Elian

Elian (Klaudiusz Elian), Claudius Aelianus Praenestinus, gr. Κλαύδιος Αἰλιανός Klaúdios Ailianós (ur. ok. 175 w Praeneste, zm. ok. 235 w Rzymie) – rzymski pisarz i nauczyciel retoryki[1].
Był uczniem sofisty Pauzaniasza z Cezarei[2]. W rodzinnym mieście piastował godność arcykapłana[1][3]. Działał w czasach Septymiusza Sewera i prawdopodobnie przeżył Heliogabala zmarłego w 222. Po grecku mówił tak biegle, że nazwano go „miodoustym” (gr. μελίγλωσσος, meliglossos); choć Rzymianin, preferował greckich autorów i pisał nieco archaizowaną greką – według Flawiusza Filostrata „nie gorzej od rodowitych Ateńczyków” (Żywoty sofistów II, 31)[potrzebny przypis].
Do jego głównych dzieł należą: De natura animalium (Περὶ ζῴων ἰδιότητος) i Varia historia (Ποικίλη ἱστορία) czyli O właściwościach zwierząt i Opowiastki rozmaite. Pierwsze to opowieści o niezwykłych cechach i zaletach zwierząt, zawarte w 17 księgach, drugie to ujęte w 14 księgach anegdoty historyczne i przyrodnicze pochodzące z zaginionej literatury wcześniejszej. Oprócz szerokiej wiedzy tematycznej dają one wgląd w zakres poznania świata grecko-rzymskiego[1][2]. Elian jest ponadto autorem zbioru 20 utworów epistolarnych, zatytułowanego Listy wieśniaków (Epistulae rusticae, gr. Ἐπιστολαὶ ἀγροικικαί)[1], mającego szczególną wartość dzięki licznym cytatom z niezachowanych dzieł starszych autorów[2]. Za zaginione uważa się jego niektóre pisma o charakterze filozoficznym (np. o opatrzności) oraz pamflet na Heliogabala[1].
Polskie przekłady utworów opublikowane przez wydawnictwo Prószyński i S-ka w serii „Biblioteka antyczna”[4]:
- O właściwościach zwierząt, tłum. Anna M. Komornicka, Warszawa 2005;
- Opowiastki rozmaite i Listy wieśniaków, tłum. Małgorzata Borowska, Warszawa, 2005.
Przypisy
- ↑ a b c d e Słownik pisarzy antycznych (red. A. Świderkówna). Warszawa: Wiedza Powszechna, 2001, s. 34.
- ↑ a b c Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Z. Piszczek). Warszawa: PWN, 1983, s. 222.
- ↑ Słownik pisarzy świata (red. Julian Maślanka). Kraków: Zielona Sowa, s. 254.
- ↑ Strona internetowa serii.
Bibliografia
- Słownik pisarzy antycznych (pod red. Anny Świderkówny). Warszawa: Wiedza Powszechna, 2001, ISBN 83-214-1199-1
- Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (pod red. Zdzisława Piszczka). Wyd. 5. Warszawa: PWN, 1983, ISBN 83-010-3529-3
- Słownik pisarzy świata (pod red. J. Maślanki). Kraków: Zielona Sowa, ISBN 83-738-9209-5
Linki zewnętrzne
- De natura animalium at LacusCurtius – kompletne tłumaczenie łacińskie
- De natura animalium – tekst grecki
- De natura animalium – przekład angielski
- Epistulae rusticae – tekst grecki
- Varia historia – tekst grecki
- Varia historia – przekład angielski
- ISNI: 000000007980209X
- VIAF: 100219416, 7149542814100301670, 306342544
- LCCN: n82032651
- GND: 119160285
- NDL: 00462084
- LIBRIS: jgvxxkc22b9gdbj
- BnF: 13092007b
- SUDOC: 030060087
- SBN: TO0V031311
- NLA: 35816447
- NKC: ola2001100302
- BNE: XX963905, XX1641932
- NTA: 069365504
- BIBSYS: 90607007
- CiNii: DA01428499
- Open Library: OL198034A
- PLWABN: 9810655014705606
- NUKAT: n98008532
- J9U: 987007448706205171
- PTBNP: 2263
- NSK: 000329740
- CONOR: 91462243
- ΕΒΕ: 113320
- BLBNB: 000171094
- LIH: LNB:BY3r;=Bm
- WorldCat: E39PBJB8q4T4RpQY7tW3HqwcT3
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.