Czarnouch

Czarnouch
Chaetoptila angustipluma[1]
(Peale, 1848)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

reliktowce

Rodzaj

Chaetoptila[2]
P. L. Sclater, 1871

Gatunek

czarnouch

Synonimy
  • Entomiza angustipluma Paele, 1848[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Czarnouch[5] (Chaetoptila angustipluma) – gatunek wymarłego hawajskiego ptaka z rodziny reliktowców (Mohoidae), który wyginął około 1859 roku. Liczebność czarnoucha malała jeszcze przed odkryciem Wysp Hawajskich przez Europejczyków. Prawdopodobnie nawet rdzenni Hawajczycy nie znali dobrze tego gatunku ptaka. Pióra czarnoucha nie były wykorzystywane do produkcji wyrobów, jak również nie wspominały o nim pieśni i legendy.

Jedynie cztery wypchane okazy tego gatunku, odłowione pomiędzy 1840 a 1859 rokiem, znajdują się obecnie w zbiorach muzealnych. Wszystkie pochodzą z wyspy Hawaiʻi, ale szczątki subfosylne odnaleziono też na innych Wyspach Hawajskich – Oʻahu i Maui[6].

Dokładna przyczyna wymarcia czarnoucha jest nieznana, jednak do głównych zagrożeń tego ptaka należały: wylesianie jego naturalnych siedlisk, introdukowane drapieżniki oraz polowania[4][6].

Morfologia

Chaetoptila angustipluma był dużym ptakiem, o długości ciała około 33 cm. Miał lekko zakrzywiony dziób, którego używał do pobierania nektaru z kwiatów roślin. Od innych gatunków z rodziny Mohoidae czarnoucha odróżniały czarne paski na przodzie głowy. Pióra podobne do włosów lub sierści znajdowały się na głowie i piersi.

Systematyka

Czarnouch jest jedynym przedstawicielem rodzaju Chaetoptila, który do niedawna klasyfikowany był przeważnie w rodzinie miodojadów (Meliphagidae). Badania przeprowadzone w 2008 roku, mające na celu analizę filogenetyczną DNA muzealnych okazów wykazały, że rodzaje Moho i Chaetoptila nie należą do rodziny Meliphagidae, lecz są bliżej spokrewnione z jemiułoszkami i palmowcem. Pokrewieństwo genetyczne wskazuje, że najbardziej podobne są do jedwabniczków. Hawajskie miodojady (Mohoidae) nie ewoluowały od podobnie wyglądających australijskich miodojadów, lecz stanowią przykład konwergencji[7]. Autorzy zaproponowali, aby na podstawie uzyskanych wyników badań dla tych dwóch wymarłych rodzajów ptaków utworzyć rodzinę Mohoidae[8].

Przypisy

  1. ↑ Chaetoptila angustipluma, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Chaetoptila, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2012-08-02] (ang.).
  3. ↑ Czarnouch (Chaetoptila angustipluma) (Peale, 1848). Avibase. [dostęp 2012-08-02].
  4. ↑ a b Chaetoptila angustipluma, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Mohoidae Fleischer, James & Olson, 2008 - reliktowce - O-os and kioea (wersja: 2019-05-01). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-12-06].
  6. ↑ a b Species factsheet: Chaetoptila angustipluma. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-12-24]. (ang.).
  7. ↑ Irby J. Lovette. Convergent Evolution: Raising a Family from the Dead. „Current Biology”. 18 (24), s. R1132–R1134, 2008-12-23. Cell Press. DOI: 10.1016/j.cub.2008.11.006. PMID: 19108768. (ang.). 
  8. ↑ Robert C. Fleischer, Helen F. James, Storrs L. Olson. Convergent Evolution of Hawaiian and Australo-Pacific Honeyeaters from Distant Songbird Ancestors. „Current Biology”. 18 (24), s. 1927–1931, 2008-12-11. Cell Press. DOI: 10.1016/j.cub.2008.10.051. PMID: 19084408. (ang.). 

Bibliografia

  • Irby J. Lovette. Convergent Evolution: Raising a Family from the Dead. „Current Biology”. 18 (24), s. R1132–R1134, 2008-12-23. Cell Press. DOI: 10.1016/j.cub.2008.11.006. PMID: 19108768. (ang.). 
  • Robert C. Fleischer, Helen F. James, Storrs L. Olson. Convergent Evolution of Hawaiian and Australo-Pacific Honeyeaters from Distant Songbird Ancestors. „Current Biology”. 18 (24), s. 1927–1931, 2008-12-11. Cell Press. DOI: 10.1016/j.cub.2008.10.051. PMID: 19084408. (ang.). 

Linki zewnętrzne

Wymarłe ptaki holocenu
  • Ptaki żyjące w holocenie, wymarłe po roku 1500
Gatunki uznane przez IUCN
Kazuarowe
Perkozowe
Rurkonose
Głuptakowe
Pelikanowe
Blaszkodziobe
Dzięciołowe
Sokołowe
Grzebiące
Żurawiowe
Siewkowe
Gołębiowe
Papugowe
Kukułkowe
Szponiaste
Sowy
Krótkonogie
Dzioborożcowe
Wróblowe
Gatunki nieuznane przez IUCN
  1. ↑ a b c d e f Takson uznany za podgatunek na Kompletnej liście ptaków świata

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.