Bechtel

Bechtel Corporation

Państwo	Stany Zjednoczone
Siedziba	Reston, Wirginia
Data powstania	1898
Forma prawna	spółka prywatna
Prezes	Brendan Bechtel
Udziałowcy	rodzina Bechtel
Zatrudnienie	ponad 50 000 (2025)
Dane finansowe (2024)
Przychody	58,2 mld USD
brak współrzędnych
Strona internetowa

Bechtel (oficjalnie Bechtel Corporation) – amerykańskie przedsiębiorstwo świadczące usługi z zakresu inżynierii, zaopatrzenia, budownictwa (EPC) i zarządzania projektami. Zostało założone w 1898 roku w San Francisco w Kalifornii, a obecnie ma siedzibę w Reston w Wirginii, w obszarze metropolitalnym Waszyngtonu^[1]. W 2022 roku magazyn Engineering News-Record uplasował Bechtel na drugim miejscu wśród największych przedsiębiorstw budowlanych w Stanach Zjednoczonych, za Turner Construction^[2]. Według stanu na maj 2025 roku firma zatrudniała ponad 50 000 pracowników^[3].

Działalność Bechtela rozpoczęła się w 1898 roku, gdy farmer bydła Warren A. Bechtel(inne języki) przeprowadził się z Kansas na Terytorium Oklahomy, by wraz ze swoim zespołem mułów budować linie kolejowe. Przez następne lata rodzina często przeprowadzała się między placami budowy na zachodzie Stanów Zjednoczonych, by w 1904 roku osiąść w Oakland w Kalifornii. W 1906 roku W. A. Bechtel wygrał swój pierwszy podwykonawczy kontrakt na budowę części linii Western Pacific Railroad, a w tym samym roku kupił koparkę parową, stając się pionierem tej technologii. Nazwę „W.A. Bechtel Co.” namalował na boku koparki, praktycznie ustanawiając firmę^[4].

Począwszy od 1919 roku i budowy szosy nad rzeką Klamath w Kalifornii, firma zajmowała się także drogami, mostami i autostradami, a w latach 20. pracowała przy pierwszych projektach hydroenergetycznych dla Pacific Gas and Electric Company w Kalifornii^[4]. W 1925 roku Warren wraz z synami i bratem założył spółkę W.A. Bechtel Company, która stała się wiodącym przedsiębiorstwem budowlanym w zachodnich Stanach Zjednoczonych. W 1929 roku firma rozpoczęła budowę rurociągów i rafinerii dla California Standard Oil Company^[5].

W styczniu 1931 roku Bechtel wraz z innymi przedsiębiorcami utworzył konsorcjum Six Companies, Inc., aby ubiegać się o kontrakt na budowę zapory Hoovera. Konsorcjum wygrało przetarg, a budowa trwała od 1931 do 1935 roku; była to wówczas największa zapora świata i pierwszy „megaprojekt” Bechtela^[6]. Warren Bechtel zmarł niespodziewanie w 1933 roku w Moskwie w podróży służbowej; zastąpili go synowie, a Stephen Bechtel Sr. został szefem firmy i zarządcą projektu zapory.

Podczas II wojny światowej firma zbudowała 560 statków w swoich stoczniach Marinship i Calship, prowadziła też prace nad rurociągami dla departamentu wojny. Stephen Bechtel Sr. rozszerzył działalność na inne kraje i wprowadził pojęcie projektów „pod klucz” (turnkey), obejmujących całość prac od planowania po budowę^[4]. W 1940 roku Bechtel zrealizował swoje pierwsze zadanie poza USA – budowę rurociągu Mene Grande w Wenezueli. W 1947 roku rozpoczął budowę Transarabskiego Rurociągu (Trans-Arabian Pipeline), wówczas najdłuższego naftociągu świata, biegnącego przez Arabię Saudyjską, Jordanię i Syrię do Libanu^[4].

W 1960 roku, po przejściu ojca na emeryturę, stanowisko prezesa przejął Stephen D. Bechtel Jr. W latach 60. i 70. firma uczestniczyła w budowie około 40% elektrowni jądrowych w Stanach Zjednoczonych; w 1968 roku ukończyła wówczas największą amerykańską elektrownię jądrową, San Onofre w Kalifornii^[4]. W 1976 roku firma rozpoczęła pracę przy budowie przemysłowego miasta Jubail w Arabii Saudyjskiej, które rozrosło się z niewielkiej wsi do miasta ponad 250 tys. mieszkańców^[4].

W latach 70. Bechtel realizował także inne megaprojekty, w tym duże lotniska w Arabii Saudyjskiej i metro w Waszyngtonie. W latach 80. kierował zarządzaniem projektem podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles w 1984 roku i budował autostradę Ankara–Gerede w Turcji w 1986 roku. W 1987 roku firma objęła zarządzanie projektem Eurotunelu łączącego Wielką Brytanię z Francją, ukończonego w 1994 roku^[4].

Po latach zawodnych dostaw wody i utraty 40% wody w mieście Cochabamba w Boliwii Bank Światowy naciskał na sprywatyzowanie tamtejszego przedsiębiorstwa wodociągowego. Bechtel (udział 27%) wraz z hiszpańską firmą Abengoa (25%) utworzył konsorcjum Aguas del Tunari, które w 1999 roku wygrało przetarg. Konsorcjum natychmiast podniosło ceny wody o ok. 35%, a po pierwszym miesiącu wzrost dla mieszkańców sięgnął prawie 60%. Kontrakt przyznawał konsorcjum praktycznie monopol na dostawy wody dla milionów ludzi. Wywołało to masowe protesty, którym policja przeciwstawiła się siłą – w wyniku zamieszek spalono budynki rządowe, a setki osób odniosło obrażenia. Kontrakt ostatecznie anulowano.^[7].

Główne biura operacyjne Bechtela znajdują się m.in. w Brisbane, Calgary, Dubaju, Houston, Knoxville, Londynie, Nowe Delhi, Reston, San Francisco, Santiago, Szanghaju, Nairobi, Tajpej i Waszyngtonie^[4]. Siedziba firmy mieści się w Reston, które jest też siedzibą globalnej jednostki operacyjnej oraz jednostki Nuclear, Security & Environmental, a także biurami jednostki Infrastructure. Jednostka Oil, Gas & Chemicals ma siedzibę w Houston^[4].

Firma podzielona jest na jednostki: Energy, Infrastructure, Manufacturing & Technology, Mining & Metals oraz Nuclear, Security & Environmental^[4]. W 2013 roku Bechtel utworzył w Dubaju globalne centrum doskonałości inżynieryjnej, a w 2015 i 2018 roku centra innowacji w Houston, Londynie i Santiago^[4].

Brendan Bechtel jest prezesem i dyrektorem generalnym (CEO) – jest piątym pokoleniem rodziny Bechtel kierującym firmą. Craig Albert pełni funkcję prezesa i dyrektora operacyjnego (COO), a Keith Hennessey dyrektora finansowego (CFO)^[8]. Kilku wysokich rangą menedżerów Bechtela pełniło ważne funkcje w amerykańskim rządzie; w gabinecie Ronalda Reagana znaleźli się dwaj byli pracownicy Bechtela: Caspar Weinberger (sekretarz obrony) i George Shultz (sekretarz stanu)^[4].

W 2017 roku Bechtel zajął ósme miejsce na liście największych amerykańskich spółek prywatnych magazynu Forbes i siódme na liście 25 najważniejszych spółek prywatnych magazynu Fortune. Firma przez 20 lat z rzędu była uznawana przez Engineering News-Record za największego amerykańskiego wykonawcę pod względem przychodów^[4]. W 2024 roku przychody firmy wyniosły 58,2 mld dolarów.

Do najważniejszych projektów Bechtela należą^[4]:

• Elektrownia Jądrowa Lubiatowo-Kopalino – Bechtel w konsorcjum z Westinghouse jest wykonawcą pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalinie^[9].

• Zapora Hoovera (1931–1935) – jeden z największych projektów publicznych w historii USA; pierwszy megaprojekt Bechtela.

• Metro w San Francisco (BART) – inżynieria, projektowanie i budowa systemu transportu publicznego (1964–1976).
• Miasto przemysłowe Jubail – największe miasto przemysłowe na Bliskim Wschodzie; Bechtel nadzorował budowę od połowy lat 70.
• Eurotunel – tunel pod kanałem La Manche łączący Wielką Brytanię z Francją; zarządzanie projektem (1988–1994).
• Renowacja pól naftowych Kuwejtu – po wojnie w Zatoce Perskiej naprawa 749 studni, w tym 650 płonących, w osiem miesięcy.
• Big Dig w Bostonie – najdroższy i najbardziej złożony projekt autostradowy w historii USA (1991–2006).
• High Speed 1 – pierwsza prawdziwie szybka linia kolejowa w Wielkiej Brytanii (ukończona 2007).
• Metro w Atenach – budowa dwóch nowych linii przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w 2004 roku.
• Nowa bezpieczna konfinacja (sarkofag) w Czarnobylu – osłona uszkodzonego reaktora nr 4 elektrowni jądrowej w Czarnobylu (2016).
• Elektrownia jądrowa Watts Bar 2 – ukończenie drugiego bloku (2016).

• Oficjalna strona internetowa