Filistea

Filistea
XII wiek p.n.e. – VIII wiek p.n.e. / VII wiek p.n.e.
Ustrój polityczny

konfederacja państw

Narody i grupy etniczne

Filistyni

Język urzędowy

język filistyński

Religia dominująca

religia kananejska

Mapa opisywanego kraju
brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons
Współczesna mapa polityczna starożytnego Lewantu z ok. 830 p.n.e., gdzie obszar Filistei został oznaczony kolorem szarym

Filistea (hebr. פלשת) – obszar kontrolowany przez konfederację pięciu miast-państw filistyńskich (Ekron, Gaza, Gat, Aszkelon i Aszdod) w południowo-zachodnim Lewancie.

Historia

 Osobny artykuł: Filistyni.

Filistyni byli niesemickim narodem o nieustalonym dokładnie pochodzeniu. Zaliczali się do grupy określanej mianem Ludów Morza[1]. W XII wieku p.n.e. osiedlili się na terenie Kanaanu[2]. W 1150 p.n.e. zdobyli kananejskie miasto portowe Aszkelon, które następnie rozbudowali[3]. Filistyni zasymilowali się z lokalną ludnością kananejską. W okresie pomiędzy XII a X wiekiem p.n.e. obszar wpływów filistyńskich obejmował tereny od dzisiejszego Tel Awiwu do Gazy[2]. Ślady obecności Filistynów odnaleziono również w Hebronie i Jerozolimie[2].

Szacuje się, że w XII wieku p.n.e. ludność obszaru zajmowanego przez Filistynów wynosiła około 25 000, w kolejnym stuleciu wzrosła do 30 000[4]. Początkowo ludem tym rządzili kolegialnie władcy zwani „seranim”, później każde z filistyńskich miast posiadało już własnego króla[5].

Pierwszą nie pochodzącą z Biblii historyczną wzmianką na temat Filistynów już po ich osiedleniu się na terenie Lewantu, jest asyryjski dokument z czasów króla Adad-nirari III, który szczycił się pobieraniem daniny od tego ludu[5]. Miasta filistyńskie w VIII wieku p.n.e. zostały podporządkowane państwu nowoasyryjskiemu[6]. W 711 p.n.e. armia asyryjska pod dowództwem króla Sargona II stłumiła skierowane przeciw władzy Asyrii powstanie i zdobyła miasto Aszdod[7], podczas tej samej kampanii prawdopodobnie Asyryjczycy zniszczyli również Gat[8]. Swoją niezależność Aszkelon utrzymał aż do 604 p.n.e., kiedy to został zdobyty przez wojska babilońskie Nabuchodonozora II[3]. Ludność miasta została następnie wysiedlona. Tym samym Filistyni znaleźli się pod panowaniem państwa nowobabilońskiego, później weszli w skład perskiego imperium Achemenidów[5]. W III wieku p.n.e. ludność filistyńska uległa hellenizacji i zatraciła całkowicie swoją odrębność kulturową[1].

Nie ma żadnych dokumentów spisanych w języku filistyńskim, podobnie niewiele jest informacji na temat religii wyznawanej przez Filistynów (na podstawie źródeł biblijnych można przypuszczać, że przyjęli wierzenia kananejskie).

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b Filistyni, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-12-01].
  2. ↑ a b c Agnieszka Krzemińska, Rozmowa o biblijnych Filistynach [online], polityka.pl, 2013 [dostęp 2020-12-01] (pol.).
  3. ↑ a b Piotr Kościelniak, Skąd przychodzą Filistyni [online], rp.pl [dostęp 2020-12-01] (pol.).
  4. ↑ Assaf Yasur-Landau, The Philistines and Aegean Migration at the End of the Late Bronze Age, Cambridge University Press, 2014, ISBN 978-1-139-48587-6 [dostęp 2020-11-29] (ang.).
  5. ↑ a b c Philistine, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-11-30] (ang.).
  6. ↑ David Ben-Shlomo, Tell Jemmeh, Philistia and the Neo-Assyrian Empire during the Late Iron Age, „Levant”, 46 (1), 2014, s. 58–88, DOI: 10.1179/0075891413Z.00000000031, ISSN 0075-8914 [dostęp 2020-11-29].
  7. ↑ Nur Masalha, Palestine: A Four Thousand Year History, Zed Books, Limited, 2018, ISBN 978-1-78699-273-4 [dostęp 2020-12-01] (ang.).
  8. ↑ Nadav Naʼaman, Ancient Israel and Its Neighbors: Interaction and Counteraction, Eisenbrauns, 2005, ISBN 978-1-57506-108-5 [dostęp 2020-12-01] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.