Bischofswerda

Bischofswerda
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo

 Niemcy

Kraj związkowy

 Saksonia

Powiat

Budziszyn

Powierzchnia

46,26 km²

Wysokość

304 m n.p.m.

Populacja (31.12.2013)

 

• liczba ludności

11 605

• gęstość

251 os./km²

Nr kierunkowy

03594

Kod pocztowy

01877

Tablice rejestracyjne

BZ

Plan Bischofswerdy
Położenie na mapie Saksonii
Mapa konturowa Saksonii, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Bischofswerda”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, po prawej znajduje się punkt z opisem „Bischofswerda”
Ziemia51°08′N 14°11′E/51,133333 14,183333
Multimedia w Wikimedia Commons
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa

Bischofswerda (górnołuż. Biskopicy) – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Budziszyn na Górnych Łużycach nad rzeką Wesenitz, położone ok. 33 km na wschód od Drezna i ok. 18 km na zachód od Budziszyna. Siedziba wspólnoty administracyjnej Bischofswerda. W 2013 r. miało 11 605 mieszkańców.

Nazwa

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1227 roku, kiedy to zapisano jej nazwę w formie Biscofiswerde. Nazwa była później notowana także w formach Bischopeswerde (1272), Bischoveswerde (1282), Bischofiswerde (1320), Bisschoffwerde (1411), Bisschoffwarten (1434), Bischwerde (1460), Bischwerdt (1530), Bischoffswerde (1538), Bischoffswerda (1671)[1]. Nazwa górnołużycka pojawiła się w źródłach pisanych pod koniec XVII wieku, po raz pierwszy w 1700 roku, kiedy odnotowano formę Biskopize. Późniejsze zapisy to: Bischkupiza (1761), Biskopicy (1843)[2].

Nazwa miasta złożona jest z określnika Bischof i nazwy pospolitej -werd(a), a oznacza ‘osadę biskupią położoną nad wodą’. Pochodzi od średnio-wysoko-niemieckiego wyrazu pospolitego bischof, czyli ‘biskup’, i nawiązuje do faktu założenia miasta przez biskupów miśnieńskich[2][3]. Rdzeń -werd(a) (staro-wysoko-niemieckie warid, werid, średnio-wysoko-niemieckie wert, -des, werder), czyli ‘wyspa, ostrów, półwysep, brzeg, wyniesiony kawałek lądu pośród mokradeł’, występuje z końcówką -a charakterystyczną dla nazw miejscowych regionu[3]. Górnołużycka nazwa Biskopicy jest odpowiednikiem nazwy niemieckiej i składa się z nazwy pospolitej biskop (dawniej biskup) oraz przyrostka -icy[4].

W językach czeskim i polskim stosowana jest czasem forma Biskupice[5].

Lokalnie miasto funkcjonuje także pod nazwami obocznymi Schibbock, Schiebock, Schiebbock, pochodzącymi od dialektalnego Schiebbock ‘taczka’. Jest to nawiązanie do dawnych targów na miejskim rynku, podczas których pospolicie wykorzystywano te urządzenia[2][4].

Historia

Bischofswerda w 1713 roku

Bischofswerda powstała w końcu XI wieku i swój początek zawdzięczają biskupowi Benonowi z Miśni i prowadzonej przez niego akcji misyjnej. Miastem Bischofswerda była już w 1227 r. W miejscowości zachowały się fragmenty średniowiecznych murów obronnych z basztami. W latach 1429, 1469, 1528 miasto ucierpiało z powodu pożarów. W 1559 Bischofswerda przeszła z rąk diecezji miśnieńskiej pod panowanie Elektoratu Saksonii. Tędy przebiegała jedna z tras przejazdów króla Augusta II Mocnego z Drezna do Warszawy[6]. Pamiątką z tego okresu jest słup dystansowy poczty polsko-saskiej z herbami Polski i Saksonii oraz monogramem króla z 1724 roku. Od 1806 część Królestwa Saksonii. W 1813 r. wielki pożar, wywołany podczas bitwy wojsk rosyjsko-pruskich z Napoleonem, strawił niemal całe miasteczko wraz z jego cennymi archiwami. Obecna zabudowa pochodzi z XIX i XX wieku. W 1871 miasto znalazło się w granicach Niemiec. W kwietniu 1945 r. miasto zostało opanowane przez 2 Armię Wojska Polskiego. W latach 1949–1990 część NRD. Od 1990 w granicach odtworzonego Wolnego Kraju Saksonia Republiki Federalnej Niemiec.

Wśród bardziej interesujących budynków są kościół i ratusz zbudowane wg projektu Gottloba Friedricha Thormeyera.

Dzielnice miasta

  • Belmsdorf (górnołuż. Baldrijanecy)
  • Bischofswerda (Biskopicy) z Pikau (Špikawy)
  • Geißmannsdorf (Dźibrachćicy)
  • Goldbach (Kadłobja)
  • Großdrebnitz (Drjewnica) z Kleindrebnitz (Mała Drjewnica) oraz Neudrebnitz (Nowa Drjewnica)
  • Schönbrunn (Šumborn) z Kynitzsch (Kinič) oraz Neu-Schönbrunn (Nowy Šumborn)
  • Weickersdorf (Wukranćicy)

Zabytki

  • Słup poczty polsko-saskiej z 1724 roku
  • Pomnik księcia warszawskiego i króla saskiego Fryderyka Augusta na Starym Rynku
  • Ratusz
  • Dom biskupi
  • Kościół katolicki pw. św. Benona z lat 20. XX wieku
  • Gmach poczty
  • Dworzec kolejowy

Gospodarka

W mieście rozwinął się przemysł szklarski, maszynowy oraz ceramiczny[7]. W miejscowości jest stacja kolejowa Bischofswerda.

Współpraca

Miejscowości partnerskie:

Galeria

  • Stary Rynek z ratuszem
    Stary Rynek z ratuszem
  • Nowy Rynek
    Nowy Rynek
  • Ulica Dworcowa (Bahnhofstraße)
    Ulica Dworcowa (Bahnhofstraße)
  • Szkoła
    Szkoła
  • Dom biskupi
    Dom biskupi
  • Gmach poczty
    Gmach poczty
  • Słup dystansowy poczty polsko-saskiej
    Słup dystansowy poczty polsko-saskiej
  • Pomnik Fryderyka Augusta
    Pomnik Fryderyka Augusta
  • Kościół św. Benona
    Kościół św. Benona
  • Dworzec kolejowy
    Dworzec kolejowy

Przypisy

  1. ↑ Bischofswerda. Historisches Ortsverzeichnis von Sachsen. [dostęp 2022-08-21]. (niem.).
  2. ↑ a b c Ernst Eichler, Hans Walther: Historisches Ortsnamenbuch von Sachsen. T. I. A – L. Berlin: Akademie Verlag, 2001, s. 75. ISBN 3-05-003728-8.
  3. ↑ a b Ernst Eichler, Hans Walther: Historisches Ortsnamenbuch von Sachsen. T. III. Apparat und Register. Berlin: Akademie Verlag, 2001, s. 103–106. ISBN 3-05-003728-8.
  4. ↑ a b Manfred Niemeyer, Deutsches Ortsnamenbuch, Berlin: Walter de Gruyter GmbH & Co. KG, 2012, s. 71, ISBN 978-3-11-018908-7.
  5. ↑ Krzysztof R. Mazurski, Andrzej Zieliński, Łużyce, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984, s. 39, ISBN 83-03-00772-6.
  6. ↑ » Informacja historycznaDresden-Warszawa [online], www.dresden-warszawa.eu [dostęp 2017-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2015-04-20] (pol.).
  7. ↑ Bischofswerda, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-06-06].

Bibliografia

  • Krzysztof Radosław Mazurski, Andrzej Zieliński, Łużyce, Warszawa: KAW, 1984, ISBN 83-03-00772-6, OCLC 76329792.
  • Statistisches Landesamt des Freistaates Sachsen, Kamenz, 2009
Wspólnota administracyjna Bischofswerda (Verwaltungsgemeinschaft Bischofswerda)
Miasta
Gminy
Powiat Budziszyn (Landkreis Bautzen)
  • Siedziba powiatu: Budziszyn (Bautzen, Budyšin)
Miasta
(Stadt)
Gminy
(Gemeinde)
Wspólnoty administracyjne
(Verwaltungsgemeinschaft)
Związki gmin
(Verwaltungsverband)

herb powiatu Budziszyn

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.