/18,328889 -64,933333
- Grass Cay – ok. 0,43 km²; dł. 2,57 km; szer. 200 m; niezamieszkana
- Brytyjskie Wyspy Dziewicze 153 km²; 23,76 tys. mieszkańców
- Tortola – 55,7 km²; dł. 21,7 km; szer. 5,0 km; Mount Sage 533 m n.p.m.; 19,40 tys. mieszkańców (2009); 18°25′00″N 64°35′00″W/18,416667 -64,583333
- Anegada – 38,6 km²; dł. 19,0 km; szer. 5,0 km; 8,5 m n.p.m.; 206 mieszkańców (2009); 18°44′00″N 64°20′00″W/18,733333 -64,333333
- Virgin Gorda – 21,2 km²; dł. 11,0 km; szer. 2,0 km; Pic Gorda 457 m n.p.m.; 3,65 tys. mieszkańców (2009); 18°28′55″N 64°23′21″W/18,481944 -64,389167
- Little Sisters Islands 15,0 km²; 18°30′00″N 64°30′00″W/18,500000 -64,500000
- Peter Island – 7,0 km²; 18°21′21″N 64°34′16″W/18,355833 -64,571111
- Norman Island – 2,43 km²; dł. 4,0 km; szer. 0,6 km; Norman Hill 130 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°19′00″N 64°37′00″W/18,316667 -64,616667
- Cooper Island – 2,0 km²; dł. 2,4 km; szer. 0,8 km; 520 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°23′09″N 64°30′42″W/18,385833 -64,511667
- Ginger Island – 2,0 km²; 350 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°23′36″N 64°28′40″W/18,393333 -64,477778
- Salt Island – 1,5 km²; niezamieszkana; 18°22′33″N 64°31′41″W/18,375833 -64,528056
- Carvel Rock – 0,81 ha; niezamieszkana; 18°21′51″N 64°47′45″W/18,364167 -64,795833
- Dead Chest Island – niezamieszkana; 18°21′57″N 64°33′48″W/18,365833 -64,563333
- Pelican Island – niezamieszkana; 18°19′59″N 64°37′33″W/18,333056 -64,625833
- Jost Van Dyke – 8,0 km²; Roach Hill 321 m n.p.m.; 297 mieszkańców (2008); 18°27′00″N 64°44′00″W/18,450000 -64,733333
- Guana Island – 3,44 km²; The Pyramid 242 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°30′00″N 64°38′00″W/18,500000 -64,633333
- Great Camanoe – 3,2 km²; dł. 4,0 km; szer. 0,8 km; 213 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°28′30″N 64°31′55″W/18,475000 -64,531944
- Beef Island – 2,0 km²; dł. 2,5 km; szer. 0,5 km; 150 mieszkańców (2009); 18°27′00″N 64°32′00″W/18,450000 -64,533333
- Great Thatch – 2,0 km²; dł. 2,5 km; szer. 0,8 km; niezamieszkana; 18°23′00″N 64°43′00″W/18,383333 -64,716667
- Scrub Island – 0,93 km²; dł. 2,6 km; szer. 0,6 km; Big Scrub 133,5 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°28′04″N 64°30′45″W/18,467778 -64,512500
- Little Jost Van Dyke – 0,66 km²; 94 m n.p.m.; niezamieszkana
- Dog Islands 0,599 km²; niezamieszkane; 18°29′17″N 64°27′40″W/18,488056 -64,461111
- Great Dog Island – 0,397 km²
- West Dog Island – 0,109 km²
- George Dog Island – 0,061 km²
- Little Seal Dog Island (West Seal Dog) – 0,023 km²
- East Seal Dog Island – 0,009 km²
- Mosquito Island – 0,50 km²; 50 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°28′00″N 64°23′00″W/18,466667 -64,383333
- Necker Island – 0,30 km²; Devil´s Hill 50 m n.p.m.; 18°31′38″N 64°21′29″W/18,527222 -64,358056
- Marina Cay – 3,24 ha; niezamieszkana; 18°27′00″N 64°31′00″W/18,450000 -64,516667
- Saba Rock – 0,61 ha
- Sandy Spit – 0,20 ha; niezamieszkana; 18°26′00″N 64°42′00″W/18,433333 -64,700000
- Bellamy Cay – niezamieszkana; 18°26′00″N 64°32′00″W/18,433333 -64,533333
- Buck Island – niezamieszkana; 18°25′00″N 64°33′00″W/18,416667 -64,550000
- Cockroach Island – niezamieszkana; 18°29′00″N 64°27′00″W/18,483333 -64,450000
- Diamond Cay – niezamieszkana; 18°26′00″N 64°43′00″W/18,433333 -64,716667
- Drowned Island – niezamieszkana; 18°45′00″N 64°20′00″W/18,750000 -64,333333
- Eustatia Island – niezamieszkana; 18°31′00″N 64°22′00″W/18,516667 -64,366667
- Fallen Jerusalem Island – niezamieszkana; 18°25′00″N 64°27′05″W/18,416667 -64,451389
- Great Tobago Island – niezamieszkana; 18°27′00″N 64°48′00″W/18,450000 -64,800000
- Green Cay – niezamieszkana; 18°27′00″N 64°42′00″W/18,450000 -64,700000
- Little Anegada – niezamieszkana; 18°43′00″N 64°18′00″W/18,716667 -64,300000
- Little Camanoe – niezamieszkana; 18°27′00″N 64°32′00″W/18,450000 -64,533333
- Little Cay – niezamieszkana; 18°26′00″N 64°32′00″W/18,433333 -64,533333
- Little Tobago – niezamieszkana; 18°26′00″N 64°51′00″W/18,433333 -64,850000
- Nanny Cay – 18°24′00″N 64°38′00″W/18,400000 -64,633333
- Old Jerusalem Island – niezamieszkana; 18°25′00″N 64°27′05″W/18,416667 -64,451389
- Sandy Cay – 18°26′00″N 64°43′00″W/18,433333 -64,716667
- Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych 353 km²; 114,34 tys. mieszkańców
- Antigua – 281,0 km²; linia brzegowa 87,0 km; Mount Obama 402 m n.p.m.; 69,0 tys. mieszkańców (2006); 17°05′00″N 61°48′00″W/17,083333 -61,800000
- Saint Kitts – 168,35 km²; dł. 29,0 km; szer. 8,0 km; linia brzegowa 74,5 km; Mount Liamuiga 1156 m n.p.m.; 34,93 tys. mieszkańców (2007); 17°18′31″N 62°42′25″W/17,308611 -62,706944
- Barbuda – 160,55 km²; Lindsey Hill 44 m n.p.m.; 1,50 tys. mieszkańców (2004); 17°37′00″N 61°48′00″W/17,616667 -61,800000
- Montserrat – 102,0 km²; dł. 16,1 km; szer. 11,3 km; linia brzegowa 40,2 km; Chances Peak 914,2 m n.p.m.; 6,41 tys. mieszkańców (I 2008); 16°45′00″N 62°12′00″W/16,750000 -62,200000
- Anguilla (grupa wysp) 102,0 km²; 18°13′00″N 63°04′00″W/18,216667 -63,066667
- Anguilla (wyspa) – 90,9 km²; dł. 25,7 km; szer. 5,0 km; linia brzegowa 61,0 km; Crocus Hill 65 m n.p.m.; 13,48 tys. mieszkańców (2006); 18°13′14″N 63°04′07″W/18,220556 -63,068611
- Scrub Island – 7,77 km²; dł. 4,0 km; niezamieszkana; 18°17′15″N 62°56′50″W/18,287500 -62,947222
- Sombrero – 0,38 km²; dł. 1,45 km; szer. 0,4 km; 12 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°35′21″N 63°25′31″W/18,589167 -63,425278
- Anguillita – ok. 0,02 km²; dł. 300 m; szer. 100 m; niezamieszkana; 18°09′23″N 63°10′34″W/18,156389 -63,176111
- Prickly Pear Cays – niezamieszkana; 18°15′50″N 63°10′25″W/18,263889 -63,173611
- Seal Island – niezamieszkana; 18°15′50″N 63°10′25″W/18,263889 -63,173611
- Nevis – 93,3 km²; linia brzegowa 36,6 km; Nevis Peak 985 m n.p.m.; 12,11 tys. mieszkańców (2006); 17°09′10″N 62°35′21″W/17,152778 -62,589167
- Sint Maarten – 34,0 km²; południowa część wyspy Sint Maarten; 386 m n.p.m.; 35,04 tys. mieszkańców (2005); 18°01′55″N 63°04′04″W/18,031944 -63,067778
- Sint Eustatius – 20,98 km²; dł. 8,4 km; szer. 3,4 km; The Quill 601 m n.p.m.; 3,30 tys. mieszkańców (XII 2007); 17°29′07″N 62°58′23″W/17,485278 -62,973056
- Saba – 12,95 km²; dł. 5,1 km; szer. 4,3 km; Mount Scenery 888 m n.p.m.; 1,42 tys. mieszkańców (2004); 17°38′21″N 63°13′54″W/17,639167 -63,231667
- Redonda – 2,59 km²; King Juan’s Peak 296 m n.p.m.; niezamieszkana; 16°56′20″N 62°20′30″W/16,938889 -62,341667
- Wyspa Ptasia (wenezuelska Isla Aves) – 0,65 ha; dł. 375 m; szer. 50 m; 4,5 m n.p.m.; mieszkańcy stacji naukowej; 15°40′18″N 63°36′59″W/15,671667 -63,616389Część p
- Gwadelupa (departament w granicach z 2006 r.) 1 707,33 km²; 444,40 tys. mieszkańców (2006)
- CZĘŚĆ POŁUDNIOWA (Windward Islands)
- Martynika – 1128 km²; dł. 65 km; szer. 27 km; linia brzegowa 354 km; Montagne Pelée 1397 m n.p.m.; 397,73 tys. mieszkańców (2006); 14°40′00″N 61°00′00″W/14,666667 -61,000000
- Dominika – 753,7 km²; dł. 46,4 km; szer. 29,0 km; linia brzegowa 148,1 km; Morne Diablotins 1448 m n.p.m.; najdłuższa rzeka: Layou 14 km; największe jezioro: Boeri Lake 1,82 ha; 72,66 tys. mieszkańców (VII 2009); 15°25′00″N 61°20′00″W/15,416667 -61,333333
- Grenadyny (archipelag 600 wysp) 733 km²; 12°40′00″N 61°15′00″W/12,666667 -61,250000
- Saint Vincent – 344,5 km²; dł. 29,0 km; szer. 17,7 km; linia brzegowa 84 km; Soufrière 1234 m n.p.m.; 118,0 tys. mieszkańców (2008); 13°15′00″N 61°12′00″W/13,250000 -61,200000
- Bequia – 18,1 km²; Mount Pleasant 268 m n.p.m.; 5,0 tys. mieszkańców (2007); 13°00′59″N 61°14′20″W/13,016389 -61,238889
- Petite Nevis – niezamieszkana; 12°58′27″N 61°14′37″W/12,974167 -61,243611
- Quatre – niezamieszkana; 12°57′15″N 61°15′09″W/12,954167 -61,252500
- Canouan – 13,0 km²; dł. 5,6 km; szer. 2,0 km; Mount Royal 267 m n.p.m.; 2,0 tys. mieszkańców; 12°42′43″N 61°19′25″W/12,711944 -61,323611
- Petite Canouan – niezamieszkana; 12°43′18″N 61°19′24″W/12,721667 -61,323333
- Mustique – 5,7 km²; dł. 5,0 km; szer. 3,0 km; 119 m n.p.m.; 650 mieszkańców (2007); 12°52′16″N 61°10′48″W/12,871111 -61,180000
- Baliceaux – niezamieszkana; 12°57′00″N 61°08′00″W/12,950000 -61,133333
- Bettowia – niezamieszkana; 12°57′41″N 61°07′51″W/12,961389 -61,130833
- Petite Mustique – niezamieszkana; 12°57′13″N 61°15′14″W/12,953611 -61,253889
- Savan – niezamieszkana; 12°48′26″N 61°12′40″W/12,807222 -61,211111
- Union Island – 5 km²; dł. 4,5 km; szer. 1,5 km; Mount Taboi 305 m n.p.m.; 3,0 tys. mieszkańców (2007);12°35′53″N 61°26′00″W/12,598056 -61,433333
- Palm Island – 0,55 km²; 12°35′11″N 61°23′51″W/12,586389 -61,397500
- Petit Saint Vincent – 0,46 km²; linia brzegowa 3,2 km; 80 mieszkańców; 12°32′00″N 61°23′00″W/12,533333 -61,383333
- Mayreau – 3,88 km²; 300 mieszkańców (2007); 12°38′30″N 61°23′27″W/12,641667 -61,390833
- Tobago Cays (5 wysp) – niezamieszkane; 12°38′00″N 61°21′00″W/12,633333 -61,350000
- Grenada (grupa wysp) 356,15 km²; 116,96 tys. mieszkańców
- Grenada (wyspa) – 310,8 km²; dł. 33,8 km; szer. 19,3 km; linia brzegowa 120,7 km; Mount Saint Catherine 340 m n.p.m.; 110,0 tys. mieszkańców (2005); 12°07′00″N 61°40′00″W/12,116667 -61,666667
- Carriacou – 33,7 km²; dł. 25,7 km; szer. 2,0 km; High Point North 291 m n.p.m.; 6,06 tys. mieszkańców (2001); 12°28′59″N 61°27′34″W/12,483056 -61,459444
- Mała Martynika (Petite Martinique) – 2,37 km²; średnica 1,8 km; Piton 230 m n.p.m.; 900 mieszkańców (2007); 12°30′59″N 61°23′04″W/12,516389 -61,384444
- Large Island – 0,49 km²; niezamieszkana; 12°24′00″N 61°30′00″W/12,400000 -61,500000
- Frigate Island – 0,40 km²; niezamieszkana
- Saline Island – 0,30 km²; niezamieszkana; 12°26′00″N 61°28′00″W/12,433333 -61,466667
- Ronde Island – 8,09 km²; niezamieszkana; 12°18′14″N 61°35′11″W/12,303889 -61,586389
- Diamond Island – niezamieszkana; 12°20′00″N 61°35′00″W/12,333333 -61,583333
- Caille Island – niezamieszkana; 12°16′00″N 61°34′00″W/12,266667 -61,566667
- 13°10′00″N 59°32′00″W/13,166667 -59,533333
- Saint Lucia – 616 km² (Saint Lucia)
- CZĘŚĆ PÓŁNOCNA (Leeward Islands)
- Wyspy Zawietrzne
- Curaçao (Holandia)
- Aruba (Holandia)
- Bonaire (Holandia)
- Wenezuela
- Wyspy Ptasie (Dependencje Federalne)
- Archipelag Los Roques (Dependencje Federalne)
- La Orchila (Dependencje Federalne)
- Tortuga (Dependencje Federalne)
- La Blanquilla (Dependencje Federalne)
- Archipelag Los Hermanos (Dependencje Federalne)
- Wyspa Ptasia (Dependencje Federalne)
- Margarita (Nueva Esparta)
- Cubagua (Nueva Esparta)
- Coche (Nueva Esparta)
- Wyspy Los Frailes (Dependencje Federalne)
- La Sola (Dependencje Federalne)
- Archipelag Los Testigos (Dependencje Federalne)
- Trynidad – 4800 km² (Trynidad i Tobago)
- Tobago – 303 km² (Trynidad i Tobago)
- Barbados – 432,5 km²; dł. 33,8 km; szer. 24,1 km; linia brzegowa 96,6 km; Mount Hillaby 840 m n.p.m.; 284,59 tys. mieszkańców (VII 2009);
- Wyspy Nawietrzne 3 191,05 km²; 759,7 tys. mieszkańców
Terminologia
Zbliżone znaczeniowo są pojęcia Indie Zachodnie i Karaiby:
- Indie Zachodnie to nieco większy obszar, poza Antylami obejmujący także wyspy archipelagu Bahamów[3][4].
- Karaiby to region obejmujący Indie Zachodnie oraz wybrzeże kontynentu amerykańskiego wzdłuż Morza Karaibskiego[5][6].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Antyle, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2007-11-04].
- ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
- ↑ Indie Zachodnie, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-01-01].
- ↑ West Indies. Lexico. [dostęp 2020-01-01]. (ang.).
- ↑ Karaiby, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-01-01].
- ↑ Caribbean. Lexico. [dostęp 2020-01-01]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.