ELC AMX

Czołg ELC AMX bis w Musée des Blindés
Dane podstawowe
Państwo	Francja
Producent	AMX
Typ pojazdu	czołg lekki
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	2
Historia
Prototypy	1956
Egzemplarze	2 prototypy
Dane techniczne
Silnik	SOFAM 8Gxb
Transmisja	mechaniczna
Pancerz	grubość: 10–14 mm
Długość	4,97 m
Szerokość	2,24 m
Wysokość	1,58 m
Masa	6,7 t
Osiągi
Prędkość	65 km/h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 działo kaliber 90 mm D 914 (zapas amunicji – 60 szt.)
Multimedia w Wikimedia Commons

ELC AMX – prototyp francuskiego czołgu lekkiego z okresu po II wojnie światowej. Choć pojazd miał zastąpić serię AMX-13, ostatecznie nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.

W 1955 roku Francuskie Ministerstwo Obrony rozpoczęło projekt ELC (Lekki Pojazd Bojowy, fr. Engin Léger de Combat)^[1]. Celem prac było stworzenie serii lekkich pojazdów bojowych, które można by transportować drogą powietrzną, we wnętrzu samolotów transportowych^[2]. Owocem projektu ELC były dwa projekty oparte na tym samym podwoziu zaprojektowane w zakładach Hotchkiss: niszczyciela czołgów ELC EVEN oraz lekkiego czołgu ELC AMX^[2].

Pierwszy prototyp o masie ok. 8,8 tony wykorzystywał podwozie o czterech kołach jezdnych, pochodzące z produkowanej od 1952 tankietki transportowej Hotchkiss CC-2^[1][2], dzięki czemu posiadał wyjątkowo niską sylwetkę^[1]. Inaczej niż w większości współczesnych czołgów, całą załogę stanowiło dwóch ludzi: mechanik-kierowca oraz dowódca-strzelec-ładowniczy^[1]. Obaj siedzieli w wieży, po obu stronach działa, pod osobnymi włazami umieszczonymi w dachu wieży^[1][2].

Przetestowano na nim kilka różnych wież^[2], ostatecznie zdecydowano się na tę uzbrojoną w 90 mm działo D914 wyposażone w hamulec wylotowy^[1]. Ze względu na ograniczony rozmiar pojazdu, a co za tym idzie niewielką przestrzeń wewnętrzną, wieża pojazdu mogła obracać się o 360°, ale jedynie podczas postoju pojazdu^[1][2]. W trakcie jazdy możliwość dostosowania kierunku strzału poprzez obrót działem była bardzo ograniczona^[1], podobnie jak w niszczycielach czołgów z czasów II wojny światowej^[2]. Poza tym pojazd wyposażony był w wyrzutniki granatów dymnych^[1].

Po testach pierwszego prototypu w 1957 zdecydowano się na zamówienie kolejnego, o masie zaledwie ok. 6 ton, tym razem z przeprojektowanym i nieco wydłużonym podwoziem o pięciu kołach jezdnych^[1]. Tak skonfigurowany pojazd zyskał miano ELC AMX Bis, jego prototyp ukończono w 1961^[2].

Pojazd był szczytowym osiągnięciem w dziedzinie tzw. miniczołgu, czyli niewielkiego pojazdu, którego zadaniem jest wsparcie piechoty i jej pojazdów^[3]. Jednak po testach kilku różnych wariantów uzbrojenia (m.in. dział 90 mm i działek 30 mm), francuskie władze wojskowe uznały, że koncepcja tak lekkiego czołgu z założenia ustępuje typowym czołgom i jako taka jest nieperspektywiczna^[3]. Dlatego projekt skasowano^[3], a żadna z wersji pojazdu nigdy nie weszła do produkcji seryjnej.

Jedyny zachowany egzemplarz czołgu ELC AMX w wersji Bis znajduje się w Musée des Blindés we francuskim Saumur^[2][1].

Pojazd ELC AMX Bis jest jednym z czołgów dostępnych w grze komputerowej World of Tanks^[1] oraz War Thunder^[4].

• RogerR. Avignon RogerR. i inni, 1955 ELC AMX, [w:] AntoineA. Misner (red.), Chars français sur le net, Mulhouse: association de droit local „Chars français sur le net”, 2015 [dostęp 2015-05-09]  (fr.).
• RomanR. Dżerelejko RomanR., ELC AMX – пара прототипов одного танка, VadimV. Smirnov (red.), „Военное обозрение”, 14 lipca 2012 [dostęp 2015-05-09]  (ros.).
• Richard M.R.M. Ogorkiewicz Richard M.R.M., Mechanized Infantry, „Military Review: Professional Journal of the US Army”, John H. Cushman, Glenn McCue, LIV (8), Fort Leavenworth, KS, sierpień 1974, s. 67–74, ISSN 0026-4148 [dostęp 2015-05-09]  (ang.).