Chnum

Chnum
W9wC4
bóg Górnego Egiptu, zachodzącego słońca, stwórca ludzi, dawca wody i opiekun wylewów Nilu, patron garncarzy
Ilustracja
Występowanie

mitologia egipska

Wcielenie zwierzęce

baran

Siedziba

Elefantyna

Teren kultu

starożytny Egipt

Szczególne miejsce kultu

Elefantyna

Rodzina
Żona

Satis, Heket (w Antinoe)

Dzieci

Anukis

Multimedia w Wikimedia Commons

Chnum – w mitologii egipskiej jeden z bogów Górnego Egiptu, patron garncarzy[1][2] i zachodu słońca, uważany za stwórcę ludzi.

Czczony już w czasach Starego Państwa jako lokalne bóstwo wyspy Elefantyny[3], następnie jego kult rozpowszechnił się na cały Górny Egipt i Nubię. Jego żoną była bogini Satis, a córką Anuket[4] (tzw. triada elefantyjska)[potrzebny przypis]. W Esnie czczono go wraz z dwiema boginiami uznawanymi za jego żony: Menhit i Nebtuu oraz jego dziećmi: Neit i Heka[5]. Z kolei w ośrodku kultu w Antinoe czczony był razem z Heket, która była tam uważana za jego małżonkę. Od V dynastii (zgodnie z teorią heliopolitańską) łączony był ze Słońcem (Ra), występując pod imieniem Chnum-Re.

Stwórca ludzi, miał na kole garncarskim ulepić człowieka wraz z jego ka i inne stworzenia. Uważany był także za dawcę wody i opiekuna wylewów Nilu.

W sztuce staroegipskiej wyobrażano go przy kole garncarskim[6], sceny takie pojawiły się za czasów XVIII dynastii. Wyobrażany był też jako długorogi baran lub mężczyzna z głową barana[1].

Olbrzymią świątynię Chnuma wzniesiono na wyspie Elefantynie w czasach Nowego Państwa[7][8], a kolejną w tej samej epoce w Esnie[5][9]. Świątynię Chnuma zbudowała faraon Hatszepsut w Kumma w Nubii[10]. Ponadto na Elefantynie odkryto cmentarzysko świętych zwierząt Chnuma – baranów[11].

Tę sekcję należy dopracować:
od 2021-01 → sformatować tekst (pomoc: podział na sekcje, tabele, wzory).
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

Przypisy

  1. ↑ a b Dembska, hasło Chnum
  2. ↑ Wilson H., 1999: Lud faraonów. Państ. Inst. Wydawniczy, Warszawa, s. 5, 7
  3. ↑ Grimal N., 2004: Dzieje starożytnego Egiptu, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, strona 161. ISBN 83-06-02917-8
  4. ↑ Dembska Albertyna, 1995: Kultura starożytnego Egiptu: słownik, hasło Chnum. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
  5. ↑ a b Dembska, hasło Esna
  6. ↑ Wilson s. 5
  7. ↑ Dembska, hasło Elefantyna
  8. ↑ B.J. Kemp, 2009: Starożytny Egipt. Anatomia Cywilizacji, PIW Warszawa, strona 232
  9. ↑ Owen Jarus, Gorgeous paintings of ancient Egyptian goddesses revealed under layers of bird poop [online], livescience.com, 24 maja 2022 [dostęp 2022-05-27] (ang.).
  10. ↑ Grimal s. 219
  11. ↑ Kemp s. 432, 4334
Bogowie starożytnego Egiptu
W systemie heliopolitańskim
W systemie hermopolitańskim
W systemie memfickim
Pozostałe bóstwa

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.