Foroneus
| Występowanie | |
|---|---|
| Rodzina | |
| Ojciec | |
| Matka |
Melia |
| Rodzeństwo | |
Foroneus (gr. Φορωνεύς Phorōneús, łac. Phoroneus) – w mitologii greckiej pierwszy człowiek na świecie, syn boga rzeki Inachos i Okeanidy Melii, brat kochanki Zeusa Io. Założyciel Argos.
Przodkowie
Jan Parandowski nie wymienia w ogóle postaci Foroneusa. Wspomina on boga rzeki Inachosa, jako jego dziecko podaje jednak tylko Io[1]. Podobnie podaje słownik Schmidta w opisie Inachosa[2]. Podaje on też jednak w innym miejscu, że według niektórych podań rzeczywiście istniał w mitologii greckiej Foroneus będący synem tegoż Inachosa i nimfy imieniem Melia[3]. Jako jego braci Pierre Grimal wymienia Ajgialeusa i Fegeusa[4].
| Uranos | Gaia | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Okeanos | Tethys | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Inachos | Melia | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Io | Foroneus | Ajgialeus | Fegeus | ||||||||||||||||||||||||||||
Władanie

Tenże Foroneus uchodzi za pierwszego władcę Argos[2]. Wedle mitów z Peloponezu miał być w ogóle pierwszym z ludzi[4]. Miał on również być tym, który nauczył ludzkość wykorzystywania ognia[2] i budowania miast[4].
Jeden z mitów podaje, że Foroneusa wybrano, aby rozsądził spór o Peloponez rozgrywający się między Posejdonem a Herą. Foroneus podjął się zadania, rozstrzygając po myśli bogini. Foroneus podbił Peloponez[2] i wprowadził na półwyspie kult Hery z Argos[4]. Po jego odejściu trzej synowie podzielili ziemie ojca: Pelasgos, Agenor i Iasos. Kar natomiast założył Megarę i tam zamieszkał[2].
Potomkowie
Foroneus pojął za żonę Kerdo, również będącą nimfą[2]. Jego żonami mogły być też Telediko i Pejto[4].
Nie ma zgody co do imion ani liczby[4] dzieci Foroneusa. Za jego dzieci uważa się Pelasgosa, Iasosa, Agenora[4][2], Lyrkosa[4] i Kara[4][2]. W niektórych opracowaniach podaje się też Niobe[4].
Interpretacja Gravesa
Robert Graves tłumaczy imię Foroneusa jako przynoszący cenę, uznaje go bowiem za wynalazcę rynku[5]. Uznaje też Foroneusa za wynalazcę ognia, lokalnego herosa i wieszczka[6][7]. Uważa, że założył pierwsze miasto targowe, Fornikon, które później dopiero otrzymało nazwę Argos[8]. Łączy go, wraz z siostrą Io, z powstaniem afabetu[9][10]. Graves przypisuje on Foroneusowi jedno ze świętych drzew: olchę[11] i czwarty miesiąc[12]. Drzewo to wiązano także z Kronosem, noszącym przydomek Foroneus. Wśród jego dzieci wymienia Apisa[13] i Niobe (zaznaczając też, że mogłaby być nie córkę, ale jego matką)[14]. Po śmierci miał trafić na Pola Elizejskie[15]. Autor łączy Foroneusa z postacią z innych mitologii: z celtyckim Branem, bogiem-wroną[16] (jako herosa-wieszczka[12]), jako warianty imienia podając Barn, Bergn, Vron, Efron, Fearn, Gwern, Brennus[12]. Czyni też porównania do olbrzymów z Księgi Rodzaju[17]. Związek wynalazcy ognia z olszą wynikać ma z uznania, jakim cieszyć miał się niegdyś węgiel drzewny z olszy. Graves interpretuje podział Peloponezu na synów Foroneusa jako echo przedachajskiego podziału półwyspu oraz zauważa w tym wydarzeniu podobieństwo do podziału świata między synów Kronosa[12]. Rozniecenie kultu Hery na Peloponezie przypisuje Kerdo[18].
Przypisy
- ↑ Parandowski 1979 ↓, s. 198.
- ↑ a b c d e f g h Schmidt 2006 ↓, s. 158.
- ↑ Schmidt 2006 ↓, s. 115.
- ↑ a b c d e f g h i j Grimal 1988 ↓, s. 106.
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 170 (57.1).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 138 (42.3).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 154 (501).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 170 (57a).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 162 (52.4).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 160 (52a).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 94 (27.12).
- ↑ a b c d Graves 2011 ↓, s. 171 (57.1).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 186 (64c).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 230 (77.1).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 97 (28.1).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 154 (50.1).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 263-264 (88.3).
- ↑ Graves 2011 ↓, s. 403 (118.5).
Bibliografia
- Arthur Cotterell: Słownik mitów świata. Katowice: Książnica, 1996, seria: Słowniki Encyklopedyczne "Książnicy". ISBN 978-83-7132-704-9.
- Robert Graves: Mity greckie. Kraków: vis-à-vis/Etiuda, 2011, seria: Meandry kultury. ISBN 978-83-61516-23-1.
- Pierre Grimal: Mitologia grecka. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 1988. ISBN 85-86857-07-02.
- Jan Parandowski: Mitologia. Warszawa: czytelnik, 1979. ISBN 83-07-00233-8.
- Joël Schmidt: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Katowice: Książnica, 2006, seria: Słowniki Encyklopedyczne Książnicy. ISBN 978-83-7132-841-1.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.