Blue Monday
| Dzień | |
|---|---|
| Znaczenie |
określenie najbardziej depresyjnego dnia w roku |
| Inne nazwy |
Najbardziej depresyjny dzień w roku |
Blue Monday (pol. najbardziej depresyjny dzień w roku[1]) – wprowadzone przez Cliffa Arnalla określenie najbardziej depresyjnego dnia w roku, przypadającego jakoby w trzeci poniedziałek stycznia. Do 2011 był to poniedziałek ostatniego pełnego tygodnia[2].
Pseudonaukowy termin Blue Monday (ang. smutny, przygnębiający poniedziałek) wprowadził w 2005 roku Cliff Arnall – brytyjski psycholog, pracownik Cardiff University. Arnall wyznaczał datę najgorszego dnia roku za pomocą wzoru matematycznego uwzględniającego czynniki meteorologiczne (krótki dzień, niskie nasłonecznienie), psychologiczne (świadomość niedotrzymania postanowień noworocznych) i ekonomiczne (czas, który upłynął od Bożego Narodzenia powoduje, że kończą się terminy płatności kredytów związanych z zakupami świątecznymi).
Algorytm
Stan zdrowia psychicznego według autora tego pomysłu przedstawia matematycznie następujący wzór (pozbawiony sensu z powodu niezgodności jednostek oraz niemierzalności niektórych składowych):
gdzie:
- W – pogoda (ang. weather)
- D – dług, debet (ang. debt)
- d – miesięczne wynagrodzenie
- T – czas od Bożego Narodzenia (ang. time)
- Q – niedotrzymanie postanowień noworocznych
- M – poziom motywacji (ang. motivational)
- Na – poczucie konieczności podjęcia działań (ang. a need to take action)[3]
Wyznaczone daty
Blue Monday, na podstawie wzoru Arnalla, wyznaczono (choć wzór, matematycznie rzecz biorąc, nie pozwala na poprawne wyznaczenie wyniku) na:
- 24 stycznia 2005
- 23 stycznia 2006
- 22 stycznia 2007
- 21 stycznia 2008
- 19 stycznia 2009
- 25 stycznia 2010
- 24 stycznia 2011
- 23 stycznia 2012
- 21 stycznia 2013
- 20 stycznia 2014
- 19 stycznia 2015
- 18 stycznia 2016
- 16 stycznia 2017
- 15 stycznia 2018
- 21 stycznia 2019
- 20 stycznia 2020
- 18 stycznia 2021
- 17 stycznia 2022
- 16 stycznia 2023
- 15 stycznia 2024
- 20 stycznia 2025[4]
- 19 stycznia 2026
W 2011 roku Arnall zmienił sposób wyznaczania Blue Monday, wskazując 17 stycznia jako najgorszy dzień roku. Szybsze nadejście tego dnia (trzeci, a nie czwarty poniedziałek stycznia) umotywował kryzysem finansowym[5].
Wiarygodność i kontrowersje
- Termin Blue Monday uznawany jest za pseudonaukę. Jak odkrył Ben Goldacre, prowadzący w „The Guardian” rubrykę Bad Science, skupiającą się na opisywaniu i demaskowaniu pseudonaukowych odkryć i oszustw, przed publikacją prasową artykułu, agencja reklamowa Porter Novelli skontaktowała się z pokaźną liczbą wykładowców uniwersyteckich, oferując wynagrodzenie w zamian za umieszczenie ich nazwisk w artykule[6].
- The Guardian opublikował także oświadczenie Cardiff University, w którym uczelnia neguje związek Cliffa Arnalla z jakimkolwiek projektem naukowym i podkreśla, że Cliff Arnall jest byłym korepetytorem, który zakończył współpracę z uniwersytetem w lutym, a więc 10 miesięcy przed publikacją artykułu[7].
- Dean Burnett, neurobiolog pracujący na wydziale psychologii Cardiff University, opisał algorytm określający Blue Monday, jako „farsę” zawierającą „bezsensowne pomiary”[8].
Przypisy
- ↑ Dziś „najbardziej depresyjny dzień roku”. Nie dajmy się smutkowi!. TVP Info. [dostęp 2016-01-25].
- ↑ Blue Monday. Hasło reklamowe, które świat wziął na serio [online], tvnmeteoactive.tvn24.pl [dostęp 2016-01-25].
- ↑ Jennifer Carlile, Jan. 24 called worst day of the year [online], NBC News.com, 24 stycznia 2005 [dostęp 2018-01-16] (ang.).
- ↑ Blue Monday i niebezpieczny efekt Golema [online], TVN24, 20 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-20].
- ↑ Dziś najbardziej dołujący dzień roku! Jak się nie dać i być wesołym?. emetro.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-01-18)]. emetro, 16 stycznia 2011.
- ↑ Ben Goldacre: MS = media slut, but CW = corporate whore. The Guardian, 2006-12-16. [dostęp 2013-10-08]. (ang.).
- ↑ Ben Goldacre: How GxPxIxC = selling out to your corporate sponsor. The Guardian, 2006-11-18. [dostęp 2013-10-08]. (ang.).
- ↑ Dean Burnett: Blue Monday: a depressing day of nonsense science (again). The Guardian. [dostęp 2013-10-08]. (ang.).
Bibliografia
- Jan. 24 called worst day of the year – Jennifer Carlile na serwis msnbs.msn.com (ang.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.