Caraco

Caraco, 1760–1780, Los Angeles County Museum of Art.

Caraco, karako – typ stanika z baskiną i długimi rękawami, klasyfikowany również jako kaftanik[1] lub żakiecik[2]. W polskim stroju XVIII-wiecznym ten element odzieży występował w inwentarzach mieszczańskich pod nazwą karoczko[3].

Granice chronologiczne i zmiany mody

Żakiecik typowy dla stroju mieszczek we Francji został przejęty przez przedstawicielki wyższych warstw społecznych w drugiej połowie lat 60. XVIII wieku[4] i był powszechnie noszony w całej Europie pod wpływem mody francuskiej[5], apogeum popularności osiągając w latach 70. i 80. tego stulecia[4].

W latach 60. i 70. XVIII wieku żakieciki zwykle przypominały formą skrócone do bioder suknie à la française lub à la polonaise. Późniejsza odmiana caraco, zwana pierrot albo juste, była bardziej dopasowana do figury. W latach 80., pod wpływem kreacji scenicznych aktorek grających w "Weselu Figara", w modę weszły bardzo obcisłe warianty z krótką baskiną, zwane à la Figaro i à la Suzanne[4].

Krój stanika

Dopasowany do figury kaftanik poniżej talii przechodził w sfałdowaną baskinę, która zwykle sięgała do połowy bioder[6][5]. Tył stanika mógł być obcisły do pasa (caraco à l’anglaise) lub sfałdowany na plecach (caraco à la française)[2] pomimo dopasowania z przodu i po bokach.

Zbyt duże wycięcie dekoltu przesłaniano częściowo lub całkowicie chustą fichu. Caracos w wersji dworskiej wykańczano obszyciami z falbanek, w tym specjalnym ich typem – marszczonymi z obydwu stron tzw. wodami[5] oraz gazą[4]. Staniki typu caraco posiadały niekiedy sporych rozmiarów kołnierz[3].

Stroje ludowe

Stanik z baskiną typu caraco pozostał częścią prowansalskiego stroju ludowego, utrzymując się w stuleciach XIX i XX[7]. Występował również w ubiorach drobnych mieszczan i chłopów w innych krajach europejskich od końca XVIII aż do XX wieku. Obok gorsetu bez rękawów, cacaro był spotykany w żywieckim stroju ludowym[3].

Przypisy

  1. ↑ Witold Hensel, Jan Pazdur, Historia kultury materialnej Polski w zarysie. Od połowy XVII do końca XVIII wieku, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1978, s. 351.
  2. ↑ a b Ewa Orlińska-Mianowska, Modny świat XVIII i początku XIX w, Olszanica: Wydawnictwo BoSz, 2003, s. 21, 124.
  3. ↑ a b c Magdalena Bartkiewicz, Polski ubiór do 1864 roku, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1979, s. 118.
  4. ↑ a b c d François Boucher, Yvonne Deslandes, Historia mody. Dzieje ubiorów od czasów prehistorycznych do końca XX wieku, Warszawa: Wydawnictwo Arkady,2003, s. 277, 461, il. 570 na s. 276.
  5. ↑ a b c Ewa Szyller, Historia ubiorów, Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Szkolnictwa Zawodowego, 1960, s. 188, 200-203, rys. 173 na s. 200, rys. 175 na s. 202.
  6. ↑ Ewa Szyller, Historyczny rozwój form odzieży, wyd. 6, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1974, s. 82.
  7. ↑ Barbara Bazielich, Stroje ludowe narodów europejskich. Stroje ludowe Europy Południowej i Zachodniej, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1998, s. 106, 127.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.