Cuberdon (l.mn. cuberdons) – tradycyjny belgijski purpurowy słodki cukierek malinowy mający kształt stożka o lekko twardej cienkiej skórce z gęstym syropem w środku^[1][2][3], którego obowiązkowym składnikiem jest guma arabska.

Cukierek został wynaleziony przez aptekarza z Gandawy. Według oryginalnej receptury jest produkowany w fabryce cukierniczej w Eeklo^[4].

Nieoficjalnie cukierek nazywany jest także „nosem” (flam. neus) ze względu na swój kształt. Inne nazwy to Gentse neus (nos gandawski), topneus, tsoepke, tjoepke lub neuzeke (nosek)^[3][5]. Znany jest również jako „kapelusz księdza” (fr. chapeau-de-curé lub chapeau-de-prêtre)^[6].

Dokładne pochodzenie nazwy cukierków, jak i ich receptury, nie jest znane^[7].

Można spotkać się z twierdzeniem, że receptura cukierków cuberdons powstała przez przypadek w 1873 roku, gdy aptekarzowi De Vynck z Gandawy nie udał się przygotowywany syrop przeciwkaszlowy z gumą arabską jako środkiem zagęszczającym i wyrzucił go do kubła, w którym były resztki mąki, albo że wyrzucił pozostałości po produkcji syropu. Następnego dnia zauważył, że syrop stwardniał, lecz po przełamaniu był w środku płynny. Aptekarz postanowił zachować i udoskonalić recepturę, po czym zaczął sprzedawać produkt jako słodycze: twarde na zewnątrz z gęstym syropem w środku^[3][6].

Od 1954 roku fabryka cukiernicza Geldhof z Eeklo produkuje cukierki według starej receptury, spisanej przez Antoinego Geldhofa, założyciela firmy, którego nauczył robienia cuberdons wnuk wynalazcy tych cukierków w 1939 roku w cukierni w Gandawie, gdzie 14-letni wówczas Geldhof rozpoczął naukę zawodu^[3][8].

Fabrykant Confiserie 2000 z Evergem posługuje się przepisem uzyskanym w końcu lat 70. XX wieku, następnie dopracowanym i udoskonalonym przez tę firmę^[7].

Cukierki cuberdons produkowane przez Geldhof Confiserie z Eeklo zostały w 2009 roku uznane przez Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) za flamandzki produkt lokalny^[3].

Cukierki są dostępne prawie wyłącznie w Belgii i nie są eksportowane ze względu na ograniczony termin przydatności do spożycia^[5]. Można je kupić na targach, jarmarkach, imprezach i w wybranych sklepach cukierniczych^[7] oraz niektórych sieciach handlowych^[6]. Fabryka cukiernicza Geldhof z Eeklo produkuje dziennie około 8 ton cuberdons^[9].

Tradycyjne cuberdons mają fioletowy kolor i są o smaku malinowym. Współcześnie na rynku dostępne są również inne warianty smakowe: truskawkowy, jabłkowy, amaretto, czekoladowy^[5] czy cytrynowy i pomarańczowy^[4]. W sumie można spotkać w handlu 30 różnych wariantów smakowych^[9]. Cuberdons są dostępne w dwóch rozmiarach: większe i mniejsze^[8]. Większe mają 3,5 cm wysokości i ważą około 20 gramów, mniejsze mają 3 cm wysokości i ważą 12 gramów^[4].

Cukierki mogą być wykorzystywane jako jeden ze składników do przygotowywania deserów^[7].

W handlu znajduje się także syrop oraz posypka o smaku cuberdons do garnirowania deserów^[8].

Zobacz multimedia związane z tematem: Cuberdon

Tradycyjne cukierki cuberdons są wytwarzane z cukru, syropu glukozowego, wody, gumy arabskiej, skrobi i naturalnego aromatu malinowego, który nadaje im charakterystyczny fioletowy kolor (obok innych substancji barwiących tj. E120, E153 czy współcześnie także dodawanego syntetycznego barwnika E131^[6]) i owocowy smak^[5]. Masa cukrowa łączona jest za pomocą gumy arabskiej, pochodzącej z Sudanu^[3][5]. Guma musi zostać upłynniona i gotowana z cukrem w kadziach. Gotowym syropem wypełniane są stożkowate otwory odciśnięte w mące, a następnie przez wiele godzin ma miejsce proces powolnego pieczenia w piecu o niewysokiej temperaturze^[9]. Po 6 dniach w piecu cukierki są gotowe^[10]. Dokładna receptura i technologia produkcji jest przez wytwórców objęta tajemnicą^[5].

Termin przydatności do spożycia wynosi zaledwie 8 tygodni, gdyż syrop w środku ulega scukrzeniu w ciągu kilku tygodni^[3][5]. Początkowo cieniutka skórka staje się wraz z upływem czasu coraz grubsza^[7]. Najlepiej jest degustować cuberdons, gdy są jak najświeższe^[7]. Niemniej jednak cukierki można spożywać do roku od terminu ich wyprodukowania^[9]. Cukierki należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze pokojowej, a nie w lodówce^[4].