Apollos

Występowanie	Dzieje Apostolskie 1. List do Koryntian List do Tytusa

Apollos (gr. Απολλως; skrót od Apollonius, gr. Απολλώνιος) – wczesny judeochrześcijanin, wymieniony parokrotnie w Nowym Testamencie. Był Judejczykiem, urodzonym w Aleksandrii.

Był prawdopodobnie uczniem Jana Chrzciciela – według relacji biblijnej znał tylko chrzest Janowy. Po raz pierwszy pojawia się w Dz 18,24-19,1 – gdy przybył do Efezu i zaczął nauczać w synagodze. Według Dziejów Apostolskich odznaczał się znajomością greckiej retoryki i wiedział już dużo o Jezusie. Zwrócił na siebie uwagę chrześcijan, a Pryscylla i Akwila, przyjaciele Pawła udzielili mu dalszych pouczeń o wierze chrześcijańskiej.

Z Efezu wyruszył do Koryntu, gdzie przemawiał do Żydów, mówiąc im na podstawie Biblii (dosł. Pism) o Jezusie jako Mesjaszu, zbijał też ich argumenty. Według wariantu tekstowego w Kodeksie Bezy został przyjęty z entuzjazmem. W Koryncie poznał też Pawła.

Kilka lat później powstały we wspólnocie korynckiej podziały. Część wierzących opowiedziała się za Apollosem, być może z racji na jego zdolności retoryczne. Paweł wspominał w 1. Liście do Koryntian o kilku stronnictwach, Apollosa, Piotra i Chrystusa, same zaś podziały poddał zdecydowanej krytyce. Encyklopedia Biblijna twierdzi, że Apollos nie miał jednak z nimi nic wspólnego, bo gdy wrócił do Efezu, nie chciał już ponownie odwiedzać Koryntu (1 Kor 16,12^[1]), choć Paweł go o to prosił.

Wzmianka o Apollosie znajduje się jeszcze w Tt 3,13^[2].

Według tradycji przytoczonej przez Hieronima (Comment. ad Tit 3,13) Apollos miał później wrócić do Koryntu i zostać tam biskupem. Inne tradycje wczesnego chrześcijaństwa podają, że miał być biskupem w Dyrrhachium, w Epirze Nowym, albo w Cezarei. Niektórzy twierdzą, że mógł być autorem listu do Hebrajczyków – tak mówił np. Marcin Luter.

• Paul Achtemeier (red. naukowa): Encyklopedia Biblijna. Wyd. trzecie poprawione. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "Vocatio", 2004, s. 43, seria: Prymasowska Seria Biblijna. ISBN 83-7146-213-1. (pol.).
• Słownik Postaci Biblijnych. [dostęp 2015-12-26].
• Michał Nowodworski (red.): Encyklopedia Kościelna. T. I. Warszawa: Drukarnia Czerwińskiego i spółki, 1873, s. 337-338.