Baptysja

Baptysja
Ilustracja
Baptysja błękitna
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

bobowce

Rodzina

bobowate

Podrodzina

bobowate właściwe

Rodzaj

baptysja

Nazwa systematyczna
Baptisia Vent.
Dec. Gen. Nov.: 9 (1808)[3]
Typ nomenklatoryczny

B. alba (Linnaeus) R. Brown[4]

Synonimy
  • Eaplosia Raf.
  • Lasinia Raf.
  • Pericaulon Raf.
  • Podalyria Lam.
  • Ripasia Raf.[3]
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Baptisia alba

Baptysja[5], bratwa[6][7] (Baptisia Vent.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 18 gatunków[3]. Rośliny te występują we wschodniej Kanadzie oraz wschodniej i środkowej części Stanów Zjednoczonych[3][8]. Rosną na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego kontynentalnego i ciepłego, w prerii i widnych lasach, w miejscach wilgotnych, nad strumieniami i suchych – na piaskach i terenach skalistych[8][6].

Baptysje uprawiane są jako ozdobne (zwłaszcza B. australis), jako okrywowe i wykorzystywane są jako lecznicze (zwłaszcza B. alba[9]). B. tinctoria stosowana była jako roślina barwierska (zamiennik indygowca barwierskiego). Baptysje nie są roślinami pastewnymi – nie są zjadane przez zwierzęta udomowione[8].

Nazwa naukowa utworzona została z greckiego słowa bapto-, báptein oznaczającego „zanurzać” ze względu na zastosowanie tych roślin do barwienia – zanurzanie w barwniku[8].

Morfologia

Pokrój
Okazałe byliny z tęgimi kłączami[7], czasem o krzaczastym pokroju[6]. Zwykle nagie, rzadziej owłosione[10].
Liście
O blaszce trójlistkowej lub pojedynczej. Po wysuszeniu czerwieniejące[7]. Przylistki są wolne, zwykle drobne i odpadające[10].
Kwiaty
Motylkowe, okazałe[10], zebrane we wzniesione grona wyrastające szczytowo[7], rzadziej z kątów liści[10]. Kielich jest trwały, dzwonkowaty, zakończony 4–5 ząbkami, często mniej lub bardziej dwuwargowy[10]. Korony mają różne barwy[7]; są niebieskie, purpurowe, żółte lub białe[6]. Pręcików 10, o wolnych nitkach. Słupek pojedynczy, z górną zalążnią zawierającą liczne zalążki. Szyjka słupka krótka i zagięta, znamię drobne[10].
Owoce
Strąki nieco rozdęte, zawierają nieliczne nasiona (w wyniku aborcji części zarodków)[10].

Systematyka

Pozycja systematyczna

Jeden z rodzajów plemienia Thermopsideae z podrodziny bobowatych właściwych (Faboideae) z rodziny bobowatych (Fabaceae)[11]. Gatunki z tego rodzaju tworzą łatwo mieszańce[8].

Wykaz gatunków[3]

Uprawa

Rozmnażane są głównie z nasion, czasem przez podział kłącza, przy czym jednak z powodu głębokiego systemu korzeniowego odradza się je przesadzać. Na ogół dość mrozoodporne i dobrze znoszące susze letnie. Najlepiej rosną w miejscach nasłonecznionych, na glebie neutralnej i przepuszczalnej[6].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-11-04] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-11-04] (ang.).
  3. ↑ a b c d e Baptisia Vent.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2023-11-04].
  4. ↑ Baptisia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2023-11-04].
  5. ↑ a b c Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 36-37. ISBN 978-83-925110-5-2.
  6. ↑ a b c d e Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  7. ↑ a b c d e f g Słownik botaniczny. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 94. ISBN 83-214-1305-6.
  8. ↑ a b c d e G. P. Lewis, Brian Schrire, Barbara Mackinder, Mike Lock: Legumes of the World. Royal Botanic Gardens, Kew, 2005, s. 265. ISBN 978-1-900347-80-8.
  9. ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 98, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  10. ↑ a b c d e f g John Torrey, Asa Gray, A Flora of North America: Containing Abridged Descriptions of All the Known Indigenous and Naturalized Plants Growing North of Mexico; Arranged According to the Natural System, Tom 1, Wiley & Putnam, 1840, s. 383-384.
  11. ↑ Genus Baptisia Vent.. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2023-11-04]. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.