Austin Russell

Austin Russell w 2018 roku
Data i miejsce urodzenia	14 marca 1995 Newport Beach, Kalifornia
Zawód, zajęcie	przedsiębiorca, wynalazca, były prezes Luminar Technologies
Multimedia w Wikimedia Commons

Austin Russell (ur. 14 marca 1995 w Newport Beach) – amerykański przedsiębiorca, wynalazca i były prezes (CEO) obecnie niewypłacalnej firmy Luminar Technologies.^[1] Luminar specjalizuje się w technologii lidar i percepcji maszynowej, wykorzystywanej głównie w samochodach autonomicznych. W grudniu 2020 roku Luminar wszedł na giełdę Nasdaq, co przejściowo uczyniło Russella miliarderem, choć jego majątek pochodził głównie ze sprzedaży akcji dokonanej przed upadkiem firmy.^[2] W maju 2023 roku Russell rozpoczął negocjacje w sprawie przejęcia większościowego pakietu akcji tygodnika „Forbes”, jednak transakcja upadła w listopadzie tego samego roku, po tym jak Russell nie był w stanie sfinansować transakcji.^[3] W grudniu 2025 roku Luminar ogłosiło upadłość na podstawie rozdziału 11 amerykańskiego prawa upadłościowego, a Russell stał się przedmiotem postępowań sądowych dotyczących obowiązków ujawnienia dokumentów w postępowaniu upadłościowym, zaległej pożyczki osobistej oraz zarzutów związanych z zatrudnieniem.^[4] Jego posiadłość w Pacific Palisades (zakupiona za 83 mln dolarów w 2021 roku) została zniszczona w styczniu 2025 roku podczas pożaru Palisades Fire, a następnie uznana za zagrożenie publiczne (ang. public nuisance).^[5]

Russell dorastał w Newport Beach w Kalifornii.^[6] Według doniesień już w wieku dwóch lat potrafił wyrecytować układ okresowy pierwiastków, a w przedszkolu za swojego idola uważał Billa Gatesa. Gdy miał 13 lat, rodzice odmówili mu kupna telefonu; w ciągu trzech miesięcy przerobił przenośną konsolę Nintendo na prototyp telefonu.^[7] W tym samym wieku złożył swój pierwszy patent, a dwa lata później opracował i opatentował wirtualną klawiaturę podłączaną przez Bluetooth.^[7] Uczęszczał do szkoły St. Margaret’s Episcopal School, którą ukończył w 2013 roku.^[8] W czasie nauki w liceum studiował również w Beckman Laser Institute na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine.^[9] Po maturze rozpoczął studia z fizyki na Uniwersytecie Stanforda, które porzucił po trzech miesiącach, aby skoncentrować się na swojej firmie.^[10]

Russell założył Luminar w 2012 roku, jeszcze w czasie nauki w liceum.^[10] Firma spędziła pierwsze pięć lat w trybie stealth. Zamiast kupować gotowe komponenty, Russell samodzielnie zaprojektował i wytwarzał elementy lidarowe.^[11] W 2013 roku otrzymał stypendium Thiel Fellowship (100 000 dolarów), co pozwoliło mu porzucić studia i zająć się firmą pełnoetatowo.^[12]

3 grudnia 2020 roku Luminar wszedł na giełdę Nasdaq.^[13] Udziały Russella (około jednej trzeciej kapitału) były warte 2,4 mld dolarów, co uczyniło go najmłodszym miliarderzem na świecie, który samodzielnie dorobił się majątku.^[14] Został również przewodniczącym rady dyrektorów.^[13] Choć obecnie nie jest już miliarderem, był najmłodszym miliarderem w historii (w wieku 25 lat), a tytuł ten dzierżył od 2020 do 2022 roku.^[15]

1 lipca 2021 roku Russell sprzedał 10,5 miliona akcji po 21 dolarów za sztukę, uzyskując około 220,5 miliona dolarów przychodu.^[2] Kolejne raporty SEC wskazywały na regularne zakupy akcji w latach 2022–2023, a w maju 2023 roku Russell posiadał około 26,9% kapitału firmy.^[2]

14 maja 2025 roku Luminar ogłosił, że Russell rezygnuje z funkcji prezesa i przewodniczącego rady dyrektorów ze skutkiem natychmiastowym, w następstwie dochodzenia komitetu audytu dotyczącego kodeksu postępowania.^[16]

15 grudnia 2025 roku Luminar ogłosiło upadłość na podstawie rozdziału 11.^[17]

W toku postępowania upadłościowego główne aktywa lidarowe Luminar sprzedano firmie MicroVision, Inc. za 33 miliony dolarów.^[18] Dodatkowo spółka zależna Luminar Semiconductor (LSI) została przejęta przez Quantum Computing Inc. za 110 milionów dolarów.^[19]

W styczniu 2026 roku prawnicy Luminar złożyli wniosek nadzwyczajny, w którym zarzucili Russellowi wielokrotne utrudnianie dostępu do firmowych urządzeń i danych osobowych niezbędnych do oceny roszczeń wobec niego.^[4] Według wniosku pracownicy Russella celowo wprowadzali w błąd śledczych co do jego miejsca pobytu, a ochrona w jego posiadłości miała kilkakrotnie kłamać, że go nie ma w domu. W załączonej wiadomości e-mail prawnik z kancelarii Weil, Gotshal & Manges napisał: „Będzie unikał doręczenia tak długo, jak to możliwe. W rzeczywistości był w domu, gdy próbowano go ostatnim razem, a ochroniarz po prostu skłamał”.^[4]

Russell za pośrednictwem swojego adwokata (Leonarda Shulmana) zapewniał o współpracy, domagając się jednak gwarancji ochrony danych osobowych. Shulman powiedział TechCrunch: „Firma odmówiła, więc zastosujemy się do procedur ustanowionych przez sąd”.^[4] Russell twierdził, że biegły sądowy został wysłany do jego domu „bez zapowiedzi” w Nowy Rok, „gdy spałem”, i zaprzeczył, jakoby nie współpracował.^[4]

23 lipca 2025 roku złożono federalną skargę zbiorową przeciwko Luminar, Austinowi Russellowi i innym członkom zarządu.^[20] Pozew, wniesiony w imieniu inwestorów, którzy nabyli papiery wartościowe Luminar w okresie od 20 marca do 14 maja 2025 roku, zarzuca Russellowi naruszenie sekcji 10(b) i 20(a) Ustawy o Giełdzie Papierów Wartościowych z 1934 roku oraz Reguły 10b-5.^[20] Skarga wskazuje, że Russell składał fałszywe i wprowadzające w błąd oświadczenia na temat perspektyw biznesowych Luminar, jednocześnie zatajając, że jest przedmiotem dochodzenia komitetu audytu rady dyrektorów w związku z jego postępowaniem.^[20] 14 maja 2025 roku Luminar ogłosiło, że Russell zrezygnował z funkcji prezesa, dyrektora generalnego i przewodniczącego rady dyrektorów „ze skutkiem natychmiastowym, po dochodzeniu komitetu audytu dotyczącego kodeksu postępowania i etyki”.^[20]

23 stycznia 2026 roku spółka Crescent Cove Opportunity Lending LLC pozwała Russella w Sądzie Najwyższym hrabstwa Los Angeles o zaległą pożyczkę osobistą.^[21] Sprawa nosi numer 26SMCV00415 i została przydzielona sędzi Lisa K. Sepe-Wiesenfeld.^[21] Russell pożyczył pieniądze od Jun Hong Henga, byłego dyrektora Luminar. Crescent Cove zainicjowała postępowanie egzekucyjne wobec trustów osobistych Russella.^[21]

W maju 2023 roku Russell rozpoczął negocjacje w sprawie nabycia 82% udziałów w tygodniku „Forbes”, wyceniając spółkę na 800 milionów dolarów.^[22] Transakcja miała objąć także pozostałe udziały rodziny Forbes, które nie zostały sprzedane wcześniej inwestorowi z Hongkongu.^[23] Rosyjski oligarcha Magomed Musajew twierdził, że stoi za tą próbą przejęcia.^[24] W listopadzie 2023 roku poinformowano, że umowa upadła, ponieważ Russell nie był w stanie sfinansować transakcji.^[3]

1 stycznia 2022 roku Russell przekazał 4 miliony dolarów na akcję Team Seas, umożliwiając osiągnięcie celu zbiórki (30 milionów dolarów).^[25] W 2021 roku ofiarował 70 milionów dolarów na rzecz Central Florida Foundation, co umieściło go w gronie 50 najhojniejszych filantropów roku.^[26]

• 2017 – „Innovator Under 35” według MIT Technology Review^[27]
• 2018 – lista „30 Under 30” magazynu Forbes^[28]
• 2021 – lista „40 Under 40” tygodnika Fortune^[29]
• 2022 – 41. miejsce na liście Power List magazynu Motor Trend^[30]

W lipcu 2021 roku Russell kupił rezydencję przy 1601 San Onofre Drive w Pacific Palisades (Los Angeles) za 83 miliony dolarów – najdroższą nieruchomość w historii tej dzielnicy.^[5] Dom został wykorzystany jako plan filmowy w czwartym sezonie serialu „Succession” HBO.^[5] Został zniszczony w styczniu 2025 roku podczas pożaru Palisades Fire.^[5] W październiku 2025 roku nieruchomość została uznana za zagrożenie publiczne (ang. public nuisance) z powodu zalegających gruzów. Pełnomocnik Russella, Jon Mansfield, poinformował, że Russell początkowo zrezygnował z rządowego programu usuwania gruzu, obawiając się zniszczenia materiałów budowlanych, a gdy zmienił zdanie (po wycenie prywatnego sprzątania na 500–600 tys. dolarów), było już za późno na ponowną rejestrację.^[5] Nieruchomość ostatecznie weszła w stan przedforeclosure.^[5]

W lutym 2026 roku na aukcji samochodów powypadkowych pojawił się McLaren Elva, który wcześniej należał do Russella.^[31] Pojazd ten (limitowana seria 149 egzemplarzy, nowy o wartości ok. 2 mln dolarów) odniósł uszkodzenia przedniej części oraz układu Active Air Management System.^[31]