Cercestis

Cercestis
Ilustracja
Cercestis dinklagei
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

żabieńcowce

Rodzina

obrazkowate

Podrodzina

Aroideae

Rodzaj

Cercestis

Nazwa systematyczna
Cercestis Schott
Oesterr. Bot. Wochenbl. 7: 414 (1857)
Typ nomenklatoryczny

Cercestis afzelli Schott[3]

Synonimy
  • Rhektophyllum N.E.Br.
  • Alocasiophyllum Engl.[4]
Multimedia w Wikimedia Commons

Cercestis Schott – rodzaj wieloletnich, zielnych pnączy lub roślin płożących, należący do rodziny obrazkowatych, liczący 8 gatunków endemicznych dla wilgotnych lasów równikowych tropikalnych rejonów Afryki, od Senegalu do Angoli i Ugandy. Nazwa naukowa pochodzi od mitycznego Kerkestesa, jednego z synów Ajgyptosa[5], lub z greckiego słowa κερκίς (kerkis), oznaczającego tkackie czółenko[6].

Morfologia

Łodyga
Łodyga zielna, długa, płożąca lub pnąca, ukorzeniająca się.
Liście
Ulistnienie skrętoległe. Ogonki liściowe tworzące pochwę liściową, wierzchołkowo kolankowate, o długości od 10 cm (C. kamerunianus) do 30 cm (C. afzelii). Blaszki liściowe z kanałami żywicznymi, lancetowato-sercowate, strzałkowate, oszczepowate, trójlistkowe lub nieregularnie pierzaste. Nerwacja siatkowata.
Kwiaty
Rośliny jednopienne. Pojedynczy kwiatostan, typu kolbiastego pseudancjum, pojawia się w węźle łodygi lub na jej wierzchołku, na krótkiej szypułce. Pochwa kwiatostanu w dolnej części zwinięta, w górnej łódkokształtna lub wklęsła, o długości od 2,5 do 8 cm. Kolba na całej długości pokryta kwiatami płodnymi, w dolnym fragmencie żeńskimi, w górnej męskimi. Zalążnie jednokomorowe, zawierające pojedynczy anatropowy zalążek położony niemal bazalnie. Znamiona słupków siedzące, duże, dyskowate. Kwiaty męskie 2-4-pręcikowe, stłoczone, z siedzącymi podłużno-klinowatymi główkami. Otwierające się przez wierzchołkowy otworek pylniki połączone są szerokim łącznikiem.
Owoce
Eliptyczne lub odwrotnie jajowate, jednonasienne jagody. nasiona eliptyczne, o cienkiej łupinie. Bielmo obfite. Zarodek bardzo mały, usytuowany u podstawy bielma.

Systematyka

Pozycja według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)
Należy do plemienia Culcasieae, podrodziny Aroideae, rodziny obrazkowatych, rzędu żabieńcowców w kladzie jednoliściennych[2][7].
Pozycja rodzaju w systemie Reveala z roku 2007 (2010)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist, Takht. & Zimmerm. ex Reveal), podgromada Magnoliophytina (Frohne & U. Jensen ex Reveal), klasa Magnoliopsida (Brongn.), podklasa żabieńcowe (Alismatidae Takht.), nadrząd obrazkopodobne (Aranae Thorne ex Reveal), rząd obrazkowce (Arales Juss. ex Bercht. & J. Presl), rodzina obrazkowate (Araceae Juss.)[8][9].
Pozycja rodzaju według Crescent Bloom (system Reveala z lat 1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina (Frohne & U. Jensen ex Reveal), klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa obrazkowe (Aridae Takht.), nadrząd obrazkopodobne (Aranae Thorne ex Reveal), rząd obrazkowce (Arales Dumort.), rodzina obrazkowate (Araceae Juss.)[10].
Gatunki[4]

Zastosowanie

Rośliny jadalne
W Gabonie młode liście i kwiatostany gatunku Cercestis mirabilis są spożywane jako warzywa[11].
Rośliny lecznicze
Liście gotowane z masłem otrzymywanym z orzechów rośliny Baillonella toxisperma oraz nieznanym gatunkiem grzyba są w Gabonie stosowane w razie kolki lub problemów wątrobowych. W Kongo sok z liści tej rośliny zmieszany z kaolinem, pieprzem melegueta i solą kamienną spożywany jest w razie problemów z sercem oraz przeciwwymiotnie[11].
Inne zastosowania
Włókniste łyko korzeni tej rośliny jest używane jako żyłka do łowienia ryb[11].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-20] (ang.).
  3. ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-05-29]. (ang.).
  4. ↑ a b R. Govaerts i D.G. Frodin, World Checklist and Bibliography of Araceae (and Acoraceae), Kew: The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew, 2002, s. 1-560 [dostęp 2010-05-30] (ang.).
  5. ↑ Umberto Quattrocchi: CRC world dictionary of plants names: common names, scientific names, eponyms, synonyms, and etymology. Boca Raton: CRC Press, 1999. ISBN 0-8493-2673-7.
  6. ↑ D. Gledhill: The names of plants. Cambridge [etc]: Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-521-86645-3.
  7. ↑ L.I. Cabrera et al. Phylogenetics relationships of aroids and duckweeds (Araceae) inferred from coding and noncoding plastid DNA. „American Journal of Botany”. 95(9), s. 1153–1165, 2008. (ang.). 
  8. ↑ James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families. 2008-03-29. [dostęp 2010-05-29]. (ang.).
  9. ↑ James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. 2010-05-20. [dostęp 2010-05-30]. (ang.).
  10. ↑ Crescent Bloom: Hierarchical position of the Genus Cercestis. The Compleat Botanica. [dostęp 2010-05-30]. (ang.).
  11. ↑ a b c G.J.H. Grubben i O.A. Denton (red.): Plant Resources of Tropical Africa 2. Vegetables. Wageningen: PROTA Foundation, 2004.

Bibliografia

  • N.E. Brown. Aroideae. „Flora of Tropical Africa”. 8, 1902. W.T. Thiselton-Dyer. Londyn. (ang.). 

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.