Bandera

Ten artykuł dotyczy żeglugi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Brytyjska bandera na okręcie HMS „Victory”

Bandera (z hiszp. Bandera) – podstawowa flaga podnoszona na jednostce pływającej, określająca przynależność państwową statku, w szerszym znaczeniu sama przynależność państwowa (np. statek bandery estońskiej). Bandera ma najczęściej kształt prostokąta, jej kolorystyka, wzór oraz proporcje wymiarów określone są w ustawodawstwie danego państwa[1][2].

Charakterystyka

Bandera jest rodzajem flagi określającym przynależność państwową jednostki pływającej. Często określa jednocześnie charakter statku (handlowy, wojenny itp.). Może zasadniczo różnić się od flagi państwowej, a jej kształt i wygląd muszą być określone w specjalnym rejestrze statków. Uroczyste podniesienie bandery jest związane z przejęciem statku przez armatora i oddaniem do eksploatacji.

Weksylolodzy rozróżniają trzy rodzaje bander:

  • cywilna (symbol ) jednostek handlowych i wycieczkowych
  • państwowa lub rządowa (symbol ) jednostek porządkowych, np. straży przybrzeżnej
  • wojskowa (symbol () jednostek marynarki wojennej

Przykłady bander

Polska bandera

tablica bander
Tablica bander w książeczce marynarza z 1944 roku

Współczesna polska bandera podnoszona na morskich statkach handlowych składa się z dwóch pasów materiału – białego u góry i czerwonego na dole oraz godła Polski znajdującego się na środku białego pasa (jak we "fladze państwowej z godłem Rzeczypospolitej Polskiej"). Polska bandera wojenna jest niemal identyczna jak handlowa z tą różnicą, że na krawędzi części swobodnej ma przedłużoną dolną i górną krawędź tworzące trójkątne wcięcie (jaskółczy ogon). Zmieniają się przy tym proporcje z 5:8 na 5:10,5 (czyli 10:21).

W Rzeczypospolitej przedrozbiorowej polska bandera wojenna przedstawiała Orła Białego na czerwonym tle, statki handlowe nosiły natomiast czerwoną banderę z wizerunkiem ramienia trzymającego pałasz[a][3].

  • Polskie bandery
  • 5:8 Polska flaga państwowa pełniąca rolę bandery na wodach śródlądowych[4]
    5:8 Polska flaga państwowa pełniąca rolę bandery na wodach śródlądowych[4]
  • 5:8 Polska flaga państwowa z godłem pełniąca rolę bandery cywilnej i handlowej na wodach morskich
    5:8 Polska flaga państwowa z godłem pełniąca rolę bandery cywilnej i handlowej na wodach morskich[5], a także jednostek policji na wodach śródlądowych[6]
  • 10:21 Bandera wojenna Polski[7]
    10:21 Bandera wojenna Polski[7]
  • 3:5 Bandera pomocniczych jednostek pływających Polskiej Marynarki Wojennej[8]
    3:5 Bandera pomocniczych jednostek pływających Polskiej Marynarki Wojennej[8]
  • Bandera polska w XVII wieku
    Bandera polska w XVII wieku

Ceremoniał morski

Zgodnie z ceremoniałem morskim, podczas wchodzenia na okręt i opuszczania go, każdy marynarz powinien oddać honor banderze wojennej przez zwrot głowy i salutowanie w jej kierunku w momencie przekraczania burty. Godne zachowanie się przy wchodzeniu i schodzeniu z okrętu, na którym znajduje się bandera wojenna, obowiązuje także osoby cywilne, a od mężczyzn wymagane jest zdjęcie nakrycia głowy[9].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ W języku staropolskim mianem pałasza określano potocznie szereg zróżnicowanych typów bocznej broni białej. W rzeczywistości na banderze przedstawiono broń zbliżoną do tasaka.

Przypisy

  1. ↑ Encyklopedia Żeglarstwa. Jacek Czajewski (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 15. ISBN 83-01-11914-4.
  2. ↑ Andrzej Krupa (red.): Encyklopedia wojskowa: dowódcy i ich armie, historia wojen i bitew, technika wojskowa. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 68. ISBN 978-83-01-15175-1.
  3. ↑ Encyklopedia Orgelbranda, 1899, t. V, s. 425: „(...) Dawna bandera na statkach królewskich i Rzeczypospolitej Polskiej miała orła białego w polu czerwonem; bandery zaś kupieckie polskie miały w takimże polu rękę po ramię, trzymającą dobyty pałasz.”.
  4. ↑ Art. 7 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 (ISAP), z późn. zm.).
  5. ↑ Art. 9 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 (ISAP), z późn. zm.).
  6. ↑ Art. 22a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 (ISAP)).
  7. ↑ Art. 19 ustawy z 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 816 (ISAP)).
  8. ↑ § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 4 maja 2009 r. w sprawie określenia innych znaków używanych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1073 (ISAP)).
  9. ↑ K. Łukasik. Morski ceremoniał. „Bandera”, s. 25, lipiec–sierpień 2006. 

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.