Burh^[1.1] – archeologiczne określenie anglosaskich ufortyfikowanych osad lub miejsc warownych budowanych przez władców Wesseksu i Mercji^[1][2][3] z myślą o ochronie okolicznej ludności przed najazdami Skandynawów oraz jako ośrodki konsolidacji władzy królewskiej^[2][4]. Grodziska te powstawały głównie ok. 880 r.^[5][6] za czasów panowania Alfreda Wielkiego, po odniesionym przez niego zwycięstwie nad Duńczykami w Bitwie pod Ethandun^[7][8], jednak dzieło to kontynuowane było przez jego potomków Edwarda Starszego w Wesseksie oraz Ethelfledę w Mercji^[9][10]. Tworzono je w miejscach istotnych strategicznie i ekonomicznie dla obrony królestwa. Ich konstrukcja opierała się na szerokich wykopach oraz wałach ziemnych zwieńczonych murem drewnianym bądź kamiennym, zawierającym system wież obronnych oraz bram umieszczonych na zakończeniu głównych ulic^[11].

Grody te budowane były na bazie istniejących większych osad lub jako fortyfikacje na surowym korzeniu w celu obrony portów i szlaków komunikacyjnych. Oprócz funkcji militarnych skupiały w sobie także funkcje gospodarcze i państwowe, takie jak kuźnie, targi czy mennice^[2]. W ich konstrukcji wykorzystywane bywały pozostałości wcześniejszych umocnień, w tym fortów z epoki żelaza oraz rzymskich^[2][5]. Pierwotnie konstruowane prawdopodobnie wyłącznie jako budowle ziemno-drewniane, z czasem uzyskiwały także elementy kamienne^[2]. Niekiedy podczas przekształcenia wcześniejszej osady w burh zmianie podlegał układ urbanistyczny, jak miało to miejsce w Winchester, którego rzymski układ cardo-decumanus został całkowicie przekształcony tak, aby lepiej dopasować przebieg ulic do nowych umocnień anglosaskich^[2].

Poszczególne burh połączone były ze sobą systemem królewskich dróg herepath(inne języki) [ang.], służących szybkiemu przemieszczaniu się wojsk oraz ewakuacji w czasie jednego dnia okolicznej ludności mieszkającej w promieniu ok. 20 mil od najbliższego grodu^[2]. Grodziska te służyły także jako garnizony wojskowe mające stanowić siły szybkiego reagowania na zagrożenia ze strony Wikingów. Kronika anglosaska wspomina, że król Alfred dzielił swoje wojsko na dwie (lub zależnie od interpretacji — trzy) części, z czego jedna przebywała stale w królewskich burh^[2][5][12]. Dokument Burghal Hidage(inne języki) [ang.], powstały najprawdopodobniej za panowania Edwarda Starszego^[2][5], wymienia w królestwie Wesseksu ponad 30 grodów typu burh, dla których obrony zakładano liczbę zbrojnych odpowiadającą ok. 27 tysiącom łanów, czyli [ang.] hide według anglosaskiego systemu pospolitego ruszenia fyrd^[13].

Ponieważ grody tego typu korespondują z dawnym terytorium królestw Wesseksu i Mercji, znajdują się na obszarze dzisiejszej południowej i środkowej Anglii. Historycznie największymi burh były Winchester, Wallingford oraz Warwick, natomiast za najlepiej zachowane uchodzą Wallingford oraz Wareham^[2]. Wiele z nich rozwinęło się do roli znaczących ośrodków miejskich, w tym m.in. Oxford, Southampton czy Exeter.

Poniższa tabela przedstawia grody typu burh wymienione w Burghal Hidage wraz z odpowiadającą im liczbą hide.