Delatyn

Delatyn
Делятин
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Ukraina

Obwód

 iwanofrankiwski

Rejon

nadwórniański

Populacja (2022)

 

• liczba ludności

8213[1]

Nr kierunkowy

3475

Kod pocztowy

78442

Położenie na mapie hromady Delatyn
Mapa konturowa hromady Delatyn, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Położenie na mapie obwodu iwanofrankiwskiego
Mapa konturowa obwodu iwanofrankiwskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Położenie na mapie rejonu nadwórniańskiego
Mapa konturowa rejonu nadwórniańskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Ziemia48°31′43″N 24°37′25″E/48,528611 24,623611
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Delatyn[2] (ukr. Делятин) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie nadwórniańskim, do 1945[3] miasto w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie nadwórniańskim.

W granicach Delatyna znajduje się dawniej wieś Łuh.

W miejscowości jest stacja kolejowa Delatyn.

Walory uzdrowiskowe

Delatyn leży niedaleko Nadwórnej, nad Prutem, u wschodniego przedproża pasma Gorganów. Klimat ma bardzo łagodny, z małą ilością opadów i dużym nasłonecznieniem. W początkach XX wieku był popularną miejscowością uzdrowiskową[4]. Lekarz uzdrowiska, Aleksander Harasowski, wydał w 1910 broszurę o warunkach balneologicznych Delatyna[5].

Historia

Prywatna wieś szlachecka prawa wołoskiego, położona była w ziemi halickiej województwa ruskiego[6].

W okresie międzywojennym miasto znajdowało się w powiecie nadwórniańskim, w województwie stanisławowskim w Polsce. W 1921 roku w mieście mieszkało 3513 Rusinów, 1576 Żydów i 875 Polaków[7]. Do 17 września 1939 garnizon macierzysty Batalionu KOP „Delatyn”. Od września 1939 do 1941 miasto znalazło się pod okupacją sowiecką, a później od 1941 do 1944 pod okupacją niemiecką.

Podczas wojny ukraińscy nacjonaliści zabili 18 polskich mieszkańców[7]. Od jesieni 1941 do jesieni 1942 Niemcy dokonali eksterminacji ludności żydowskiej w liczbie ponad 2 tysiące. W kilku egzekucjach w lesie Wilchowiec zabito od 1718 do 1950 osób, pozostałych deportowano do Stanisławowa i Lwowa. Ukrywający się w lasach Żydzi dołączyli w lipcu-sierpniu 1943 do rajdującego w okolicy partyzanckiego zgrupowania Sydora Kowpaka[8].

Ponownie zajęty przez wojska radzieckie 26 lipca 1944[9], rok później przekazany Ukraińskiej SRR. W końcu września 1944 w okolicach Delatyna toczyły się ciężkie walki z wojskami niemieckimi.

Rosyjskie siły zbrojne twierdziły, że 19 marca 2022 r. podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej po raz pierwszy w historii użyły w walce hipersonicznych pocisków rakietowych Ch-47M2 Kindżał do wycelowania w magazyn wojskowy w Delatynie[10][11].

  • Archiwalne widoki Delatyna
  • Widok ogólny, około 1930
    Widok ogólny, około 1930
  • Ratusz, 1927
    Ratusz, 1927
  • Główna ulica, 1939
    Główna ulica, 1939
  • Dworzec kolejowy, około 1930
    Dworzec kolejowy, około 1930
  • Szkoła powszechna, przed 1939
    Szkoła powszechna, przed 1939
  • Zakład kąpielowy, 1929
    Zakład kąpielowy, 1929
  • Sąd powiatowy
    Sąd powiatowy
  • Wiadukt na Lubiżnej
    Wiadukt na Lubiżnej

Zabytki

Osoby urodzone w Delatynie

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Delatynie.

Przypisy

  1. ↑ http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf
  2. ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104 (ISAP)).
  3. ↑ Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5 (ISAP)).
  4. ↑ Andrzej Kierzek, Jadwiga Kuciel-Lewandowska, Małgorzata Paprocka-Borowicz, Jacek Kotula, Delatyn – zdrojowisko na kresach południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne”, 4 (2), 2014, s. 184, ISSN 2082-9876 [dostęp 2020-06-13]. (spis treści)
  5. ↑ Aleksander Harasowski, Delatyn: Miejscowość klimatyczna i kąpielowa w Galicyi, Lwów: nakładem Drukarni Józefa Chęcińskiego, 1910, s. 14 [dostęp 2020-06-13].
  6. ↑ Grzegorz Jawor, Osady prawa wołoskiego i ich mieszkańcy na Rusi Czerwonej w późnym średniowieczu, Lublin 2000, s. 81.
  7. ↑ a b Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Eugeniusz Różański, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w Województwie Stanisławowskim 1939–1946, Wrocław: ALTA 2, 2008, s. 335, ISBN 978-83-85865-13-1, OCLC 261139661.
  8. ↑ Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 258
  9. ↑ ВОВ-60 – Сводки. [dostęp 2009-08-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-10)].
  10. ↑ Russia uses advanced hypersonic missiles in Ukraine for the first time [online], Times of Malta [dostęp 2022-11-21] (ang.).
  11. ↑ Ukraine Update: Zelenskiy Says Some Opposition Parties Suspended, „Bloomberg.com”, 19 marca 2022 [dostęp 2022-11-21] (ang.).
  12. ↑ Władysław Łoziński, Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, 1903, s. 98

Linki zewnętrzne

Powiat nadwórniański (1920–1939)
Przynależność wojewódzka
Miasta / Prawa miejskie (1920–34 →)
Miasteczka (1920–34)
Gminy miejskie (1920–39 →)
Gminy wiejskie zbiorowe
(1934–39 →)
Powiat stanisławowski (1920–39 i 1941–44) (► GG)
Przynależność wojewódzka
Miasta / Prawa miejskie (1920–34 →)
Miasteczka (1920–34)
Gminy miejskie (1920–39 →)
Gminy wiejskie zbiorowe
(1934–39 →)
Gminy (← 1941–44 →)
Miejskie[B]
Wiejskie[C][B]
  1. ↑ podczas wojny pozbawione praw miejskich
  2. ↑ a b strzałki wsteczne dotyczą stanu z 1939
  3. ↑ kursywą opisano gminy utworzone przez władze hitlerowskie
Osiedla typu miejskiego obwodu iwanofrankiwskiego

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.