Erlan
Erlan – skała metamorficzna wapienno-krzemianowa, zbudowana głównie z piroksenu i plagioklazu.
Barwa ciemnoszara, szarozielona, szaroniebieska lub różowa. Struktura masywna, drobnoblastyczna, granoblastyczna. Tekstura bezładna, czasami laminowana, zafałdowana.
Tworzy wkładki w innych skałach, często wypreparowane przez erozję o miąższości do kilku centymetrów i sporej rozciągłości. Stanowi ogniwo przejściowe między marmurami a amfibolitami.
Skład mineralny: plagioklaz, piroksen (diopsyd), skaleń potasowy, amfibol i kwarc, pobocznie i akcesorycznie mogą występować: granat, epidot, klinozoisyt, tytanit, kalcyt, skapolit, apatyt, magnetyt, pirotyn, grafit, czasami wollastonit lub wezuwian.
Erlan powstał w wyniku przeobrażeń skał osadowych, rzadziej magmowych oraz w wyniku procesów metasomatycznych.
Jedną z wielu odmian erlanu jest bludovit.
Wyróżnia się:
- Erlan pochodzenia osadowego – powstały z margli, piaskowców wapnistych oraz rzadziej wapieni. Ważnym wskaźnikiem jego osadowego pochodzenia są stopniowe przejścia w otaczające go metasedymenty lub wzajemne wielokrotne przewarstwianie. Niekiedy wykazuje też reliktowe struktury sedymentacyjne.
- Erlan grupy orto – tworzy się z wulkanitów i ich tufów. O takim jego pochodzeniu można wnioskować w przypadku, gdy współwystępuje z metawulkanitami lub ich tufami, gdy tworzą wkładki w granulitach, reprezentowane przez bogaty w kwarc erlan diopsydowy lub występuje w formie niezgodnych wkładek wśród różnych skał metamorficznych.
- Erlan metasomatyczny – powstały wskutek reakcji wymiennych zachodzących na styku skał o różnych składach chemicznych (typowym przykładem jest erlan powstały w kontakcie granitoidu z marmurem), lub wskutek metamorficznej dyferencjacji i dekarbonizacji.
W Polsce erlany występują w Masywie Śnieżnika (metamorfik Lądka i Śnieżnika) i na Pogórzu Izerskim (metamorfik izerski), w Czechach - na Szumawie (moldanubik), w południowych Karkonoszach (metamorfik południowych Karkonoszy), na Słowacji w Małych Karpatach.
Bibliografia
- Wacław Ryka, Anna Maliszewska, Słownik petrograficzny, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1991, s. 95, ISBN 83-220-0406-0, OCLC 834076623.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.